Y BAN NHÂN DÂN THÀNH PH HÀ NI
TRƯNG CAO ĐNG Y T HÀ ĐÔNG
*************
GIÁO TRÌNH
MÔ ĐUN: SINH LÝ BNH MIỄN DCH
NGÀNH/ NGH: Y S ĐA KHOA, ĐIU DƯNG, K
THUẬT XÉT NGHIM Y HC, H SINH
TNH Đ: CAO ĐẲNG
(Ban hành kèm theo Quyết định số 382/QĐ – CĐYT, ngày 20 tháng 6 năm 2025
của Trưng Cao đẳng Y tế Hà Đông)
Hà Ni, m 2025
TUYÊN BỐ BẢN QUYỀN
Tài liệu này thuộc loại sách giáo trình nên các nguồn thông tin thể
được phép dùng nguyên bản hoặc trích dùng cho các mục đích về đào tạo
tham khảo.
Mọi mục đích khác mang tính lệch lạc hoặc sử dụng với mục đích kinh
doanh thiếu lành mạnh sẽ bị nghiêm cấm.
LỜI GIỚI THIỆU
Thực hiện theo Thông số: 01/2024/TT-BLĐTBXH ngày 19/02/2024
của Bộ trưởng Bộ Lao động – Thương binh và Xã hội, Trường Cao Đẳng Y tế
Đông đã xây dựng chương trình đào tạo: Y sỹ đa khoa, điều dưỡng, hộ
sinh, xét nghiệm trình độ Cao đẳng chương trình đã được phê duyệt. Môn
sinh bệnh học được thực hiện học kỳ 2 năm thứ nhất, sau khi sinh
viên đã học xong các mô đun Giải phẫu sinh lý, Vi Sinh, Hóa sinh.
Giáo trình sinh bệnh cung cấp cho các bạn sinh viên kiến thức về sự
thay đổi chức năng cơ thể, cơ quan, mô, tế bào khi bị bệnh và những kiến thức
bản về hệ thống các quan tham gia miễn dịch, khả năng thể nhận
biết, đáp ứng, loại bỏ tác nhân gây bệnh.
Tham gia biên soạn gồm tập thể giảng viên trình độ tiến sĩ, thạc sỹ,
bác sỹ kinh nghiệm giảng dạy nhiều năm, tham khảo tài liệu trong nước
nước ngoài, trong quá trình sử dụng, giáo trình sẽ được chỉnh lý, bổ sung
cập nhật hàng năm. Trong quá trình biên soạn không tránh khỏi những
thiếu sót, chúng tôi rất mong nhận được ý kiến đóng góp của quý đồng nghiệp,
các bạn sinh viên và độc giả để năm sau giáo trình được hoàn thiện hơn.
THAM GIA BIÊN SOẠN
1. Chủ biên. Ths.Bs. Đặng Thu Thanh
2. TS.BS. Ngô Thu Hằng
3. Ths. Bs. Phùng Thị Thanh Vân
4. Ths.Bs. Nguyễn Thị Phương Thảo
M C L C
BÀI 1. ĐẠI CƯƠNG SINH LÝ BỆNH..........................................................1
BÀI 2. KHÁI NIỆM VỀ ĐÁP ỨNG MIỄN DỊCH......................................11
BÀI 3. TẾ BÀO LYMPHO B VÀ ĐÁP ỨNG MIỄN DỊCH DỊCH THỂ..18
BÀI 4. TẾ BÀO LYMPHO T VÀ ĐÁP ỨNG MIỄN DỊCH QUA TRUNG
GIAN TẾ BÀO...............................................................................................28
BÀI 5. RỐI LOẠN CHUYỂN HÓA CHẤT GLUCID, PROTID, LIPID.36
BÀI 6. RỐI LOẠN CHUYỂN HÓA NƯỚC, ĐIỆN GIẢI..........................56
BÀI 7. RỐI LOẠN THĂNG BẰNG ACID – BASE....................................69
BÀI 8. SINH LÝ BỆNH VIÊM.....................................................................80
BÀI 9. ĐIỀU HÒA THÂN NHIỆT- SỐT.....................................................89
BÀI 10. SINH LÝ BỆNH TẠO MÁU...........................................................99
BÀI 11. SINH LÝ BỆNH HÔ HẤP............................................................110
Bài 12. SINH LÝ BỆNH TUẦN HOÀN.....................................................119
BÀI 13. SINH LÝ BỆNH TIÊU HÓA........................................................129
BÀI 14. SINH LÝ BỆNH THẬN................................................................141
PHẦN THỰC HÀNH...................................................................................152
BÀI 1. RỐI LOẠN CHUYỂN HÓA NƯỚC, ĐIỆN GIẢI........................152
BÀI 2. RỐI LOẠN TUẦN HOÀN TẠI Ổ VIÊM......................................156
BÀI 3. QUAN SÁT TIÊU BẢN MÁU BỆNH LÝ.....................................160
BÀI 4. PHÂN TÍCH HUYẾT ĐỒ...............................................................169
BÀI 5. RỐI LOẠN HÔ HẤP.......................................................................178
BÀI 6: THỰC HÀNH RỐI LOẠN TIẾT NIỆU........................................183
HƯỚNG DẪN SỬ DỤNG GIÁO TRÌNH..................................................187
TÀI LIỆU THAM KHẢO...........................................................................188
GIỚI THIỆU MÔ ĐUN
Tên môn học: Sinh lý bệnh – Miễn dịch
Mã môn học:
Thời gian thực hiện môn học: 2 tín chỉ - 45 giờ (Lý thuyết: 15 giờ; Thảo
luận, bài tập: 28 giờ; Kiểm tra 2 giờ; Tự học: 45 giờ)
I. Vị trí, tính chất của môn học:
Vị trí: Môn học này được thực hiện vào kỳ 2 năm thứ nhất của sinh viên
ngành điều dưỡng, xét nghiệm, hộ sinh, y sỹ trình độ cao đẳng. Sau khi SV đã
học xong mô đun Giải phẫu sinh lý, Vi sinh – Kí sinh trùng.
Tính chất: Trong y học, Sinh bệnh miễn dịch đóng vai trò một
môn học sở bắt buộc, nền tảng kiến thức căn bản cho các chuyên ngành
y học lâm sàng, giúp ta hiểu được sự thay đổi chức năng thể, quan, mô,
tế bào khi bị bệnh và những kiến thức cơ bản về hệ thống và các cơ quan tham
gia miễn dịch, khả năng cơ thể nhận biết, đáp ứng, loại bỏ tác nhân gây bệnh.
II. Mục tiêu môn học:
Sau khi học xong học phần Sinh lý bệnh miễn dịch, sinh viên cần đạt được các
năng lực sau:
- Kiến thức:
+ Trình bày được chế bệnh sinh của các rối loạn bệnh nói chung
và rối loạn chức phận các cơ quan trong cơ thể.
+ Trình bày được những kiến thức bản về hệ thống các quan
tham gia miễn dịch, khả năng thể nhận biết, đáp ứng, loại bỏ tác
nhân gây bệnh.
- Kỹ năng:
+ Có kỹ năng phân tích, giải thích được cơ chế gây bệnh, các biểu hiện
bệnh lý điển hình trên tình huống lâm sàng giả định
+ Quan sát tả được một số biểu hiện bệnh trên động vật thực
nghiệm, trên video
+ Nhận định được một số tiêu bản máu bệnh lý