BỘ NÔNG NGHIỆP VÀ PHÁT TRIỂN NÔNG THÔN
TRƯỜNG CAO ĐẲNG NGHỀ CƠ GIỚI VÀ THỦY LỢI
GIÁO TRÌNH
SỬ DỤNG NĂNG LƯỢNG HIỆUQUẢ
NGHỀ: ĐIỆN CÔNG NGHIỆP
TRÌNH ĐỘ: TRUNG CẤP
(Ban hành kèm theo quyết định số 742 ngày 01 tháng 12 năm 2017)
Năm 2017
Lời nói đầu
Các nguồn năng lượng trên thế giới hiện nay chủ yếu được khai thác từ năng lượng
truyền thống (năng lượng hoá thạch như dầu mỏ, than đá, khí đốt...) sẽ cạn kiệt trong một
tương lai không xa. Bên cạnh đó, chất thải trong quá trình sử dụng năng lượng là tác nhân
gây ra các vấn đề về môi trường cũng như sự ấm lên toàn cầu của khí hậu trái đất. Do vậy,
sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả là vấn đề hết sức cấp bách trong giai đoạn hiện
nay góp phần làm bình ổn thị trường năng lượng thế giới nói chung, góp phần đẩy mạnh
sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước nói riêng, và cải thiện môi trường sống
mà con người phải trực tiếp gánh chịu.
Đề cương bài giảng SỬ DỤNG NĂNG LƯỢNG HIỆU QUẢ này được biên soạn
để làm tài liệu chính thức dùng cho học sinh trường Cao đẳng cơ giới và thủy lợi. Đề
cương bài giảng này dựa trên cơ sở Luật Sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả (đã
được kỳ họp thứ 7, Quốc hội khóa XII thông qua ngày 17/06/2010, và đã được Văn phòng
Chủ tịch nước đã tổ chức họp báo công bố Lệnh của Chủ tịch nước về việc công bố Luật
ngày 9/7/2010, đầu năm 2011 đã được ban hành).
Tuy đã cố gắng nhưng chắc chắn không tránh khỏi một số thiếu sót, rất mong nhận
được nhiều ý kiến đóng góp của quý thầy cô giáo và các học sinh để Đề cương bài giảng
ngày càng được hoàn thiện hơn.
Nội dung tổng quát và phân phối thời gian:
Số
TT
Tên chương, mục
Thời gian
Tổng
số
Lý
thuyết
Thực hành,
thí nghiệm,
thảo luận,
bài tập
Kiểm
tra
1
Bài 1:Giới thiệu chung
1.1 Ý nghĩa của quản lý sử dụng năng
lượng
1.2.Các nguyên tắc cơ bản của quản lý
sử dụng năng lượng
1.3.Chương trình quản lý sử dụng
năng lượng
2
2
2
Bài 2:Định mức tiêu hao năng lượng
2.1. Khái niệm
2.2.Ý Nghĩa việc định mức tiêu hao
năng lượng.
2.3. Các phương pháp định mức tiêu
hao năng lượng
12
2
10
3
Bài 3:Quản lý sử dụng năng lượng
nhiệt
3.1. Đặc điểm tiêu thụ năng lượng của
lò hơi và hệ thống đốt cháy
3.2. Cách xác định hiệu suất lò hơi
3. 3.Các cơ hội bảo tồn năng lượng
trong hệ thống nhiệt
11
3
7
1
4
Bài 4:Quản lý sử dụng năng lượng
điện
4.1. Sử dụng năng lượng hợp lý trong
hệ thống động cơ
4.2. Sử dụng năng lượng hợp lý trong
hệ thống chiếu sáng
10
4
6
5
Bài 5:Bảo dưỡng hệ thống tiêu thụ
năng lượng
5.1. Thiết kế chương trình bảo dưỡng
5.2. Các hoạt động bảo dưỡng chi tiết
10
4
5
1
Cộng
45
15
28
2
Bài 1:GIỚI THIỆU CHUNG
1.1.Ý nghĩa và tầm quan trọng của việc SDNL &HQ
a.Tầm quan trọng của việc SDNL &HQ
Năng lượng là nguồn động lực duy trì sự tồn tại và phát triển của tất cả các ngành kinh tế
trong một quốc gia. Do đó, năng lượng có vai trò đặc biệt quan trọng trong đời sống chúng
ta và quá trình sản xuất, sự khan hiếm và thiếu hụt năng lượng là một trong những nguyên
nhân lớn làm hạn chế việc nâng cao chất lượng cuộc sống và kìm hãm sự phát triển kinh tế
xã hội.
