1
BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƢỜNG ĐẠI HỌC NÔNG LÂM TP. HỒ CHÍ MINH
BỘ MÔN CÔNG NGHỆ SINH HỌC
************
KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP
K
KH
HA
AI
I
T
TH
HÁ
ÁC
C
D
DỮ
Ữ
L
LI
IỆ
ỆU
U
E
ES
ST
T
(
(E
Ex
xp
pr
re
es
ss
se
ed
d
S
Se
eq
qu
ue
en
nc
ce
e
T
Ta
ag
gs
s)
)
N
NH
HẰ
ẰM
M
P
PH
HÁ
ÁT
T
H
HI
IỆ
ỆN
N
M
MI
IC
CR
RO
OS
SA
AT
TE
EL
LL
LI
IT
TE
E
P
PH
HỤ
ỤC
C
V
VỤ
Ụ
C
CH
HO
O
C
CÔ
ÔN
NG
G
T
TÁ
ÁC
C
P
PH
HÂ
ÂN
N
T
TÍ
ÍC
CH
H
V
VÀ
À
S
SO
O
S
SÁ
ÁN
NH
H
Đ
ĐẶ
ẶC
C
Đ
ĐI
IỂ
ỂM
M
D
DI
I
T
TR
RU
UY
YỀ
ỀN
N
C
CỦ
ỦA
A
O
ON
NG
G
M
MẬ
ẬT
T
Ngành học: CÔNG NGHỆ SINH HỌC
Niên khóa: 2002-2006
Sinh viên thực hiện: TRẦN NGỌC VIỆT
Thành phố Hồ Chí Minh
Tháng 8/2006
2
BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƢỜNG ĐẠI HỌC NÔNG LÂM THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH
BỘ MÔN CÔNG NGHỆ SINH HỌC
************
K
KH
HA
AI
I
T
TH
HÁ
ÁC
C
D
DỮ
Ữ
L
LI
IỆ
ỆU
U
E
ES
ST
T
(
(E
Ex
xp
pr
re
es
ss
se
ed
d
S
Se
eq
qu
ue
en
nc
ce
e
T
Ta
ag
gs
s)
)
N
NH
HẰ
ẰM
M
P
PH
HÁ
ÁT
T
H
HI
IỆ
ỆN
N
M
MI
IC
CR
RO
OS
SA
AT
TE
EL
LL
LI
IT
TE
E
P
PH
HỤ
ỤC
C
V
VỤ
Ụ
C
CH
HO
O
C
CÔ
ÔN
NG
G
T
TÁ
ÁC
C
P
PH
HÂ
ÂN
N
T
TÍ
ÍC
CH
H
V
VÀ
À
S
SO
O
S
SÁ
ÁN
NH
H
Đ
ĐẶ
ẶC
C
Đ
ĐI
IỂ
ỂM
M
D
DI
I
T
TR
RU
UY
YỀ
ỀN
N
C
CỦ
ỦA
A
O
ON
NG
G
M
MẬ
ẬT
T
Giáo viên hƣớng dẫn: Sinh viên thực hiện:
TS. BÙI MINH TRÍ TRẦN NGỌC VIỆT
Thành phố Hồ Chí Minh
Tháng 8/2006
iii
LỜI CẢM TẠ
Cảm ơn công lao nuôi dƣỡng, dạy dỗ của cha mẹ
Xin chân thành cảm tạ
Ban Giám hiệu Trƣờng Đại học Nông Lâm Thành Phố Hồ Chí Minh
Ban chủ nhiệm Bộ Môn Công nghệ Sinh Học cùng tất cả quý thầy cô đã
truyền đạt kiến thức cho tôi trong suốt quá trình học tại trƣờng.
Chân thành cảm ơn
TS. Bùi Minh Trí đã tận tình hƣớng dẫn, giúp đỡ tôi trong suốt thời gian thực
hiện đề tài tốt nghiệp.
Xin cảm ơn CN. Lƣu Phúc Lợi đã giúp đỡ, hỗ trợ tài liệu chuyên môn.
Cảm ơn các anh chị tại phòng Sinh Hóa đã tạo điều kiện tốt cho tôi khi tiến hành thực
hiện công việc tại Trung Tâm.
Xin cảm ơn bạn bè thân yêu của lớp DH02SH đã chia sẻ cùng tôi những vui buồn
trong thời gian học cũng nhƣ hết lòng hỗ trợ, giúp đỡ tôi trong thời gian thực hiện đề
tài.
Tp. Hồ Chí Minh tháng 08 năm 2006
Sinh viên thực hiện
Trần Ngọc Việt
iv
TÓM TẮT
TRẦN NGỌC VIỆT, Đại Học Nông Lâm Thành phố Hồ Chí Minh. Tháng 8/2006.
