BỘ NÔNG NGHIỆP VÀ PHÁT TRIỂN NÔNG THÔN
TRƯỜNG CAO ĐẲNG CƠ ĐIỆN HÀ NỘI
Địa chỉ: 160. Mai Dịch, Q. Cầu Giấy, TP Hà Nội
ĐT: 024.38372655. Email:cdhn@codienhanoi.edu.vn
Fax: 024.37648337. Website: www.codienhanoi.edu.vn
GIÁO TRÌNH
MÔN HỌC/MÔ ĐUN: 24 – HỆ THỐNG NHIÊN LIỆU ĐỘNG CƠ
NGÀNH/NGHỀ: CÔNG NGHỆ Ô TÔ
TRÌNH ĐỘ: CAO ĐẲNG
(Ban hành kèm theo Quyết định số: /QĐ-CĐCĐ-ĐT ngày….tháng….năm 2023 của
Hiệu trưởng trường Cao đẳng Cơ điện Hà Nội)
Hà Nội, năm 2024
2
TUYÊN BỐ BẢN QUYỀN
Tài liệu này thuộc loại sách giáo trình nên các nguồn thông tin có thể được phép
dùng nguyên bản hoặc trích dùng cho các mục đích về đào tạo và tham khảo.
Mọi mục đích khác mang tính lệch lạc hoặc sử dụng với mục đích kinh doanh
thiếu lành mạnh sẽ bị nghiêm cấm.
3
LỜI GIỚI THIỆU
Trong nhiều năm gần đây tốc độ gia tăng số lượng và chủng loại ô tô ở
nước ta khá nhanh. Nhiều kết cấu hiện đại đã trang bị cho ô tô nhằm thỏa mãn càng
nhiều nhu cầu của giao thông vận tải. Trong quá trình sử dụng, trạng thái kỹ thuật
của hệ thống nhiên liệu động cơ dần thay đổi theo hướng xấu đi, dẫn tới hư hỏng và
giảm độ tin cậy. Quá trình thay đổi có thể kéo dài theo thời gian (Km vận hành của
ô tô) và phụ thuộc vào nhiều nguyên nhân như: Chất lượng vật liệu, nhiên liệu, công
nghệ chế tạo lắp ghép, điều kiện và môi trường sử dụng…. Làm cho các chi tiết, bộ
phận mài mòn và hư hỏng theo thời gian vì vậy các chi tiết, bộ phận cần phải được
kiểm tra, chẩn đoán để bảo dưỡng sửa chữa kịp thời nhằm duy trì tình trạng kỹ thuật
của hệ thống nhiện liệu động cơ ở trạng thái kỹ thuật làm việc với độ tin cậy và an
toàn cao nhất. Với mong muốn đó giáo trình được biên soạn, nội dung giáo trình bao
gồm 8 bài:
Bài 1: Tổng quan về hệ thống cung cấp nhiên liệu động cơ xăng
Bài 2: Hệ thống nhiên liệu động cơ xăng sử dụng bộ chế hòa khí
Bài 3: Hệ thống phun xăng điện tử EFI
Bài 4: Hệ thống phun xăng trực tiếp GDI
Bài 5: Tổng quan về hệ thống cung cấp nhiên liệu động cơ Diesel
Bài 6: Hệ thống nhiên liệu động cơ Diesel sử dụng bơm cao áp cơ khí
Bài 7: Hệ thống phun dầu điện tử Common Rail
Bài 8: Chẩn đoán tình trạng kỹ thuật hệ thống nhiên liệu động cơ
Kiến thức trong giáo trình được biên soạn theo chương trình của Trường Cao
Đẳng Cơ Điện Hà Nội, sắp xếp lôgic từ nhệm vụ, cấu tạo, nguyên lý hoạt động của
hệ thống nhiên liệu động cơ đến cách phân tích các hư hỏng, phương pháp kiểm tra
và trình tự thực hành bảo dưỡng, sửa chữa do đó người học có thể hiểu một cách dễ
dàng.
Xin chân thành cảm ơn Trường Cao Đẳng Cơ Điện Hà Nội, khoa Động lực cũng
như sự giúp đỡ quý báu của đồng nghiệp đã giúp tác giả hoàn thành giáo trình này.
Mặc dù đã rất cố gắng nhưng chắc chắn khống tránh khỏi sai sót, tác giả mong nhận
được ý kiến đóng góp của người đọc để lần xuất bản sau giáo trình được hoàn thiện
hơn.
