Khảo sát thực trạng sử dụng và theo dõi nồng độ tacrolimus trong máu trên trẻ em tại Bệnh viện Nhi Trung ương

Việc sử dụng Tacrolimus (TAC), một thuốc ức chế miễn dịch mạnh, là nền tảng trong nhiều phác đồ điều trị, đặc biệt trong ghép tạng và các bệnh tự miễn. Tuy nhiên, TAC có khoảng điều trị hẹp, dược động học phức tạp và khả năng gây độc tính nghiêm trọng, đòi hỏi sự theo dõi nồng độ thuốc trong máu (TDM) chặt chẽ để cá thể hóa điều trị. Mặc dù TDM là yêu cầu bắt buộc, các bằng chứng và dữ liệu về việc triển khai TDM TAC trên đối tượng trẻ em tại Việt Nam còn rất hạn chế. Nghiên cứu này nhằm khảo sát thực trạng sử dụng TAC và theo dõi nồng độ thuốc ở bệnh nhi tại Bệnh viện Nhi Trung ương, từ đó xác định các vấn đề tồn tại và đề xuất giải pháp nhằm tối ưu hóa điều trị, đảm bảo an toàn cho nhóm bệnh nhân này.

Các bác sĩ lâm sàng chuyên khoa nhi, dược sĩ lâm sàng, các nhà nghiên cứu trong lĩnh vực dược lý lâm sàng và ghép tạng, đặc biệt là những người làm việc với bệnh nhân nhi.

Nghiên cứu mô tả hồi cứu này đã phân tích dữ liệu từ 69 bệnh nhân trẻ em tại Bệnh viện Nhi Trung ương từ năm 2020 đến 2022 để đánh giá thực trạng sử dụng Tacrolimus (TAC) và theo dõi nồng độ thuốc (TDM) trong máu. Đối tượng bao gồm bệnh nhân ghép tạng (ghép gan, ghép thận) và các bệnh lý tự miễn như hội chứng thận hư và lupus ban đỏ hệ thống. Các nhà nghiên cứu đã khảo sát liều khởi đầu, tần suất TDM, nồng độ đáy C0 của TAC và tỷ lệ biến cố bất lợi liên quan. Kết quả cho thấy liều khởi đầu TAC trung bình khoảng 0,1 mg/kg/ngày. Đáng chú ý, 39,1% bệnh nhân gặp biến cố bất lợi, chủ yếu là độc tính trên thận (59,3%), trong đó nhóm ghép gan có tỷ lệ cao nhất (63,6%). Tần suất TDM cao nhất ở nhóm ghép gan trong hai tuần đầu (4,2 lần/tuần), nhưng tỷ lệ mẫu đạt nồng độ mục tiêu thấp và biến thiên trong cùng cá thể cao, cho thấy sự dao động lớn về nồng độ thuốc. Nồng độ đáy C0 thường cao ban đầu và giảm dần, ngoại trừ bệnh nhân hội chứng thận hư có xu hướng tăng sau 6 tháng. Nghiên cứu này làm nổi bật những thách thức trong việc cá thể hóa liều TAC và kiểm soát độc tính, từ đó đề xuất cần xây dựng hướng dẫn cụ thể về TDM Tacrolimus cho từng chỉ định và tăng cường phối hợp giữa bác sĩ và dược sĩ lâm sàng để tối ưu hóa điều trị và đảm bảo an toàn cho bệnh nhân nhi.