Giống lúa thuần và giống lạc
Chiều 2/10, Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Thái Bình thành
lập Hội đồng Khoa học cấp cơ sở để thẩm định và xem xét báo cáo kết quả
chọn tạo và khảo nghiệm 2 giống cây trồng mới đó là giống lúa BC-15 và
giống lạc TB-25. Đề nghị Hội đồng Khoa học CN Bộ NN&PTNT cho phép
mở rộng sản xuất và sản xuất thử.
Giống lúa BC-15 là giống lúa thuần được chọn lọc lại (secondary
selection) từ nguồn vật liệu ban đầu là giống lúa 13/2 (IR-17494). Qua hơn
10 năm liên tục chọn lọc và đánh giá nhằm khắc phục những nhược điểm rất
lớn của giống IR-17494 như: chịu rét cực yếu, khó tính và phạm vi thích ứng
hẹp, thời gian sinh trưởng dài, tuy có tiềm năng năng suất rất cao nhưng lại
biến động lớn giữa các vùng, cơm gạo có chất lượng khá nhưng hạt trấu hở
và dễ mất sức nảy mầm, dễ bị mọt nếu để qua 6 tháng, nhiễm rầy và đạo
ôn... chưa ổn định và quần thể còn phân ly.
Với tính cần cù, chịu khó và mày mò trong hơn 10 năm, tác giả KS.
Đặng Tiểu Bình –Trung tâm Khảo nghiệm và Khuyến nông Thái Bình đã
liên tục chọn lọc và cho ra đời dòng lúa có nhiều tính khác biệt với nguồn
vật liệu ban đầu, đồng thời cũng khắc phục được một số hạn chế cơ bản đã
nêu trên. BC-15 có thời gian sinh trưởng (TGST) ngắn hơn chỉ tương đương
nhóm giống ngắn ngày, tuy nhiên dài hơn giống Q5 một chút. Năng suất
BC15 được nhiều thí nghiệm so sánh ở địa bàn Thái Bình từ năm 2004-2007
đều tương đương Q5 và mức năng suất trung bình đạt 65-70 tạ/ha, thâm
canh cao và cân đối đạt 75 tạ/ha, bị nhiễm đạo ôn như Q5 nhưng BC-15 lại
có khả năng sinh trưởng khoẻ, phục hồi tốt sau thiệt hại, chất lượng cơm gạo
khá ngon tương đương Xi-23 và hơn hẳn các giống lúa cao sản ngắn ngày
hiện nay. Với hệ thống khảo nghiệm sản xuất và sinh thái, các số liệu thu
được đều khẳng định đây là giống có ưu thế và nông dân dễ chấp nhận để
mở rộng, hiện diện tích BC-15 ở Thái Bình đã được mở rộng khoảng 1-1.5
nghìn ha. Trong mạng lưới khảo nghiệm quốc gia nhiều điểm năng suất
BC15 cũng khá cao và không thua kém thậm chí vượt cả năng suất Khang
dân.
Giống BC-15 đã được Công ty CP giống cây trồng Thái Bình mua bản
quyền và đăng ký nhãn hiệu độc quyền, tiếp tục lọc thuần và sản xuất siêu
nguyên chủng, sau khi được công nhận chính thức BC-15 sẽ tham gia thị
trường và cung cấp giống chọn lọc với chất lượng cao cho nông dân.
Giống Lạc TB-25 do tập thể tác giả Công ty CP giống cây trồng Thái
Bình chọn lọc và tiến hành khảo nghiệm, trình diễn qua 6 vụ, TB-25 đã được
đăng ký khảo nghiệm 2 vụ trong mạng lưới khảo nghiệm quốc gia và khảo
nghiệm DUS.
Lạc TB-25 có những ưu điểm nổi bật sau: Thời gian sinh trưởng ngắn,
chỉ tương đương như giống lạc đỏ Bắc Giang hay lạc đỏ Thái Bình, ngắn
hơn giống lạc L-14 từ 5-7 ngày; chịu rét khá và chống chịu khá tốt với bệnh
hại, đặc biệt các bệnh hại nguy hiểm như gỉ sắt, đốm nâu và héo xanh. Các
kết quả khảo nghiệm ở không chỉ Thái Bình mà ở cả các vùng lạc trọng
điểm Nghệ An, Thanh Hoá, Thừa Thiên Huế.., đều đánh giá khá tốt về năng
suất cũng như tính kháng của giống lạc TB-25. Năng suất của TB-25 vượt
đối chứng là các giống phổ biến ở các địa phương tiến hành khảo nghiệm
đều ở mức trên 10%, có nơi trên 15% và rất có ý nghĩa sai khác về thống kê
sinh học. Lạc TB-25 có dạng vỏ nhân trắng hồng (vỏ chay) như L-14, khả
năng đâm tia khoẻ, và điều đặc biệt và là sự làm nên khác biệt là tỷ lệ quả 3
nhân, 4 nhân rất cao, tỷ lệ này ở TB-25 là trên 40% trong khi các giống khác
chỉ phổ biến là 2 nhân. Tuy không phải là vùng lạc hàng hoá nhưng diện tích
lạc của Thái Bình cũng vào khoảng vài nghỡn ha ở các huyện Vũ Thư, Thái
Thuỵ, Kiến Xương trên các dẻo đất pha cát và cát cao nội đồng. Kết quả
trình diễn rộng ở Thái Hưng-Thái Thuỵ, một ha lạc TB-25 trồng vụ xuân đã
cho thu hoạch trên dưới 40tạ/ha với giá trị một vụ đạt gần 50 triệu đồng/ha.
Giống lạc này hiện đang được nhiều HTX đặt mua để dịch vụ cho bà con
nông dân trồng vào vụ lạc xuân tới.
Với các chuyên gia có nhiều kinh nghiệm trong lĩnh vực cây lúa và
cây màu, Hội đồng KH cơ sở Sở NN&PTNT Thái Bình đã đóng góp nhiều ý
kiến quan trọng để tác giả, cơ quan tác giả hoàn thiện thêm báo cáo cũng
như các thủ tục cần thiết, đồng thời nhất trí đánh giá cao công sức và trí tuệ
của tác giả, tập thể tác giả, sản phẩm khoa học cụng nghệ là 2 giống cây
trồng mới, đề nghị Bộ NN&PTNT cho phép mở rộng sản xuất giống lúa BC-
15 và sản xuất thử giống lạc TB-25, tạo cơ sở pháp lý để Công ty CP giống
cây trồng Thái Bình đưa 2 sản phẩm tiến bộ trên vào sản xuất và kinh doanh
theo đúng tinh thần của Pháp lệnh giống cây trồng./.