H th ng đi u hòa không khí ệ ố ề 04/12/2008
Đi u hòa không khí là m t h th ng quan tr ng trên xe. Nó không nh ng đi u khi n nhi t đ trong bu ngề ộ ệ ố ọ ữ ề ể ệ ộ ồ
lái, tu n hoàn không khí trong xe giúp cho hành khách trên xe c m th y d ch u trong nh ng ngày n ngầ ả ấ ễ ị ữ ắ
nóng mà còn giúp gi đ m và l c s ch không khí. Ngày nay, đi u hòa không khí trên xe còn có th ho tữ ộ ẩ ọ ạ ề ể ạ
đ ng m t cách t đ ng nh các c m bi n và các ECU đi u khi n.ộ ộ ự ộ ờ ả ế ề ể
Đi u hoà không khí đi u khi n nhi t đ trong xe. Nó ho t đ ng nh là m t máy hút m có ch c năngề ề ể ệ ộ ạ ộ ư ộ ẩ ứ
đi u khi n nhi t đ lên xu ng. Đi u hoà không khí cũng giúp lo i b các ch t c n tr t m nhìn nhề ể ệ ộ ố ề ạ ỏ ấ ả ở ầ ư
s ng mù, băng đ ng trên m t trong c a kính xe.ươ ọ ặ ủ
Đ làm m không khí đi qua, h th ng đi u hòa không khí s d ng ngay két n c nh m t két s i m.ể ấ ệ ố ề ử ụ ướ ư ộ ưở ấ
Két s i l y n c làm mát đ ng c đã đ c hâm nóng b i đ ng c và dùng nhi t này đ làm nóng khôngưở ấ ướ ộ ơ ượ ở ộ ơ ệ ể
khí nh m t qu t th i vào xe, vì v y nhi t đ c a két s i là th p cho đ n khi n c làm mát nóng lên. Vìờ ộ ạ ổ ậ ệ ộ ủ ưở ấ ế ướ
lý do này, ngay sau khi đ ng c kh i đ ng két s i không làm vi c.ộ ơ ở ộ ưở ệ
Giàn l nh làm vi c nh là m t b trao đ i nhi t đ làm mát không khí tr c khi đ a vào trong xe. Khi b tạ ệ ư ộ ộ ổ ệ ể ướ ư ậ
công t c đi u hoà không khí, máy nén b t đ u làm vi c và đ y ch t làm l nh (ga đi u hoà) t i giàn l nh.ắ ề ắ ầ ệ ẩ ấ ạ ề ớ ạ
Giàn l nh đ c làm mát nh ch t làm l nh và sau đó nó làm mát không khí đ c th i vào trong xe t qu tạ ượ ờ ấ ạ ượ ổ ừ ạ
gió. Vi c làm nóng không khí ph thu c vào nhi t đ n c làm mát đ ng c nh ng vi c làm mát khôngệ ụ ộ ệ ộ ướ ộ ơ ư ệ
khí là hoàn toàn đ c l p v i nhi t đ n c làm mát đ ng c .ộ ậ ớ ệ ộ ướ ộ ơ
T i sao khi b t đi u hòa không khí l i có n c ch y ra t h th ng này?ạ ậ ề ạ ướ ả ừ ệ ố
Các b n đ u hi u m t đi u r ng l ng h i n c trong không khí tăng lên khi nhi t đ không khí cao h nạ ề ể ộ ề ằ ượ ơ ướ ệ ộ ơ
và gi m xu ng khi nhi t đ không khí gi m xu ng. Khi đi qua giàn l nh, không khí đ c làm mát. H iả ố ệ ộ ả ố ạ ượ ơ
n c trong không khí ng ng t l i và bám vào các cánh t n nhi t c a giàn l nh. K t qu là đ m trongướ ư ụ ạ ả ệ ủ ạ ế ả ộ ẩ
xe b gi m xu ng. N c dính vào các cánh t n nhi t đ ng l i thành s ng và đ c ch a trong khay xị ả ố ướ ả ệ ọ ạ ươ ượ ứ ả
n c. Cu i cùng, n c này đ c tháo ra kh i khay c a xe b ng m t vòi nh .ướ ố ướ ượ ỏ ủ ằ ộ ỏ
Nh v y đ đi u khi n nhi t đ trong xe, h th ng đi u hòa không khí k t h p c két s i m và giànư ậ ể ề ể ệ ộ ệ ố ề ế ợ ả ưở ấ
l nh đ ng th i k t h p đi u ch nh v trí các cánh hòa tr n và v trí c a van n c.ạ ồ ờ ế ợ ề ỉ ị ộ ị ủ ướ
Đi u khi n thông khí trong xeề ể
