
0
BỘ NÔNG NGHIỆP VÀ PHÁT TRIỂN NÔNG THÔN
TRƯỜNG CAO ĐẲNG NGHỀ CƠ GIỚI VÀ THỦY LỢI
GIÁO TRÌNH
VẬT LIỆU ĐIỆN
NGHỀ: ĐIỆN CÔNG NGHIỆP
TRÌNH ĐỘ: CAO ĐẲNG
(Ban hành kèm theo quyết định số 742 ngày 01 tháng 12 năm 2017)
Năm 2017

1
TUYÊN B BN QUYỀN
Tài liệu này thuộc loại sách giáo trình nên các nguồn thông tin có thể được phép
dùng nguyên bản hoặc trích dùng cho các mục đích về đào tạo và tham khảo.
Mọi mục đích khác mang tính lệch lạc hoặc sử dụng với mục đích kinh doanh
thiếu lành mạnh sẽ bị nghiêm cấm.

2
LỜI GIỚI THIỆU
V tr, ngha, vai tr môn hc:
Vt liệu k thut điện gọi tt là "Vt liu đin " là một môn học cơ s trong
chương trình đào tạo cán bộ k thut ngành điện với thi lượng tùy theo cấp bc
học và nhu cu ca các ngành khác nhau.
- Khối lượng kiến thc ca môn học "Vt liệu điện" rất lớn, song với mục tiêu
và yêu cu đào tạo ca bc công nhân lành nghề cho nên cuốn giáo trình này ch
trình bày ngn gọn các vấn đề chính sau:
- Nhng kiến thc cơ bản về vt liệu dn điện, vt liệu cách điện và vt liệu
dn t. Nhng ng dụng ch yếu ca vt liệu điện trong thiết bị, máy điện, khí cụ
điện và trong các lnh vc truyền tải, phân phối và sử dụng điện.
- Môn học này phải học trước môn học khí cụ điện và sau khi học xong các
môn học An toàn lao động; Điện k thut, Vẽ điện, Đo lưng điện.
Mc tiêu ca môn hc:
Sau khi hon tt môn hc ny, hc viên c năng lc:
- Nhn dạng được các loại vt liệu điện thông dụng.
- Phân loại được các loại vt liệu điện thông dụng.
- Trình bày được đặc tính ca các loại vt liệu điện.
- Sử dụng thành thạo các loại vt liệu điện.
- Xác định được các dạng và nguyên nhân gây hư hng vt liệu điện.
- Tính chọn, thay thế vt liệu điện.
Mc tiêu thc hin ca môn hc:
Hc xong môn hc ny, hc viên c năng lc:
- Nhn dạng được các loại vt liệu điện thông dụng theo tiêu chun đ nêu
trong nội dung bài đ học.
- Phân loại được các loại vt liệu điện thông dụng theo nội dung bài đ học.
- Trình bày được đặc tính ca các loại vt liệu điện theo nội dung bài đ học.
- Sử dụng thành thạo các loại vt liệu điện đng tiêu chun k thut.
- Xác định được các dạng nguyên nhân gây hư hng vt liệu điện trên cơ s
các đặc tính k thut.
- Tính chọn,thay thế vt liệu điện đng yêu cu k thut
Ni dung chnh ca môn hc:
Đ thc hin mc tiêu bi hc ny, ni dung bao gm:
- Khái niệm về vt liệu điện.
- Vt liệu cách điện.
- Vt liệu dn điện
- Vt liệu dn t
Khi biên soạn, nhóm biên soạn đ da trên kinh nghiệm giảng dạy, tham
khảo đồng nghiệp và tham khảo nhiều giáo trình hiện có để phù hợp với nội
dung chương trình đào tạo và phù hợp với mục tiêu đào tạo, nội dung được biên

3
soạn gn với nhu cu thc tế.
Mặc dù đ cố gng tổ chc biên soạn để đáp ng được mục tiêu đào tạo
nhưng không tránh được nhng khiếm khuyết. Rất mong nhn được đóng góp ý
kiến ca các thy, cô giáo, bạn đọc để nhóm biên soạn sẽ hiệu chnh hoàn thiện
hơn. Các ý kiến đóng góp xin gửi về Trưng Cao đẳng nghề Cơ Giới và Thy Lợi
- Ấp Thanh Hóa – Hố Nai 3 – Trảng Bom – Đồng Nai
Nhóm biên soạn

4
MỤC LỤC
TUYÊN B BN QUYN .................................................................................. 0
LỜI GIỚI THIỆU .................................................................................................. 2
MỤC LỤC ............................................................................................................. 4
1.1. Khái niệm về vt liệu điện: ......................................................................... 7
1.1.1. Khái niệm: ................................................................................................... 7
1.1.2. Cấu tạo nguyên tử ca vt liệu: ................................................................... 7
1.1.3. Cấu tạo phân tử: .......................................................................................... 8
1.1.4. Khuyết tt trong cấu tạo vt rn: ............................................................... 10
1.1.5. Lý thuyết phân vùng năng lượng trong vt rn: .......................................... 10
1.2. Phân loại vt liệu điện: ............................................................................. 11
1.2.1. Phân loại vt liệu điện theo khả năng dn điện: ........................................ 11
1.2.2. Phân loại vt liệu điện theo t tính: ............................................................. 11
Chương 2: VẬT LIỆU DẪN ĐIỆN .................................................................... 18
2.1. Khái niệm về vt liệu dn điện: ................................................................ 20
2.2. Tính chất ca vt liệu dn điện: .............................................................. 20
2.2.1. Điện tr suất và điện dn suất ................................................................... 20
2.2.2. Hệ số nhiệt ca điện tr suất
................................................................ 21
2.2.3. Sc nhiệt động. .......................................................................................... 22
2.2.4. Hệ số nhiệt dn n dài ca vt dn kim loại ............................................. 22
2.3. Tính chất la chọn: .............................................................................. 22
2.4. Phân loại và phạm vi ng dụng ........................................................... 22
2.5. Một số vt liệu thông dụng: ..................................................................... 23
2.5.1. Đồng và hợp kim ca đồng: ...................................................................... 23
2.5.2. Nhôm và hợp kim nhôm: ............................................................................. 27
2.5.3. St và hôp kim st ..................................................................................... 30
2.5.4. Bạc ............................................................................................................. 32
2.5.5. Vt liệu dn điện có điện tr suất cao ....................................................... 32
2.6. Quan sát, nhn biết và ng dụng vt liệu dn điện trong thc tế ............. 34
Chương 3: VẬT LIỆU CÁCH ĐIỆN .................................................................. 47
3.1. Khái niệm vt liệu cách điện: ................................................................... 48
3.2. Tính chất ca vt liệu cách điện: .............................................................. 48

