Internet - Đôi điều cần biết
Vi vu trên Net hàng giờ mỗi ngày làm việc cũng như giải trí, nhưng
thực sự bạn đã hiểu Internet đến mức nào? Đã bao giờ bạn thắc mắc
tại sao Internet sinh ra, ở đâu, và do ai tạo nên? Thực sự “mạng toàn
cầu” lớn đến mức độ nào? Bao nhiêu người đang dùng Net như bạn?
Những câu hỏi, đáp sau đây sẽ giúp bạn hiểu rõ hơn về mạng toàn cầu -
Internet.
1. Ai sáng tạo ra cụm từ “Word Wide Web”?
World Wide Web, cụm từ viết tắt www. luôn đi kèm với địa chỉ website
được sáng tạo bởi Tim Berners-Lee, vào năm 1990.
2. Internet đã ra đời như thế nào, và tại sao?
Khởi nguồn của Internet là các máy tính IBM dùng chung vào những năm
1960 tại các trường đại học như Dartmouth và Berkeley, Mĩ. Máy tính
thời đó vẫn còn là của hiếm, và nhiều sinh viên/giáo sư phải dùng chung
một chiếc. Vệ tinh đầu tiên của loài người, Spunik cũng “đóng góp” vào
việc ra đời Internet - ngay sau khi Liên Xô phóng thành công vệ tinh năm
1957, Tổng thống Mĩ Eisenhower thành lập ARPA nhằm thúc quá trình
phát triển mạng máy tính và truyền thông.
3. Ai là người sinh ra Internet?
Vài người tham gia quá trình hình thành Internet, và tất cả đều được coi
là cha đẻ của mạng toàn cầu này. Tuy nhiên, J.C.R. Licklider được coi là
người khai sinh khái niệm mạng toàn cầu, với khái niệm “Mạng Thiên
Hà” (Galatic Network) được công bố năm 1962. Ông cũng tham gia vào
quá trình kiến thiết mạng ARPANET, tiền thân của Internet ngày nay.
4. ARPANET là gì?
ARPANET - “Advance Research Project Agency Network”, tạm dịch
“Mạng nghiên cứu cơ quan với các dự án cấp cao” - ra đời nhờ cuộc
Chiến tranh Lạnh và sự kiện phóng Spunik. Bộ Quốc phòng Mĩ cần có
cách giao tiếp và chia sẻ dữ liệu giữa các máy tính trong quá trình nghiên
cứu và phát triển, và cũng là cách thuận tiện nhất để giữ liên lạc trong
trường hợp bị tấn công bằng … bom hạt nhân - kịch bản điển hình của
Chiến tranh Lạnh!
Simpo PDF Merge and Split Unregistered Version - http://www.simpopdf.com
5. Ethernet là gì?
Là một phương thức giao tiếp giữa các máy tính trong mạng, bắt nguồn từ
ý tưởng của Bob Metcalfe, tại Đại học Havard.
6. Chuột máy tính đầu tiên xuất hiện khi nào?
Bạn có thể lướt web bằng bàn phím, nhưng sẽ không thể thoải mái và
thuận tiện như khi dùng chuột. Chú chuột máy tính đầu tiên được ra mắt
năm 1968 tại Hội chợ Fall Joint, San Fransico, Mĩ.
7. Ai nghĩ ra cụm từ “siêu xa lộ thông tin”?
Nam June Paik là người đầu tiên sử dụng cụm từ “siêu xa lộ thông tin”
vào năm 1974. Tuy nhiên, Al Gore, Phó Tổng thống Mĩ hiện nay là người
phổ biến, đồng nghĩa hoá “siêu xa lộ thông tin” với Internet vào đầu
những năm 1990.
8. Internet thực sự bùng nổ vào lúc nào?
Đầu những năm 1990, Internet thực sự phát triển mạnh mẽ, mang hình
dáng như ngày nay kể từ năm 1993.
9. Internet phát triển nhanh đến mức nào?
Rất nhanh! Radio mất 38 năm để đạt đến con số 50 triệu người dùng, 13
năm cho Tivi, và chỉ 5 năm cho Internet. (CyberAtlas.com)
10. Con số cụ thể về lượng người dùng Internet hiện tại?
35% người dùng Internet nói tiếng Anh, 65% là ngôn ngữ khác với 14%
trong đó nói tiếng Trung. Chỉ chiếm 13% dân số thế giới, nhưng Bắc Mĩ
chiếm đến gần 70% lượng người dùng Internet.