Vi c l y không khí bên ngoài đ a vào trong xe nh chênh áp đ c t o ra do chuy n đ ng c a xe đ cệ ấ ư ờ ượ ạ ể ộ ủ ượ
g i là s thông gió t nhiên. S phân b áp su t không khí trên b m t c a xe khi nó chuy n đ ng đ cọ ự ự ự ổ ấ ề ặ ủ ể ộ ượ
ch ra trên hình v , m t s n i có áp su t d ng, còn m t s n i khác có áp su t âm. Nh v y c a hútỉ ẽ ộ ố ơ ấ ươ ộ ố ơ ấ ư ậ ử
đ c b trí nh ng n i có áp su t d ng (+) và c a x khí đ c b trí nh ng n i có áp su t âm (-).ượ ố ở ữ ơ ấ ươ ử ả ượ ố ở ữ ơ ấ
Trong các h th ng thông gió c ng b c, ng i ta s d ng qu t đi n hút không khí đ a vào trong xe. Cácệ ố ưỡ ứ ườ ử ụ ạ ệ ư
c a hút và c a x không khí đ c đ t cùng v trí nh trong h th ng thông gió t nhiên. Thông th ng,ử ử ả ượ ặ ở ị ư ệ ố ự ườ
h th ng thông gió này đ c dùng chung v i các h th ng thông khí khác (h th ng đi u hoà không khí,ệ ố ượ ớ ệ ố ệ ố ề
b s i m).ộ ưở ấ
Chu trình làm l nh không khíạ
Máy nén đ y môi ch t th khí có nhi t đ cao áp su t cao đi vào giàn ng ng. giàn ng ng môi ch tẩ ấ ở ế ệ ộ ấ ư Ở ư ấ
chuy n t th khí sang th l ng. Môi ch t d ng l ng này ch y vào bình ch a (bình s y khô). Bình nàyể ừ ể ể ỏ ấ ở ạ ỏ ả ứ ấ
ch a và l c môi ch t. Môi ch t l ng sau khi đã đ c l c ch y qua van giãn n , van giãn n này chuy nứ ọ ấ ấ ỏ ượ ọ ả ở ở ể
môi ch t l ng thành h n h p khí - l ng có áp su t và nhi t đ th p. Môi ch t d ng khí - l ng có nhi t đấ ỏ ỗ ợ ỏ ấ ệ ộ ấ ấ ạ ỏ ệ ộ
th p này ch y t i giàn l nh. Quá trình bay h i ch t l ng trong giàn l nh s l y nhi t c a không khí ch yấ ả ớ ạ ơ ấ ỏ ạ ẽ ấ ệ ủ ạ
qua giàn l nh. T t c môi ch t l ng đ c chuy n thành h i trong giàn l nh và ch có môi ch t th h iạ ấ ả ấ ỏ ượ ể ơ ạ ỉ ấ ở ể ơ
v a đ c gia nhi t đi vào máy nén và quá trình đ c l p l i nh tr c.ừ ượ ệ ượ ặ ạ ư ướ
ph n tr c chúng ta đã tìm hi u chu trình c a h th ng làm l nh. ph n này chúng taỞ ầ ướ ể ủ ệ ố ạ Ở ầ
hãy tìm hi u t ng b ph n c b n c a h th ng này g m máy nén, giàn nóng, bình ch a/ể ừ ộ ậ ơ ả ủ ệ ố ồ ứ
s y khô, van giãn n và giàn l nh.ấ ở ạ
Máy nén
Máy nén nh n dòng khí tr ng thái có nhi t đ và áp su t th p. Sau đó dòng khí này đ cậ ở ạ ệ ộ ấ ấ ượ
chuy n sang tr ng thái khí có áp su t và nhi t đ cao và đ c đ a t i giàn nóng. ể ạ ấ ệ ộ ượ ư ớ
Máy nén dùng trong xe h i có nhi u lo i, có th k ra đây m t s lo i nh máy nén ki u đĩaơ ề ạ ể ể ộ ố ạ ư ể
chéo, lo i xo n c, d ng đĩa l c, lo i có tr c khu u và lo i có cánh g t xuyên. ạ ắ ố ạ ắ ạ ụ ỷ ạ ạ
Các lo i máy nén trong h th ng làm mátạ ệ ố
Trong bài vi t này chúng tôi ch xin đ c p đ n máy nén ki u đĩa chéo. M t c p piston đ c đ tế ỉ ề ậ ế ể ộ ặ ượ ặ
trong đĩa chéo cách nhau m t kho ng 72ộ ả 0 đ i v i máy nén có 10 xylanh và 120ố ớ 0 đ i v i lo i máyố ớ ạ
nén 6 xilanh. Khi m t phía piston hành trình nén, thì phía kia hành trình hút. ộ ở ở