1
ỦY BAN NHÂN DÂN TỈNH BÀ RỊA – VŨNG TÀU
TRƯỜNG CAO ĐẲNG KỸ THUẬT CÔNG NGHỆ
GIÁO TRÌNH
MÔ ĐUN ĐO LƯỜNG ĐIỆN - ĐIỆN TỬ
NGHỀ ĐIỆN TỬ CÔNG NGHIỆP
TRÌNH ĐỘ TRUNG CẤP
Ban hành kèm theo Quyết định số: /QĐ-CĐKTCN… ngày……. tháng……..năm
......... …………........... của Hiệu trưởng trường Cao đẳng kỹ thuật công nghệ BR-VT
Bà Rịa – Vũng Tàu, năm 2020
BM/QT10/P.ĐTSV/04/04
Ban hành lần: 3
2
TUYÊN BỐ BẢN QUYỀN
Tài liệu này thuộc loại sách giáo trình nên các nguồn thông tin có thể được phép
dùng nguyên bản hoặc trích dùng cho các mục đích về đào tạo và tham khảo.
Mọi mục đích khác mang tính lệch lạc hoặc sử dụng với mục đích kinh doanh thiếu
lành mạnh sẽ bị nghiêm cấm.
3
LỜI GIỚI THIỆU
Để thực hiện biên soạn giáo trình đào tạo nghề Cơ điện tử ở trình độ Cao đẳng,
giáo trình Đo lường Điện – Điện tử là một trong những giáo trình mô đun môn học đào
tạo chuyên ngành được biên soạn theo nội dung chương trình khung được hiệu trưởng
trường cao đẳng KTCN phê duyệt. Nội dung biên soạn ngắn gọn, dễ hiểu, tích hợp
kiến thức và kỹ năng chặt chẽ với nhau, logíc.
Khi biên soạn, tác giả biên soạn đã cố gắng cập nhật những kiến thức mới có
liên quan đến nội dung chương trình đào tạo và phù hợp với mục tiêu đào tạo, nội
dung lý thuyết và thực hành được biên soạn gắn với nhu cầu thực tế trong sản xuất
đồng thời có tính thực tiển cao.
Trong quá trình sử dụng giáo trình, tuỳ theo yêu cầu cũng như khoa học và
công nghệ phát triển có thể điều chỉnh thời gian và bổ sung những kiên thức mới cho
phù hợp. Trong giáo trình, chúng tôi có đề ra nội dung thực tập của từng bài để người
học cũng cố và áp dụng kiến thức phù hợp với kỹ năng.
Mặc dù đã cố gắng tổ chức biên soạn để đáp ứng được mục tiêu đào tạo nhưng không
tránh được những khiếm khuyết. Rất mong nhận được đóng góp ý kiến của các thầy,
cô giáo, bạn đọc để nhóm biên soạn sẽ hiệu chỉnh hoàn thiện hơn. Các ý kiến đóng góp
xin gửi về Trường Cao đẳng KTCN - BRVT, KP Thanh Tân – TT Đất Đỏ - BRVT
Đất đỏ ngày tháng năm 2020
Tham gia biên soạn
Chủ biên: Kỹ sư Nguyễn Hùng
4
MỤC LỤC
GIÁO TRÌNH ................................................................................................................ 1
LỜI GIỚI THIỆU .......................................................................................................... 3
MỤC LỤC ...................................................................................................................... 4
Bài 01: ĐẠI CƯƠNG VỀ ĐO LƯỜNG ĐIỆN ............................................................ 7
1. Khái niệm về đo lường điện ................................................................................... 7
1.1. Khái niệm về đo lường. .................................................................................... 7
1.2. Khái niệm về đo lường điện. ............................................................................ 7
1.3. Các phương pháp đo ........................................................................................ 7
2. Các sai số và phương pháp hạn chế sai số. ......................................................... 10
2.1. Khái niệm về sai số. ....................................................................................... 10
2.2. Các loại sai số. ............................................................................................... 10
2.3. Các phương pháp hạn chế sai số. ................................................................... 12
Bài 02: SỬ DỤNG VOM ............................................................................................. 13
1. Phân loại và cấu tạo đồng hồ vạn năng .............................................................. 13
1.1. Phân loại đồng hồ vạn năng ........................................................................... 13
2. Đo điện áp một chiều bằng VOM. ....................................................................... 17
3. Đo điện áp xoay chiều (ACV) .............................................................................. 18
4. Đo cường độ dòng điện một chiều: (DC.mA) ..................................................... 20
5. Đo trị số điện trở bằng VOM ............................................................................... 21
5.1. Các bước thực hiện ........................................................................................ 21
5.2. Kiểm tra diode................................................................................................ 22
5.3. Kiểm tra tụ điện. ............................................................................................ 22
Bài 03: SỬ DỤNG MÁY HIỆN SÓNG ...................................................................... 24
1. Phân loại và cấu tạo ................................................................................................. 24
1.1. Giới thiệu Máy hiện sóng: (Oscilloscope) ........................................................... 24
1.2. Công dụng của Máy hiện sóng ............................................................................ 24