Hà Nội, ngày…tháng…năm 2024
Chủ biên
Ths. Lê Đứ Triệu - Ths. Lê Tuấn Tài
4
MỤC LỤC
Contents
GIÁO TRÌNH ..................................................................................................................... 1
TUYÊN BỐ BẢN QUYỀN ................................................................................................ 2
LỜI GIỚI THIỆU ............................................................................................................... 3
Vị trí, tính chất của mô đun: ............................................................................................. 9
Bài 1: TỔNG QUAN VỀ HỆ THỐNG CUNG CẤP NHIÊN LIỆU ĐỘNG CƠ XĂNG
............................................................................................................................................ 11
1. Nhiệm vụ, yêu cầu và phân loại ................................................................................. 11
1.1. Nhiệm vụ ............................................................................................................. 11
1.2. Yêu cầu ................................................................................................................ 11
1.3. Phân loại .............................................................................................................. 11
2. Khái quát về nhiên liệu ............................................................................................... 12
2.1. Nguồn gốc của xăng ............................................................................................ 12
2.2. Tính chất cơ bản của xăng ................................................................................... 12
3. Hỗn hợp công tác của động cơ xăng .......................................................................... 13
3.1. Khái niệm hỗn hợp công tác của động cơ xăng ....................................................... 13
3.2. Sự hình thành hòa khí trong động cơ xăng .......................................................... 14
4. Cấu tạo và nguyên lý làm việc của hệ thống nhiên liệu động cơ xăng ...................... 14
4.1. Hệ thống nhiên liệu động cơ xăng sử dụng bộ chế hòa khí ................................ 14
4.2. Hệ thống phun xăng điện tử ................................................................................ 15
Bài 2: HỆ THỐNG NHIÊN LIỆU ĐỘNG CƠ XĂNG SỬ DỤNG BỘ CHẾ KHÒA KHÍ
............................................................................................................................................ 18
1. Bộ chế hòa khí. ........................................................................................................... 18
1.1. Nhiệm vụ, yêu cầu, phân loại .............................................................................. 18
1.2. Bộ chế hòa khí đơn giản ...................................................................................... 18
1.3. Bộ chế hòa khí hện đại ........................................................................................ 20
1.4. Hư hỏng, nguyên nhân và phương pháp kiểm tra sửa chữa ................................ 25
2. Bơm xăng.................................................................................................................... 30
2.1. Nhiệm vụ, yêu cầu và phân loại .......................................................................... 30
2.2. Bơm xăng cơ khí kiểu màng ................................................................................ 31
2.3. Bơm xăng điện kiểu màng ................................................................................... 32
5
2.4. Hư hỏng, nguyên nhân và phương pháp kiểm tra sửa chữa ................................ 33
Bài 3: HỆ THỐNG PHUN XĂNG ĐIỆN TỬ (EFI).......................................................... 38
1. Bộ điều khiển điện tử ECU (hộp đen) ........................................................................ 38
1.1. Nhiệm vụ, yêu cầu ............................................................................................... 38
1.2. Cấu tạo, nguyên lý làm việc. ............................................................................... 39
1.3. Kiểm tra, bảo dưỡng ECU ................................................................................... 42
2. Các cảm biến .............................................................................................................. 44
2.1. Cảm biến lưu lượng khí nạp ................................................................................ 44
2.2. Cảm biến nhiệt độ khí nạp ................................................................................... 51
2.3. Cảm biến vị trí trục khuỷu ................................................................................... 54
2.4. Cảm biến vị trí trục cam ...................................................................................... 58
2.5. Cảm biến nhiệt độ nước làm mát. ........................................................................ 64
2.6. Cảm biến oxi. ....................................................................................................... 68
2.7. Cảm biến vị trí bướm ga ...................................................................................... 73
2.8. Cảm biến tiếng gõ động cơ (Cảm biến kích nổ) ................................................... 80
2.9. Van điều khiển không tải. .................................................................................... 82
2.10. Cảm biến áp suất trên đường ống nạp. .............................................................. 91
2.11. Cảm biến vị trí bàn đạp ga. ................................................................................ 95
3. Bơm xăng điều khiển điện tử ..................................................................................... 99
3.1. Nhiệm vụ, phân loại ............................................................................................ 99
3.2. Cấu tạo, nguyên lý làm việc ................................................................................ 99
3.3. Hư hỏng, nguyên nhân và phương pháp kiểm tra sửa chữa (bổ xung phần hư
hỏng) ......................................................................................................................... 100
3.4. Mạch điện điều khiển bơm xăng ....................................................................... 100
4. Vòi phun xăng điện tử .............................................................................................. 104
4.1. Nhiệm vụ, phân loại .......................................................................................... 104
4.2. Cấu tạo, nguyên lý làm việc .............................................................................. 104
4.3. Hư hỏng, nguyên nhân và phương pháp kiểm tra sửa chữa (bổ xung phần hư
hỏng của vòi phun) ................................................................................................... 105
4.4. Mạch điện điều khiển vòi phun. ........................................................................ 106
Bài 4: HỆ THỐNG PHUN XĂNG TRỰC TIẾP (GDI) .................................................. 110
1. Lịch sửa hình thành .................................................................................................. 110
2. Cấu tạo, nguyên lý làm việc ..................................................................................... 110
2.1. Sơ đồ cấu tạo ..................................................................................................... 110