MỤC LỤC
MỤC LỤC ..................................................................................................... 1
BÀI 1: TỔNG QUAN VỀ TỦ ĐIỆN CÔNG NGHIỆP ................................. 2
1. Khái niệm ................................................................................................ 2
2. Các thành phần trong tủ điện .................................................................... 2
3. Qui trình lắp đặt tủ điện ........................................................................... 3
BÀI 2: ĐỌC BẢN VẼ TỦ ĐIỆN ................................................................... 4
1. Khái niệm ................................................................................................ 4
2. Các ký hiệu trong bản vẽ tủ điện .............................................................. 4
3. Các bước đọc bản vẽ tủ điện ................................................................... 17
BÀI 3: SỬ DỤNG CÁC DỤNG CỤ CẦM TAY .......................................... 19
1. Sử dụng thước vạch dấu ......................................................................... 19
2. Sử dụng máy cắt cầm tay ........................................................................ 19
3. Sử dụng máy khoan cầm tay ................................................................... 23
4. Sử dụng máy vặn vít............................................................................... 25
5. Sử dụng máy in đầu cốt .......................................................................... 27
6. Sử dụng kìm cắt, kìm tuốt và kìm bấm cốt .............................................. 30
BÀI 4: LẮP ĐẶT TỦ ĐIỆN ........................................................................ 36
1. Các bước lắp đặt tủ điện ......................................................................... 36
2. Thực hành lắp tủ phân phối .................................................................... 53
3. Thực hành lắp tủ điều khiển động cơ ...................................................... 55
4. Thực hành lắp tủ bù ................................................................................ 56
BÀI 1: TỔNG QUAN VỀ TỦ ĐIỆN CÔNG NGHIỆP
1. Khái niệm
Tủ điện là nơi chứa các thiết bị điện, mạch điều khiển, các đầu nối, cầu dao,…
với vai trò điều khiển hệ thống cung cấp điện cho một hệ thống phụ tải nhất định.
Tủ điện có thể có hình vuông hoặc hình chữ nhật. Tủ điện được dùng làm nơi lắp
đặt và bảo vệ cho các thiết bị đóng cắt điện, thiết bị điều khiển và là nơi đấu nối.
Nó phân phối điện cho công trình. Đảm bảo cách ly những thiết bị mang điện với
người sử dụng điện trong quá trình vận hành.
Tủ điện công nghiệp là tủ lắp các thiết bị điện công nghiệp. Giữa các thiết bị
có sự kết nối với nhau bằng thanh đồng, dây điện, jump nối theo bản vẽ thiết kế.
Với mục đích phân phối hoặc điều khiển theo yêu cầu riêng của từng loại tủ điện.
Việc thiết kế, lắp đặt tủ đạt tiêu chuẩn, chất lượng là yếu tố quan trọng hàng
đầu quyết định sự an toàn cho con người, thiết bị và dây chuyền máy móc.
2. Các thành phần trong tủ điện
+ Thiết bị đóng cắt:
- Máy cắt khí (ACB);
- Aptomat khối (MCCB);
- Aptomat chống giật (RCCB, RCBO);
- Aptomat nhánh (MCB);
- Contactor (MC);
- Rơ le nhiệt (MT).
+ Thiết bị điều khiển:
- Bộ điều khiển PLC;
- Màn hình điều khiển, cài đặt, giám sát (HMI);
- Bộ nguồn;
- Rơ le thời gian, rơ le trung gian, rơ le chốt;
- Bộ phao báo mức;
- Cầu chì hạ thế;
- Nút nhấn, đèn báo, chuyển mạch.
+ Thiết bị đo lường:
- Biến dòng hạ thế;
- Công tơ;
- Đồng hồ Volt, Ampe;
- Chuyển mạch Volt, Ampe.
+ Thiết bị bảo vệ:
- Bộ bảo vệ quá dòng;
- Bộ bảo vệ chạm đất;
- Bộ bảo vệ mất pha, quá áp, thấp áp;
- Bộ chống sét.