“KHAI THÁC DỮ LIỆU EST (Expressed Sequence Tags) NHẰM PHÁT HIỆN
MICROSATELLITE PHỤC VỤ CHO CÔNG TÁC PHÂN TÍCH VÀ SO SÁNH
ĐẶC ĐIỂM DI TRUYỀN CỦA ONG MẬT”
Giảng viên hƣớng dẫn:
TS. BÙI MINH TRÍ
Thời gian nghiên cứu: từ tháng 2 đến tháng 7 năm 2006
Địa điểm nghiên cứu: Trung tâm Phân tích Thí Nghiệm - trƣờng Đại học Nông
Lâm TP. Hồ Chí Minh
Ở Việt Nam, nghề nuôi ong mật đã hình thành rất lâu và hiện nay các sản phẩm
của ong mật hầu hết là đƣợc xuất khẩu. Hiệu quả kinh tế mang về từ nghề nuôi là khá
cao. Tuy nhiên, việc nuôi ong chỉ tập trung chủ yếu ở một số vùng nhất định nhƣ Tây
Nguyên (Đak Lak), miền Đông Nam Bộ, chƣa tận dụng đƣợc hết nguồn tài nguyên có
sẵn. Sự hạn chế này là do chƣa xác định đƣợc loài ong cho mật nào phù hợp với từng
vùng địa lý cụ thể tại Việt Nam. Chính vì thế chúng tôi tiến hành nghiên cứu về việc
thiết lập nên primer chạy phản ứng PCR dựa vào chỉ thị microsatellite của các loài ong
cho mật để làm cơ sở cho những bƣớc nghiên cứu định danh và xác định đặc điểm di
truyền của ong mật phục vụ cho việc mở rộng nghề nuôi ong mật ở các vùng ở Việt
Nam.
Những kết quả đã đạt đƣợc:
۰ Chúng tôi đã chọn đƣợc một nguồn dữ liệu (EST) tốt cho nghiên cứu
۰ Thiết lập đƣợc phƣơng pháp để tìm kiếm microsatellite từ nguồn EST
۰ Thiết kế đƣợc những cặp primer dựa vào vùng bảo tồn hai bên những
loại microsatellite tìm đƣợc
Kết luận: Sự thành công của việc thiết kế primer đã làm cơ sở cho những bƣớc
nghiên cứu xa hơn về đặc điểm di truyền của các loài ong cho mật. Thành công này
mở ra một triển vọng cho việc ứng dụng lĩnh vực Bioinformatic hỗ trợ cho nghiên cứu
thực nghiệm, làm giảm đáng kể chi phí và đẩy nhanh tốc độ nghiên cứu thực nghiệm
tại Trung Tâm.
v
MỤC LỤC
CHƢƠNG TRANG
Trang tựa
Lời cảm tạ ……………………………………………………………………………..iii
Tóm tắt …………………………………...………….………………………………..iv
Mục lục …………………………………………………………………………..…….v
Danh sách các chữ viết tắt............................................................................................viii
Danh sách các bảng .......................................................................................................ix
Danh sách các hình .........................................................................................................x
1. MỞ ĐẦU ....................................................................................................................1
1.1. Đặt vấn đề...........................................................................................................1
1.2. Mục đích và yêu cầu nghiên cứu........................................................................2
1.2.1. Mục đích nghiên cứu .................................................................................2
1.2.2. Yêu cầu nghiên cứu ...................................................................................2
1.3. Giới hạn .............................................................................................................2
2. TỔNG QUAN TÀI LIỆU ...........................................................................................3
2.1. Giới thiệu chung về ong mật .............................................................................3
2.1.1. Cấu tạo cơ thể của ong mật........................................................................3
2.1.1.1. Hình thái cơ thể ................................................................................3
2.1.1.2. Các cơ quan bên trong ......................................................................6
2.1.2. Tổ chức của đàn ong ..................................................................................6
2.1.3. Yêu cầu dinh dƣỡng của ong .....................................................................7
2.1.4. Các sản phẩm của ong ...............................................................................7
2.1.4.1. Mật ong .............................................................................................7
2.1.4.2. Phấn hoa .................................................................................................7
2.1.4.3. Sữa ong chúa ..........................................................................................7
2.1.4.4. Sáp ong ..................................................................................................8
2.2. Nguồn gốc EST (Expressed Sequence Tags) ....................................................8
2.2.1. EST là gì? ..................................................................................................8
2.2.2. Phƣơng pháp tạo EST ................................................................................8