Hubble quan sát chi ti t v t ch t t i ế ậ ấ ố
Tác gi : Vengeurs ả
16/01/2008
Các nhà thiên văn h c đã tìm th y d u hi u c a v t ch t t i bí n qua cácọ ấ ấ ệ ủ ậ ấ ố ẩ
hi u ng c a nó trong m t siên qu n thiên hà.ệ ứ ủ ộ ầ
V t ch t t i đóng vai trò nh m t cái n n vô hình n m gi a các ngôi sao vàậ ấ ố ư ộ ề ằ ữ
thiên hà. đây, v t ch t t i đ c nhìn th y nh k t l i thành 4 kh i đ c v iỞ ậ ấ ố ượ ấ ư ế ạ ố ặ ớ
hàng trăm thiên hà già nhúng vào trong đó.
Đ ng tác gi Catherine Heymans t i đ i h c British Columbia - Canada choồ ả ạ ạ ọ
bi t nghiên c u này bao trùm c m t vùng r ng do Hubble quan sát. ế ứ ả ộ ộ
Qua th u kínhấ
V t ch t t i không ph n x hay phát ra ánh sáng đ có th quan sát đ c,ậ ấ ố ả ạ ể ể ượ
nh ng nó đ c bi t qua tính toán v kh i l ng c a h u h t ph n vũ trư ượ ế ề ố ượ ủ ầ ế ầ ụ
quan sát đ c. Các nhà nghiên c u có th tìm ra nó m t cách gián ti p qua m t kĩ thu t g i là th u kính h pượ ứ ể ộ ế ộ ậ ọ ấ ấ
d n y u.ẫ ế
Đ đ n đ c v i chúng ta, ánh sáng t các thiên hà ph i v t qua kho ng không gian có s chi m ch c aể ế ượ ớ ừ ả ượ ả ự ế ỗ ủ
v t ch t t i. Nó làm ánh sáng b u n cong đ ng đi gi ng nh khi đi qua m t th u kính.ậ ấ ố ị ố ườ ố ư ộ ấ
Chi ti t v các nghiên c u trên siêu qu n Abell901/902 đ c trình bày t i cu c h p m t l n th 211 c a hế ề ứ ầ ượ ạ ộ ọ ặ ầ ứ ủ ộ
thiên văn Hoa Kì t i Austin, Texas.ạ
Siêu qu n thiên hà là m t c u trúc n trong vũ tr , bao g m nhi u thiên hà và các qu n thiên hà nh . D ánầ ộ ấ ơ ụ ồ ề ầ ỏ ự
Stages (Space Telescope Abell 901/902 Galaxy Evolution Survey) cũng nh m gi i quy t vi c sáng t c uằ ả ế ệ ỏ ấ
trúc c a các thiên hà v i s có m t c a v t ch t t i.ủ ớ ự ặ ủ ậ ấ ố
Nghiên c u cho bi t cách các thiên hà đ c nhóm l i vào các qu n và siêu qu n d ói tác d ng c a h p d nứ ế ượ ạ ầ ầ ư ụ ủ ấ ẫ
trong quá trình ti n hoá c a vũ tr .ế ủ ụ
Chúng va ch m m nh v i các thiên hà khác và khí đ c gi i phóng, tr thành nguyên nhân t o thành cácạ ạ ớ ượ ả ở ạ
sao m i v i tác d ng h p d n c a v t ch t t i.ớ ớ ụ ấ ẫ ủ ậ ấ ố
"M t ho c có th là t t c các hi u ng này đ u đóng vai trò trong s bi n đ i c a các thiên hà, đó là cái màộ ặ ể ấ ả ệ ứ ề ự ế ổ ủ
chúng tôi đang th xác đ nh" - ý ki n c a đ ng tác gi Meghan Gray t i đ i h c Nottingham - Anh.ử ị ế ủ ồ ả ạ ạ ọ
"Qua m t s b ng ch ng, chúng tôi th y r ng bi n đ i th c s x y ra vùng rìa c a các qu n thiên hà, vàộ ố ằ ứ ấ ằ ế ổ ự ự ả ở ủ ầ
chúng tôi đã quan sát đ y m t s bi n đ i nh v y"ấ ộ ố ế ổ ư ậ
Các nhà thiên văn cho bi t đólà do các thiên hà chuy n đ ng nhanh h n nhi u khi g n tâm c a qu n.ế ể ộ ơ ề ở ầ ủ ầ
Chúng chuy n đ ng quá nhanh đ va ch m và t ng tác v i nhau. Trong khi rìa c a qu n thiên hà thìể ộ ể ạ ươ ớ ở ủ ầ
chuy n đ ng này ch m h n đ có th t o ra t ng tác.ể ộ ậ ơ ể ể ạ ươ
Abell 901/902 là m t trong nh ng siêu qu n thiên hà l n nh t trong vũ tr , nó cách chúng ta 2,6 t năm ánhộ ữ ầ ớ ấ ụ ỷ
sáng, v i kích th c kho ng 60 tri u năm ánh sáng và g m kho ng 1000 thiên hà.ớ ướ ả ệ ồ ả
Theo Dailyastronomy