B GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HC NAM CN THƠ
GIÁO TRÌNH
HỆ THỐNG ĐIỆN ĐỘNG CƠ VÀ ĐIỀU KHIỂN
ĐỘNG CƠ – THỰC TẬP
Ngành: Công nghệ kỹ thuật ô tô
NGUYỄN VĂN TỔNG EM
Thạc sĩ
Cần Thơ, tháng 07 năm 2024
(Lưu hành nội bộ)
BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC NAM CẦN THƠ
GIÁO TRÌNH
HỆ THỐNG ĐIỆN ĐỘNG CƠ VÀ ĐIỀU KHIỂN
ĐỘNG CƠ – THỰC TẬP
Ngành: Công nghệ kỹ thuật ô tô
NGUYỄN VĂN TỔNG EM
Thạc sĩ
Cần Thơ, tháng 07 năm 2024
(Lưu hành nội bộ)
LỜI NÓI ĐẦU
Trong những năm gần đây, công nghệ ô tô đã phát trin vi tốc độ t tri. H thng
điện động điu khiển động đã s thay đổi vượt bc, nhm tăng công suất
động cơ, giảm tiêu hao nhiên liệu, tăng tiện nghi an toàn, giảm độ độc hi ca k
thải, đáp ng yêu cu ngày càng cao của ngưi tiêu dùng các tiêu chun phát thi
ngày càng kht khe.
Ngày nay, động đốt trong là mt h thống cơ điện t phc tp, bao gồm các lĩnh vực:
cơ khí, điện - điện tcông ngh thông tin. Trên hu hết các h thống điện động
điều khiển động cơ đu có mt các máy tính đưc lập trình thông minh, điều khin các
quá trình hoạt động. Các h thng mi lần lượt ra đời, được ng dng rng rãi và nhanh
chóng trên các loại động cơ xăng lẫn diesel, s dng không nhng trên ô tô mà còn trên
tàu thy, tàu hỏa và các động cơ tĩnh tại.
Để giúp cho ging viên sinh viên ngành Công ngh ô khoa khí Động
lc_Trường Đi hc Nam Cần Thơ các ngành liên quan bt kp các tiến b k thut
công ngh trong những lĩnh vực nêu trên, giáo trình “Đin động cơ và điu khin đng
cơ" đã tải bn và chnh sa cho phù hp cp nht kiến thc mi vào môn hc y giúp
cho sinh viên hc tp và vn dng tt kiến thc trong môn hc này. Giáo trình được biên
soạn theo chương trình mới, y dựng theo phương pháp dạy hc thc hành ưng dụng.
Để hc tt môn học này, người dy và ngưi hc cần thay đổi phương pháp giảng dy
hc tập theo hướng tích hp kiến thc, k năng, thái độ o tng bài học, ng sự ch
động tìm kiếm và x các thông tin liên quan, t chc hc theo tình hung, gii quyết
vấn đề, đồng thời tăng cơ hội hc tp theo nhóm cùng vi báo cáo, thuyết trình và bám
sát thc tin.
Tác gi biên son
NCS.ThS. Nguyễn Văn Tổng Em
MC LC
Chương 1: KIẾN THC TNG QUÁT V THC TP ĐIN Ô TÔ .................................... 1
1.1 Kiến thức cơ bản v đin ................................................................................................................1
1.2 Hướng dn s dụng đồng h VOM ................................................................................................1
1.3 Đo kiểm và nhn dng các linh kiện điện t ô tô ...........................................................................8
1.4 Hướng dẫn đọc sơ đồ mạch điện ..................................................................................................16
1.5 Quy trình cơ bản tìm pan trên h thống điện ô .........................................................................19
Chương 2: ẮC QUY KHỞI ĐỘNG ......................................................................................... 22
2.1 Tng quát v c quy khởi động ....................................................................................................22
2.2 Kim tra, bảo dưỡng và sa cha c quy .....................................................................................23
2.3 Phương pháp điu chế dung dch và nạp điện c quy ..................................................................26
Chương 3: HỆ THNG KHỞI ĐỘNG KHỞI ĐỘNG ............................................................. 28
3.1 Tng quát v h thng khởi động .................................................................................................28
3.2 Đấu mch h thng khởi động .....................................................................................................31
3.3 Hiện tượng hư hỏng, nguyên nhân, phương pháp kiểm tra sa cha h thng khởi động ...........38
3.4 Tháo lp máy khởi động ...............................................................................................................45
Chương 4: HỆ THNG CUNG CẤP ĐIỆN ............................................................................ 51
4.1 Tng quan h thng nạp điện trên ô .........................................................................................51
4.2 Khái quát v máy phát điện xoay chiu .......................................................................................52
4.3 Khái quát v b tiết chế trong h thng cung cấp điện ................................................................55
4.4 Đấu mch h thng cung cấp điện ...............................................................................................57
4.5 Hiện tượng hư hỏng, nguyên nhân, phương pháp kiểm tra h thng cung cấp điện ....................62
4.6 Tháo lp, sa cha, h thng cung cấp điện .................................................................................64
Chương 5: HỆ THỐNG ĐÁNH LỬA ...................................................................................... 69
5.1 Tng quát h thống đánh lửa ........................................................................................................69
5.2 Đọc sơ đồ mạch và đấu mch h thống đánh lửa bng vít ...........................................................70
5.3 Đọc sơ đồ mạch và đấu mch h thống đánh lửa bán dn ............................................................72
5.4 Đọc sơ đồ mạch và đấu mch h thống đánh lửa lp trình ...........................................................73
5.5 Đọc sơ đồ mạch và đấu mch h thng đánh lửa trc tiếp ...........................................................75
5.6 Tháo lp, kim tra, sa cha các cm chi tiết h thống đánh lửa .................................................82
5.7 Tham kho mt s h thống đánh lửa mi trên ô tô hin nay ......................................................90
Chương 6: HỆ THỐNG ĐIỀU KHIỂN ĐỘNG CƠ XĂNG .................................................... 91
6.1 Tng quát h thống điều khiển động cơ xăng ..............................................................................91
6.2 Các yêu cầu cơ bản đối vi h thống phun xăng ..........................................................................92
6.3 H thống điều khiển động cơ xăng (ECU) ...................................................................................94
6.4 Khái quát v h thng cm biến trên động cơ xăng .....................................................................97
6.5 Tìm hiu cu tạo, đo kiểm v các cm biển trên động cơ xăng..................................................102
Chương 7: HỆ THỐNG ĐIỀU KHIỂN ĐỘNG CƠ DIESEL ................................................ 163
7.1 Tng quát h thống điều khiển động cơ Diesel ..........................................................................163
7.2 Các yêu cầu cơ bản đối với động cơ Diesel ...............................................................................165
7.3 H thống điều khiển động cơ Diesel (ECU) ...............................................................................166
7.4 Tìm hiu cu tạo, đo kiểm v các cm biển trên độngDiesel ...............................................170
7.5 Đọc sơ đồ mch tìm panl và sa chữa động cơ Diesel ...............................................................173
Chương 8: HỆ THNG MÃ HÓA VÀ CHNG TRM ...................................................... 176
8.1 Tng quát h thng mã hóa và chng trm ................................................................................176
8.2 Tìm hiu cu to, kim tra v các b phn trong h thng mã hóa và chng trm. ...................178
8.3 Đọc sơ đồ mạch, đấu mch h thng mã hóa và chng trm .....................................................186
8.4 Hướng dn np mã bng chìa khóa ............................................................................................187
TÀI LIU THAM KHO ...................................................................................................... 191