b.Ý nghĩa của việc SDNL &HQ
Sử dụng năng lượng tiết kiệm hiệu quả là một trong các giải pháp thiết thực và tối ưu
đối với hoàn cảnh của đất nước ta hiện nay
Hiện nay việc sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả chính là sự quan tâm không chỉ
của một cá nhân, một tổ chức, một quốc gia mà là của toàn thế giới.
1.2.Các nguyên tắc cơ bản của quản lý sử dụng năng lượng
Sự thiếu hiểu biết về năng lượng và tầm quan trọng của việc sử dụng năng lượng tiết kiệm
và hiệu quả của con người là một trong những các nguyên nhân chính gây nên sự cạn kiệt
của các nguồn tài nguyên năng lượng và huỷ hoại môi trường sinh thái.
Do vậy, cần phải giáo dục cho mọi người biết và hiểu về năng lượng, tầm quan trọng của
việc sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả trong sự phát triển bền vững
1.2.1Giáo dục sử dụng năng lượng và hiệu quả
Làm cho các cá nhân và cộng đồng hiểu được tầm quan trọng của năng lượng và của việc
sử dụng tiết kiệm, hiệu quả nguồn năng lượng; đem lại cho người học kiến thức, nhận thức
về giá trị, thái độ và kĩ năng thực hành để người học tham gia một cách có trách nhiệm và
hiệu quả trong phòng ngừa và giải quyết các vấn đề năng lượng
1.2.2Khái niệm SDNL&HQ
a.Khái niệm về SDNL tiết kiệm
Sử dụng năng lượng tiết kiệm: sử dụng hợp lí, giảm hao phí năng lượng trong quá trình
sử dụng.
b.Khái niệm về SDNL hiệu quả:
Sử dụng năng lượng hiệu quả: đảm bảo thực hiện được các hoạt động cần thiết với mức
tiêu phí năng lượng thấp nhất.
c.Khái niệm về SDNL &HQ:
Sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả là sử dụng năng lượng một cách hợp lí, nhằm
giảm mức tiêu thụ năng lượng, giảm chi phí năng lượng cho hoạt động của các phương tiện,
thiết bị mà vẫn đảm bảo nhu cầu năng lượng cần thiết cho các quá trình sản xuất, dịch vụ và
sinh hoạt.
1.3.Chương trình quản lý sử dụng năng lượng
a.Sự cần thiết phải SDNL &HQ
-Do nguồn năng lượng truyền thống (năng lượng hoá thạch) ngày càng cạn kiệt.
-Do ảnh hưởng tiêu cực đối với môi trường của việc sử dụng các nguồn năng lượng phục vụ
đời sống con người.
-Sức ép dân số và phát triển kinh tế ngày càng gia tăng trong khi các nguồn tài nguyên,
nhiên liệu có hạn đang cạn kiệt dần
Giải quyết vấn đề năng lượng đòi hỏi chúng ta không chỉ ưu tiên cho việc phát triển các
nguồn năng lượng thay thế mới mà còn cần chú ý đến khía cạnh bảo tồn.
Tiết kiệm năng lượng sẽ đem lại cho chúng ta những ích lợi đáng kể về kinh tế, giảm thiểu
suy thoái do việc khai thác và "để dành" được những tài nguyên quý giá cho mai sau. Đó
cũng là một thái độ sống có trách nhiệm với cộng động và với thế hệ tương lai.
b.Vai trò:Việc gia tăng khai thác và sử dụng các nguồn tài nguyên năng lượng như hiện nay
trên thế giới cũng như Việt Nam đã dẫn đến nguồn tài nguyên năng lượng không tái sinh
như than, dầu lửa, khí đốt đang bị cạn kiệt.
Ví dụ một số hình ảnh minh họa lấy từ nguồn Internet ô nhiễm môi trường
*Khai thác gây ô nhiễm,ảnh hưởng sinh thái,môi trường,hiệu ứng nhà kính