11. Quốc gia có tỉ lệ dân dùng Internet cao nhất?
Không phải Mĩ hay Đức, mà là Thuỵ Điển với 75% dân số tiếp cận được
với mạng toàn cầu.
12. Thế giới mạng lớn đến mức nào?
Hệ thống lập chỉ mục của bộ máy tìm kiếm Google cho biết con số trang
mạng (webpage) đã đạt đến... 8 tỉ!
Simpo PDF Merge and Split Unregistered Version - http://www.simpopdf.com
13. Hệ thống danh mục website đầu tiên xuất hiện khi nào?
Chính là Google! Trước đó, Google có tên Backrub. Larry Page và
Sergey Brin dùng tên này từ lúc khai sinh dịch vụ tìm kiếm năm 1996, và
chỉ đổi sang Google như chúng ta biết ngày nay vào năm 1998. Bản thân
chữ Google là từ “nói lái” của Googol, tên của con số bao gồm chữ số 1
và 100 chữ số 0 theo sau.
14. HTTP nghĩa là gì?
HyperText Transfer Protocol - tạm dịch “giao thức truyền siêu văn bản”.
Đó là tên của giao thức truyền dữ liệu qua mạng, yêu cầu có hai chương
trình đầu cuối: máy chủ HTTP và máy con. Đây là giao thức nền tảng cho
các trang web tồn tại.
15. ISP là gì?
Internet Service Provider - nhà cung cấp dịch vụ Internet.
16. HTML là gì?
Hypertext Markup Language - ngôn ngữ siêu văn bản - là tên của ngôn
ngữ lập trình tạo nên các trang web và chuyển qua mạng với giao thức
HTTP.
17. Một người dùng Internet thông thường làm những gì?
Theo Nielsen NetRatings, tổ chức chuyên thống kê Internet, trung bình
mỗi tháng bạn thăm 59 địa chỉ mạng khác nhau, xem 1050 trang, bỏ ra 45
giây cho mỗi trang web và trung bình 25 giờ để thực hiện toàn bộ việc
này. Mỗi lần ngồi vào máy lướt web mất 51 phút.
Mạng toàn cầu Internet, như ai đó từng phát biểu, là “bất tử”. Internet chỉ
mới bước qua tuổi 30, liệu bạn đã bao giờ tưởng tượng Internet sẽ ra sao
trong 100 năm, 1000 năm tới? Thời gian sẽ trả lời…
Internet ở đâu ra, và ai chạy nó?
1. Internet đã đến từ đâu?
Simpo PDF Merge and Split Unregistered Version - http://www.simpopdf.com
Internet đã bắt đầu với tên gọi là ARPANET, một dự án được
xúc tiến bởi Bộ quốc phòng Mỹ, vào năm 1969. Một hệ thống dẫn đầu
cho những hệ thống khác sau này và từ đó dần dà biến hoá thành
Internet như bạn đã biết.
Vào năm 1969, Bộ quốc phòng Mỹ (DOD) đã quyết định thử
nghiệm độ tin cậy của hệ thống mạng. Họ nối các máy tính tại Bộ quốc
phòng lại với nhau, các công ty nghiên cứu quân sự và một lô các trường
đại học đã tiến hành cuộc nghiên cứu dưới sự tài trợ của giới quân sự.
Mạng này được gọi là ARPANET, tên viết tắt của Advanced Research
Projects Administration (ARPA) (Uỷ ban điều nghiên cao cấp), một chi
nhánh của DOD. Đầu tiên, mạng này chỉ gồm có bốn máy tính, ba máy ở
California và một máy ở Utah.
ARPANET làm việc rất tốt và chẳng bao lâu mọi trường đại học ở
Mỹ đều muốn đăng ký gia nhập. Vì thế, để tiện việc quản lý, Bộ quốc
phòng đã phân nó ra làm hai loại: MILNET, dành cho các sites hoạt động
quân sự, và ARPANET mới dành cho các sites phi quân sự. Dù vậy, hai
mạng vẫn duy trì sự kết nối với nhau, bằng việc sử dụng một hệ thống
được gọi là Giao thức Internet (Internet Protocol - IP)
Bởi vì nhiều trường đại học đã chạy UNIX trên những máy tính đã
được dùng trong cuộc nghiên cứu, và nhiều trường đang nằm trên
ARPANET, nên những phiên bản mới (versions) của UNIX đã bắt đầu
bao gồm luôn những phần mềm cần thiết để kết nối máy tính với
ARPANET. Không lâu sau, nhiều trường đại học đã có đến hàng ta và có
trường đến hàng trăm máy tính trên mạng ARPANET. Lưu lượng trên
ARPANET bắt đầu rộ lên như nấm và các dịch vụ bắt đầu sa lầy -
Network đã không được thiết kế để lưu chuyển một khối lượng thông
điệp (message) khổng lồ như thế.