1.3. Phân loại máy hiện sóng ....................................................................................... 25
1.3.1. Máy hiện sóng tương tự .................................................................................... 25
1.3.2. Máy hiện sóng số ................................................................................................ 26
1.3.3. Cac nut chức năng ở măt trước của máy hiện sóng..................................... 27
1.3.4. Cac nut chức năng ở măt sau của máy hiện sóng ...................................... 28
1.3.5. Thiết lập chế độ hoạt động và cách khởi động ........................................... 28
5
2. Nguyên lý hoạt động ............................................................................................ 29
3.
Đo các dạng sóng
................................................................................................... 29
3.1. Đo điện áp dc ................................................................................................. 29
3.2. Đo điện áp ac .................................................................................................. 30
3.3. Đo tần số ........................................................................................................ 30
Bài 4: LẮP ĐẶT ĐỒNG HỒ ĐO ĐIỆN ÁP VÀ DÒNG ĐIỆN ............................... 34
1. Đo điện áp. ............................................................................................................ 34
1.1. Nguyên lý đo điện áp. .................................................................................... 34
1.2. Mở rộng thang đo Vôn mét ............................................................................ 35
1.3. Đo điện áp xoay chiều (AC.V). ..................................................................... 38
1.4. Đo điện áp một chiều (DC.V ) ....................................................................... 40
2. Đo dòng điện ......................................................................................................... 41
2.1. Nguyên lý đo dòng điện ................................................................................. 41
2.2. Mở rộng thang đo ampe mét .......................................................................... 42
2.3. Đo dòng điện xoay chiều (AC) ...................................................................... 45
2.4. Đo dòng điện một chiều (DC) ........................................................................ 47
Bài 5: LẮP ĐẶT ĐỒNG HỒ ĐO TẦN SỐ VÀ CÔNG SUẤT ................................ 49
1. Đo tần số ............................................................................................................... 49
1.1. Khái quát chung ............................................................................................. 49
1.2. Các phương pháp đo tần số. ........................................................................... 49
1.3. Lắp đặt đồng hồ đo tần số kế. ........................................................................... 53
1.3.1. Vị trí lắp đặt tần số kế. ................................................................................ 53
1.3.2. Các bước lắp đặt tần số kế. ......................................................................... 53
2. Đo công suất ......................................................................................................... 54
2.1. Khái quát chung ............................................................................................. 54
2.2. Nguyên lý đo công suất. ................................................................................ 54
2.3. Đo công suất 1 pha. ........................................................................................ 54
2.4. Đo công suất 3 pha. ........................................................................................ 55
1. Lắp đặt máy biến điện áp ..................................................................................... 60
1.1. Cấu tạo máy biến điện áp. .............................................................................. 60
1.2. Nguyên lý làm việc của máy biến điện áp. .................................................... 61
1.3. Lựa chọn máy biến điện áp. ........................................................................... 61
1.4. Lắp đặt máy biến điện áp. .............................................................................. 61
2. Lắp đặt máy biến dòng điện ................................................................................. 62
2.1. Cấu tạo máy biến dòng điện. ......................................................................... 62
2.2. Nguyên lý làm việc của máy biến dòng điện. ................................................ 63
2.3. Lựa chọn máy biến dòng điện. ....................................................................... 63
2.4. Lắp đặt máy biến dòng điện. .......................................................................... 64
TÀI LIỆU THAM KHẢO ........................................................................................... 66