KHÁNG SINH BÊTA-LACTAM
- Các penicillin
- Các cephalosporin
- Monobartam
Cấu trúc: Vòng cơ sở là azetidin-2-on, gọi là bêta-lactam.
HOOC- CH2-CH2-NH2
Acid -aminopropionic
Vòng -lactam
NH
O
1
2
3
4
H2O
O
H
N
4
3
2
1
O
N
S
5
6
7
4
3
2
1
O
5
6
7
N
S
8
Monobactam Khung penam Khung 3-cephem
(
-lactam) (azetidin-2-on + thiazolidin) (azetidin-2-on +
dihydrothiazin)
CÁC PENICILLIN CÁC CEPHALOSPORIN
* KS bêta-lactam BTH thế hệ mới:
Thay S = O hoặc C:
- Thay S bằng O: Các khung oxapenam và oxacephem
- Thay S bằng C: Các khung carbapenam và carbacephem
A. CÁC PENICILLIN
Là dẫn chất acyl của acid 6-amino penicillanic (A6AP):
Công thức chung:
6A PA
N
S
CH3
CH3
COOH
R CO NH
O
Gèc acyl 12
3
4
5
6
7
ON
S
Penam
Bảng 4-KS I/dh
Cấu tạo gồm:
- Khung penam
- Một mạch ngang cấu trúc amid: -NH-CO-R
Các penicillin khác nhau ở gốc thế R, ví dụ:
Tên penicillin R
Penicillin G
Penicillin V
Meticillin
Ampicillin
CH2
OCH2
OMe
OMe
CH
NH2
CH
NH2
HO
Amoxicillin
* Sản xuất kháng sinh penicillin:
1- Phương pháp nuôi cấy vi sinh:
Nuôi cấy Penicillium notatum hoặc Penicillium chrysogenum .
2- Bán tổng hợp (BTH): Acyl hoá A6AP với các acid carboxylic.
Sản xuất A6AP:
- Nuôi cấy nấm penicillium chrysogenum không thêm tiền chất.
- Thủy phân penicillin G rồi tách lấy A6AP.
PHÂN LOẠI: Các penicillin được chia 3 nhóm: I, II và III.
* Penicillin nhóm I
- Penicillin thiên nhiên: Penicilin G, Penicilin V
- Penicilin BTH: Xuất phát từ penicillin V.
Công thức chung: Penicillin Z
Pheneticillin -Me
CH
ON
S
Me
Me
COOH
CONH
Z
O
H H
Propicillin -Et
Phenbenicillin -Ph
Bảng 5-KS I/dh Penicillin nhóm 1- tiếp
Đặc điểm hoạt tính:
- Dễ bị
-lactamase phá hủy. Thời gian bán thải ngắn ( 1 h).
- Penicillin G (TN): Không bền/acid, chỉ dùng đường tiêm.
- Penicillin V và dẫn chất: Bền/acid, uống được.
Bảng... Phổ tác dụng của một số penicillin nhóm I
Chủng vi khuẩn Peni. G Peni. V Pheneticilin
Gram (+)
Liên cầu (A) ++ ++ ++
Liên cầu (B) ++