May mắn thay, National Science Foundation (NSF - Quỹ Khoa học
Quốc gia) đã gia tay cứu nguy kịp thời, NFS đã từng tài trợ cho một vài
trung tâm siêu máy tính (supercomputing center) và ước muốn có được
một giải pháp để cho các nhà nghiên cứu từ khắp mọi miền đất nước sử
dụng đưọc các siêu máy tính của họ. Vì cả những lý do chính trị và kỹ
thuật, ARPANET không có đủ ngân sách để thực hiện, do vậy NSF đã
thiết lập nên hệ thống mạng NSFNET thay vào. NSFNET đã từ từ thay
chân ARPANET một cách quá ư là thành công, đến nỗi ARPANET phải
âm thầm đóng cửa vào năm 1990. Các siêu máy tính của NFS chưa bao
giờ tiến triển, nhưng mạng NSFNET làm việc thật tuyệt vời.
Simpo PDF Merge and Split Unregistered Version - http://www.simpopdf.com
Cũng trong thời gian đó, các công ty bắt đầu nối vào Net, và các nhà
cung cấp Internet thương mại bắt đầu bán các tài khoản (account) Internet
cho công chúng. Net không còn giới hạn trong phạm vi quân sự và học
viện nữa.
Giờ đây các mạng thương mại, chẳng hạn như những mạng chạy bởi
IBM, Sprint, Performance Systems International (PIS), và Alternet, đang
chiếm chỗ NSFNET với cùng một cách thức mà NSFNET đã chiếm ngôi
của ARPANET. NSFNET đang lùi dần vào bóng tối khi những hệ thống
mạng mới này bành trướng như vũ bão. Internet đang được tư nhân hoá,
vì thế, nó không còn được tài trợ trực tiếp bằng ngân sách của chính phủ
nữa. Chính phủ Mỹ đang quay lại để lên dây cót cho NSFNET giống như
những gì Internet đang có được từ các nhà cung cấp thương mại.
2.Ai làm chủ Internet?
Internet không phải là một cái gì cụ thể. Nó là một chùm các hệ
thông mạng kết nối lại với nhau, bởi thế không hề có một kẻ nào hay
một tổ chức hoặc chính phủ nào dám cả gan đứng ra làm chủ nó.
Những mạng thương mại cỡ lớn, giống như các mạng chạy bởi IBM,
Sprint, PSI, và Alternet, cung cấp một hệ thống mạng khu vực (regional
network) khác lại với nhau. Các mạng khu vực bao gồm những phân
nhóm như là SURANET (được vận hành bởi Southeastern Universities
Research Association (Hiệp hội Nghiên cứu Đại học Đông Nam), và
NorthWestNet (do Northwest Academic Computing Consortium (Liên
hiệp Điện toán học viện Tây Bắc). Các mạng khu vực lại nối đến các
trường đại học, các công ty lớn và các nhà cung cấp Internet - nơi bán ra
các tài khoản Internet.
Nếu bạn dùng một tài khoản SLIP hoặc PPP để truy nhập Internet,
máy tính của bạn làm chủ đang ở trên Internet và vì vậy, bạn cũng làm
chủ một tý tẹo Internet!
3. Chính phủ Mỹ có đài thọ cho Internet không?
Có, trước đây vẫn thường như thế, nhưng những thành phần
của Net được chính phủ bao cấp đang bị cắt giảm dần.
Chính phủ Mỹ đã đài thọ cho NSFNET, cái xương sống của Internet,
nhất là vào thời kỳ trước năm 1990, nhưng các tổ chức kinh doanh đã hạ
bệ NSFNET. Bây giờ, bộ phận chiếm tuyệt đại đa số của Internet đang
được tư nhân điều hành (dù sao thì chính phủ Mỹ cũng còn một phần), và
khi cần nối vào Internet, chính phủ sẽ phải mua lại từ một nhà cung cấp
Simpo PDF Merge and Split Unregistered Version - http://www.simpopdf.com