KẾT HỢP XƯƠNG MÂM CHÀY VỚI SỰ TRỢ
GIÚP CỦA NỘI SOI
TÓM TẮT
Giới thiệu Các gãy xương vùng mâm chày đã được nắn dưới nội soi
và đã được kết hợp xương bên trong tối thiểu bằng hai hoặc ba vít xốp.
Phương pháp này đã được một số tác giả giới thiệu với kết quả tốt vì đây là
phẫu thuật ít xâm nhập, giúp phục hồi chính xác mặt khớp. Chúng tôi bước
đầu ứng dụng kỹ thuật này cho các bệnh nhân có gãy mâm chày độ I, II, III
theo phân loại của Schatzker.
Phương pháp nghiên cứu: Chúng tôi mô tả kỹ thuật nắn mâm chày
với sự trợ giúp của nội soi, kết hợp xương bằng hai hoặc ba vít xốp, sửa
chữa các tổn thương đi kèm trong khớp gối và đánh giá kết quả bước đầu
của sụ lành xương, chức năng chi bị tổn thương.
Kết quả: Có 3 bệnh nhân được điều trị theo phương pháp này, cả 3
đều có các tổn thương đi kèm như rách sụn chêm, đứt dây chằng bên trong,
tổn thương sụn lồi cầu đùi. Kết quả được đánh sau 4 tháng bao gồm sự lành
xương, chức năng chịu lực chi, độ vửng gối...cả 3 đều có kết quả tốt. Ca dài
nhất là 4 tháng bệnh nhân đã đứng trụ 1 chân tốt.
Kết luận Phương pháp kết hợp xương mâm chày với sự trợ giúp của
nội soi bước đầu đem lại kết quả tốt, nghiên cứu cần được tiến hành trên số
lượng bệnh nhân lớn hơn và kết quả theo dõi cần lâu dài hơn. Tuy vậy chúng
tôi tin rằng đây là phương pháp đem lại kết quả tốt cho những bệnh nhân bị
gãy mâm chày độ I- III theo phân loại của Schatzker
ABSTRACT
Introduction: The tibial plateau fractures were treated by
arthroscopic reduction and internal fixation (ARIF) with two or three screws
at least. This technique had been introduced by many advantages: better
visualisation, less traumatic surgery, reconstruction of accompanying
injuries. At the early stage we start applying this technique for patients of
tibial fracture grade I,II and III as per Schatzker’s clasification that we
realised in our department.
Study method and material The technique of ARIF was described.
The internal fixation was made by two or three spongiosa screws, all
accompanying injuries were repaired. The early results of bone healing, of
function of leg were evaluated.
Result There are 3 patients treated by a tibial plateau fracture with
accompanying injuries such as meniscal tear, medial collateral rupture, femoral
cartilage articular damage. Results were evaluated after 4 months, including
bone healing, function of injuried member, knee stability... All had a good
result. One case of longest treatment time of 4 months was applied for one
patient who can stand with one leg.
Conclusion Arthroscopically assisted treatment of tibial plateau
fractures brought a good result at the early stage. This study needs to be
done on more patients and a longer term follow-up. However, we believe
this method will bring the good result for the patients with tibial plateau
fracture grade I-III as per Schatzker’s clasification.
GIỚI THIỆU
Kỹ thuật nắn mâm chày dưới nội soi và kết hợp xương bên trong bằng
vít xốp đã được áp dụng cho các gãy mâm chày đơn giản trong nhiều năm
qua với nhiều báo cáo trên thế giới cho kết quả tốt, ít biến chứng. Những lợi
ích của phương pháp này đã được liệt kê nhiều trong các báo cáo như giúp
nhìn rõ mặt khớp được nắn, kiểm tra và điều trị cùng lúc các tổn thương
phối hợp của dây chằng, sụn chêm. Phương pháp kết hợp xương tối thiểu
bằng vít làm giảm thiểu sự bóc tách mô mềm giúp lành xương tốt, giảm đau
hậu phẫu giúp bệnh nhân hồi phục và có thể tập vật lí trị liệu sớm.Với những
lợi ích vượt trội như vậy, phương pháp này đã được các phẫu thuật viên nội
soi áp dụng ngày càng nhiều cho các gãy mâm chày đơn giản từ Schatzker
IV trở xuống. Chúng tôi giới thiệu lần đầu tiên việc áp dụng phương pháp
này cho các gãy mâm chày độ III trở xuống theo phân loại của Schatzker
đồng thời rút ra những kinh nghiệm ban đầu qua phân tích kết quả sớm của
các ca trên nhằm chuẩn bị cho việc triển khai rộng rãi kĩ thuật này.
ĐỐI TƯỢNG - PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
Đối Tượng
Hồi cứu 3 trường hợp gãy mâm chày ngoài kiểu Schatker I và II có
kết hợp với tổn thương dây chằng bên trong hai ca.
Phương Pháp Nghiên Cứu
Mô tả từng ca lâm sàng
Kỹ Thuật Mổ
Bệnh nhân nằm ngữa, trước khi mổ, khớp gối được khám một lần nữa
dưới gây mê để đánh giá tổn thương dây chằng. Đặt ga rô đùi tổn thương,
vào khớp gối bằng hai đường nội soi trước trong và ngoài khớp gối. Khớp
gối được bơm rữa và máu tụ trong khớp được lấy ra bằng shaver. Thám sát
và tầm soát các các tổn thương trong khớp gối gồm sụn mặt khớp, hai dây
chằng chéo, dây chằng bên, hai sụn chêm. Đánh giá tổn thương gãy xương
của mâm chày.
Tiến hành nâng mâm chày bằng cách đặt dụng cụ ngắm đường hầm
mâm chày (trong bô dụng cụ làm dây chằng chéo trước). đặt dụng cụ ngắm
ở trung tâm mặt khớp bị lún. Dùng mũi khoan số 9 khoan từ vùng hành
xương đến dưới mặt sụn khớp. rút mũi khoan ra và dùng dụng cụ nong
đường hầm số 9 nâng dần mặt khớp từ dưới hành xương lên, mặt khớp được
kiểm tra dưới nội soi cho đến khi mặt khớp hết cấp kênh. Khoan và bắt hai
vít xốp 6.5mm dưới mặt sụn và song song với nhau. Vít thứ ba có thể bắt
thêm vào mảnh gãy tạo thành hình tam giác nếu mảnh gãy lớn. Tiến hành
sửa chữa các tổn thương dây chằng bên trong hoặc sụn chêm nếu có.
Gối sau mổ được đặt nẹp Zimmer và bắt đầu tập gập duỗi gối ngay
sau mổ. Đi hại nạng không chống chân trong vòng 8 tuần. Bệnh nhân được
hẹn tái khám mỗi tháng để kiểm tra sự lành xương và các di lệch thứ phát.
KẾT QUẢ
Bệnh Nhân 1
Bệnh nhân nữ, 24 tuổi, y sĩ ở bệnh viện Cà Mau. Tai nạn giao thông 2
tuần, được bó bột ở Cà Mau. Khám ở bệnh viện Chợ Rẫy chẩn đoán gãy lún
mâm chày ngoài Schatzker II gối trái và được mổ nâng mâm chày. Bệnh