+ Vật tư phụ kiện khác:
- Đồng thanh cái kết nối;
- Công tắc nhiệt độ điều khiển quạt gió;
- Bộ tản nhiệt, làm mát tủ (quạt gió, điều hòa);
- Công tắc hành trình cửa, đèn chiếu sáng tủ điện;
- Cầu đấu động lực, cầu đấu điều khiển;
- Máng đi dây;
- Thanh cài, gá thiết bị;
- Nhãn tên thiết bị;
- Dây điện;
- Đầu cốt, dây thít, mica, ruột gà,…
3. Qui trình lắp đặt tủ điện
Quy trình lắp đặt tủ điện có thể được thực hiện qua 10 bước sau:
Bước 1: Đọc hiểu bản vẽ và danh sách vật tư trong tủ điện
Bước 2: Gá lắp thiết bị điện lên tủ điện
Bước 3: Dán tên các thiết bị trên tủ điện
Bước 4: Gia công, lắp ráp thanh cái đồng; đấu nối mạch động lực của tủ điện
Bước 5: Đấu nối mạch điều khiển trong tủ điện
Bước 6: Kiểm tra nguội tủ điện đã lắp ráp, đấu nối
Bước 7: Kiểm tra tủ điện chạy đơn động và liên động không tải
Bước 8: Vệ sinh tủ điện
Bước 9: Bộ phận QC nhà máy kiểm tra và ra biên bản
Bước 10: Đóng gói tủ điện
BÀI 2: ĐỌC BẢN VẼ TỦ ĐIỆN
1. Khái niệm
Bản vẽ tủ điện là một sơ đồ mô tả các thiết bị có trong tủ điện và mối quan hệ
giữa chúng với hệ thống dây dẫn. Bản vẽ tủ điện thường được chuẩn bị trước khi
sản xuất cho các công trình lớn như khu công nghiệp, nhà xưởng, các công trình
xây dựng dân dụng,…
Chức năng của bản vẽ tủ điện:
- Là tài liệu giải thích nguyên lý hoạt động của hệ thống. Người kỹ sư sẽ thể
hiện sơ đồ mạch điện qua bản vẽ autocad tủ điện. Nhờ đó, người sử dụng có thể
hiểu được nguyên lý hoạt động của các thiết bị điện. Giúp cho các đơn vị sản xuất
và lắp đặt có cái nhìn tổng quát về số liệu, chất liệu, cách đấu nối dây,…
- Công việc thi công, lắp đặt diễn ra nhanh chóng và chính xác hơn. Bản vẽ
Autocad sẽ giúp bạn biết những công việc cần phải tiến hành khi thi công lắp đặt
các thiết bị điện vào trong tủ điện. Nhờ vậy mà tiến độ thi công cũng được rút
ngắn.
- Khi hệ thống gặp trục trặc, việc bảo dưỡng sẽ dễ dàng hơn nhờ bản vẽ tủ
điện. Kỹ thuật viên sẽ nhanh chóng xác định chính xác vị trí hư hỏng và khắc phục
sự cố hiệu quả.
2. Các ký hiệu trong bản vẽ tủ điện
2.1. Đường dây và phụ kiện đường dây
Các loại phụ kiện đường dây và các dạng thể hiện đường dây được qui ước
theo TCVN 1618-75; thường dùng các ký hiệu phổ biến sau (bảng 2-1)
Bảng2-1: Ký hiệu đường dây và phụ kiện đường dây
STT
Tên gọi
Ký hiêu
Trên sơ đồ vị trí, sơ đồ
đơn tuyến
Ghi chú
1
Thanh cái
Vẽ bằng nét đậm hơn
2
Đường dây trên không.
- Mạch có 1 dây.
- Mạch có 2 dây, 3 dây.
- Mạch có 4 dây, n dây.
- Nếu mạch có nhiều
hơn 4 dây thì phân ra
từng nhóm 3 dây.
- Khoảng cách giữa các
nhóm lớn hơn khoảng
cách giữa các dây.
- Nhóm cuối cùng gom
lại một hoặc hai dây.
3
Đường dây động lực AC
đến 1000V
- Dây trần
- Dây cáp, dây bọc
4
Đường dây động lực AC
trên 1000V
- Dây trần
- Dây cáp, dây bọc
5
Phân nhánh từ thanh cái
Vẽ thanh cái bằng
đường nét đậm hơn
6
Phân nhánh dây điện đến
nhóm thiết bị cùng loại
Nếu cần chỉ số nhánh
thì ghi số nhánh bên
cạnh hình vẽ
7
Phân nhánh đường dây:
- Một dây
- Hai dây
8
Chỗ uốn của dây điện
n
10