1
GIÁO TRÌNH
ĐIỆN
KỸ THUẬT
2
3
MỤC LỤC
Trang
LỜI GIỚI THIỆU ................................................................................................. 2
MC LC ................................................................................................................ 3
GIÁO TRÌNH MÔN HC: ĐIN K THUT ................................................... 4
CHƯƠNG 1: ĐẠI CƯƠNG V MẠCH ĐIỆN ................................................... 5
1- Mạch điện mt chiu .......................................................................................... 5
2- Các khái niệm cơ bản v dòng điện xoay chiu ................................................ 6
3- Các khái niệm cơ bản v dòng điện xoay chiu ba pha ................................... 14
4- Cách đấu dây h thống điện xoay chiu ba pha ............................................... 16
CHƯƠNG 2: MÁY PHÁT ĐIỆN ....................................................................... 18
1. Nhim v, yêu cu và phân loại máy phát điện ............................................... 18
2- Cu to và nguyên lý làm việc máy phát điện mt chiu ................................ 19
3- Cu to và nguyên lý làm việc máy phát điện xoay chiu .............................. 23
4- Sơ đồ lp đặt máy phát điện trong h thống điện ............................................ 25
CHƯƠNG 3: ĐỘNG CƠ ĐIỆN .......................................................................... 26
1. Nhim v, yêu cu và phân loại động cơ điện ................................................. 26
2- Cu to và nguyên lý làm việc động cơ điện mt chiu .................................. 27
3- Cu to và nguyên lý làm việc động cơ điện xoay chiu ................................ 28
4- Sơ đồ lắp đặt động cơ điện trong h thống điện .............................................. 37
CHƯƠNG 4: MÁY BIẾN ÁP ............................................................................. 38
1. Nhim v, yêu cu và phân loi máy biến áp .................................................. 38
2- Cu to và nguyên lý làm vic máy biến áp .................................................... 38
3- Sơ đồ lắp đặt máy biến áp trong h thống điện ............................................... 45
CHƯƠNG 5: KHÍ CỤ ĐIU KHIN VÀ BO V TRONG MẠCH ĐIỆN 47
1- Kh c điu khin trong mạch điện .................................................................. 47
2- Kh c bo v trong mạch điện h áp .............................................................. 52
3- Mạch điện điều khin máy phát điện ............................................................... 55
4- Mạch điện điều khiển động cơ điện ................................................................. 57
Tài liu tham kho ................................................................................................ 61
4
GIÁO TRÌNH N HỌC: ĐIỆN KTHUẬT
Mã môn hc: MH8.COT
Thi gian thc hin môn hc: 30 gi
Trong đó: Lý thuyết: 12 gi;
Thc hành: 16 gi;
Kim tra: 2 gi
I. V TRÍ, TÍNH CHT CA N HC:
- V trí: hc song song vi c môn học cơ sở
- Tính cht: Là môn hc k thut s bt buc.
II. MC TIÊU CA MÔN HC:
- V kiến thc:
+ H thng đưc kiến thc cơ bản v mạch đin
+ Trình bày đưc yêu cu, nhim v, cu to và nguyên lý hot đng ca các loi
máy đin dùng trong phm vi ngh Công ngh Ô
- V k ng:
+ Trình y đưc công dng và phân loi các loi khí c đin
+ V đưc sơ đ du y, sơ đồ lp đặt c mch điện cơ bản
- V năng lc t ch tch nhim:
+ Tn th đúng quy đnh v an toàn khi s dng thiết b đin
+ Rèn luyn c phong làm vic cn thn
III. NI DUNG N HC:
1. Ni dung tng quát và phân phi thi gian:
S TT
Tên chương, mc
Thi gian (gi)
Tng s
Lý thuyết
Thc hành
Bài tp
Kim tra*
(LT hoc TH)
I
Đại cương v mạch đin
4
4
0
II
Máy phát đin
4
2
2
III
Động cơ đin
4
2
1
IV
Máy biến áp
8
2
6
V
K c điu khin bo v
trong mạch đin
10
2
7
Tng cng
30
12
16
* Ghi chú: Thi gian kim tra lý thuyết đưc nh vào gi thuyết, kim tra thc hành
đưc tính bng gi thc hành.
5
CHƯƠNG 1: ĐẠI CƯƠNG VỀ MẠCH ĐIỆN
Mã chương: MH8.COT-01
Mục tiêu:
- Trình bày đưc khái nim, nguyên lý sn sinh ra dòng đin mt chiu, các đại
ng cơ bn và các định luật bn ca mch đin mt chiu
- Trình bày đưc ngun lý sn sinh ra sc đin động xoay chiu và các đại lưng
cơ bn đăc trưng cho ng đin xoay chiu
- Trình bày đưc ý ngha ca h sng sut và các bin pháp nâng cao h s công
sut
- Trình bày được sơ đồ đấu ni h thống đin xoay chiu ba pha kiu hình sao (Y)
và hình tam giác (
) và các mi quan h gia các đi ng pha và y
- Tn thc quy định, quy phạm vkỹ thuật điện
Nội dung:
1- Mạch điện một chiều
1.1-Khái nim và nguyên lý sn sinh ra dòng điện mt chiu Dòng điện mt
chiu là dòng điện có chiều không thay đổi.
Dòng điện mt chiu được sinh ra bi nguồn đin mt chiều như Pin, c quy,
mày phát điện mt chiu
V nguyên lý máy phát đin mt chiu gm:
Mt h thống cực t (phần cảm) đứng yên mt b dây (phần ứng) đặt trong
lõi thép chuyn động quay ct qua t tng ca các cc t. Trong hai phần cm
và phần ứng có mt phần đứng yên gọi là stato, mt phần quay gọi là rô to.
Hình 1.1 vẽ nguyên máy phát điện mt chiều đơn giản.
- Phần cảm gm nam châm có hai cc t N-S.
- Phần ứng gồm mt khung dây, 2 đầu khung dây nối với mt b phận gọi
cổ góp điện gm 2 lá góp điện a và b cách điện với nhau cách điện đối với trục
máy. Mỗi lá góp điện nối với một đầu vòng dây dn.
Khi máy phát điện mt chiu làm vic, dòng điện sinh ra trong khung dây là
dòng xoay chiu, nh có cổ góp điện nên dòng điện lấy ra phụ tải là dòng mt
chiu.
Hình 1.1- Sơ đồ nguyên lý máy phát điện một chiều