
1

2
B NÔNG NGHIP V MÔI TRƯỜNG
TRƯỜNG CAO ĐẲNG LƯƠNG THỰC - THỰC PHẨM
GIÁO TRÌNH MÔ ĐUN
THU HOẠCH VÀ BẢO QUẢN SÂM DÂY
MÃ SỐ: MĐ04
NGHỀ: TRỒNG VÀ TIÊU THỤ CÂY SÂM DÂY
(ĐẲNG SÂM)
Trình độ: Sơ cấp (bậc 1)
(Ban hành kèm theo quyết định số… ngày…tháng…năm…của Hiệu trưởng Trường
Cao đẳng Lương thực - Thực phẩm)
Năm 2025

3
TUYÊN BỐ BẢN QUYỀN
Tài liệu này thuộc loại sách giáo trình nên các nguồn thông tin có thể được
phép dùng nguyên bản hoặc trích dẫn dùng cho các mục đích về đào tạo và tham
khảo.
Mọi mục đích khác mang tính lệch lạc hoặc sử dụng với mục đích kinh doanh
thiếu lành mạnh sẽ bị nghiêm cấm.
MÃ TÀI LIỆU: MĐ03

4
LỜI GIỚI THIỆU
Trồng và tiêu thụ cây sâm dây (đẳng sâm) là một nghề nông nghiệp đặc thù,
gắn liền với điều kiện tự nhiên vùng miền núi, nơi có khí hậu và thổ nhưỡng phù
hợp để phát triển loại dược liệu quý này. Nghề trồng sâm dây không chỉ góp phần
nâng cao thu nhập, cải thiện sinh kế cho người dân mà còn có ý nghĩa quan trọng
trong bảo tồn và phát triển nguồn dược liệu bản địa, phục vụ chăm sóc sức khỏe
cộng đồng và mở rộng thị trường tiêu thụ trong nước cũng như hướng tới xuất
khẩu.
Để phát triển nghề trồng sâm dây theo hướng bền vững, người lao động cần
được trang bị những kiến thức và kỹ năng về chuẩn bị điều kiện trồng, chuẩn bị
cây giống, kỹ thuật trồng, chăm sóc, thu hoạch, bảo quản và tiêu thụ sản phẩm. Bộ
giáo trình đào tạo nghề “Trồng và tiêu thụ cây sâm dây (đẳng sâm)” trình độ sơ
cấp được biên soạn trên cơ sở nghiên cứu thực tiễn tại các vùng trồng sâm dây, kết
hợp với kinh nghiệm của các hợp tác xã, doanh nghiệp và nông hộ, đồng thời cập
nhật tiến bộ khoa học kỹ thuật trong lĩnh vực sản xuất dược liệu.
Chương trình đào tạo nghề “Trồng và tiêu thụ cây sâm dây (đẳng sâm)”
cùng với Bộ giáo trình đã tích hợp những kiến thức, kỹ năng, năng lực tự chủ và
chịu trách nhiệm cần có của nghề, do đó có thể coi là cẩm nang cho người đã, đang
và sẽ tham gia vào lĩnh vực Trồng và tiêu thụ cây sâm dây. Bộ giáo trình gồm 4
quyển:
1. Giáo trình mô đun Chuẩn bị điều kiện trồng sâm dây
2. Giáo trình mô đun Trồng và chăm sóc sâm dây
3. Giáo trình mô đun Thu hoạch và bảo quản sâm dây
4. Giáo trình mô đun Tiêu thụ sản phẩm
Giáo trình “Thu hoạch và bảo quản sâm dây” giới thiệu về các phương pháp
thu hoạch, làm sạch sơ bộ, sơ chế, sấy và bảo quản củ, lá sâm dây thành phẩm.
Giáo trình cũng hướng dẫn kiến thức và kỹ năng giúp người học có thể nhận biết
được thời điểm thu hoạch củ và lá sâm dây, lựa chọn được các phương pháp sơ
chế, sấy, bảo quản phù hợp với điều kiện thực tế đồng thời áp dụng các biện pháp
kỹ thuật để thu hoạch và bảo quản sâm dây đạt chất lượng cao nhất. Mô đun Thu
hoạch và bảo quản sâm dây có thời lượng đào tạo là 75 giờ. Bộ giáo trình mô đun
này gồm 05 bài:
Bài 01. Chuẩn bị điều kiện thu hoạch và bảo quản sâm dây
Bài 02. Thu hoạch sâm dây
Bài 03. Sơ chế sâm dây
Bài 04. Đóng gói sâm dây
Bài 05. Bảo quản thành phẩm
Để hoàn thiện bộ giáo trình này, chúng tôi đã nhận được sự chỉ đạo, hướng
dẫn của Cục Kinh tế hợp tác và Phát triển nông thôn - Bộ Nông nghiệp và Môi
trường; ý kiến đóng góp quý báu của các cơ sở sản xuất, kinh doanh, các chuyên

5
gia trong lĩnh vực cây dược liệu, Ban Giám hiệu và các thầy cô giáo Trường Cao
đẳng Lương thực - Thực phẩm.
Chúng tôi xin chân thành cảm ơn Ủy ban nhân dân các xã thuộc tỉnh Gia
Lai, Lâm Đồng, thành phố Đà Nẵng, Quảng Ngãi, Nghệ An, Bắc Giang... đã hỗ
trợ, tạo điều kiện thuận lợi cho quá trình khảo sát và thu thập tư liệu.
Đặc biệt, xin gửi lời cảm ơn sâu sắc đến Ủy ban nhân dân xã Tu Mơ Rông (tỉnh
Quảng Ngãi), Hợp tác xã Dược liệu và Du lịch Ngọc Linh H80, Công ty KPA
Măng Đen, Công ty TNHH Thảo dược Tây Nguyên, Công ty TNHH Sâm Vina
(Đà Nẵng) cùng các chuyên gia, cán bộ kỹ thuật và bà con nông dân đã nhiệt tình
chia sẻ kinh nghiệm thực tiễn, hỗ trợ quý báu cho việc biên soạn giáo trình.
Chúng tôi cũng xin cảm ơn tất cả các cơ quan, đơn vị, tổ chức, cá nhân đã
tham gia đóng góp nhiều ý kiến quý báu, hỗ trợ và đồng hành, giúp chúng tôi hoàn
thành bộ giáo trình này.
Trong quá trình biên soạn chắc chắn không tránh khỏi những thiếu sót, chúng
tôi rất mong tiếp tục nhận được ý kiến đóng góp từ các chuyên gia, cán bộ quản lý,
cơ sở sản xuất và đồng nghiệp để giáo trình ngày càng hoàn thiện, phục vụ thiết
thực hơn cho công tác đào tạo và sản xuất.
Xin chân thành cảm ơn!
Tham gia biên soạn
1. Đặng Thị Mộng Quyên (chủ biên)
2. Phạm Thị Kim Cúc
3. Hoàng Thị Thu Giang
4. Nguyễn Hữu Nhân

