Khóa luận tốt nghiệp: Thiết kế hoạt động vận dụng trong dạy học chủ đề “Năng lượng và sự biến đổi”, môn Khoa học Tự nhiên lớp 7

Trong bối cảnh giáo dục hiện đại và yêu cầu của cuộc Cách mạng công nghiệp 4.0, việc đổi mới phương pháp dạy học (PPDH) nhằm phát triển toàn diện năng lực người học, đặc biệt là năng lực vận dụng kiến thức vào thực tiễn, trở nên cấp thiết. Chương trình Giáo dục phổ thông 2018 tại Việt Nam đã nhấn mạnh tầm quan trọng của việc không chỉ truyền thụ kiến thức mà còn rèn luyện khả năng ứng dụng linh hoạt. Đề tài này tập trung vào chủ đề “Năng lượng và sự biến đổi” trong môn Khoa học tự nhiên 7, một nội dung cốt lõi yêu cầu sự hiểu biết sâu sắc và khả năng giải quyết vấn đề thực tế. Mục tiêu là thiết kế các hoạt động vận dụng kiến thức hiệu quả, giúp học sinh phát triển năng lực tư duy, sáng tạo và kết nối kiến thức khoa học với cuộc sống hàng ngày.

Giáo viên môn Khoa học tự nhiên cấp Trung học cơ sở, sinh viên ngành Sư phạm Khoa học tự nhiên, và các nhà nghiên cứu giáo dục quan tâm đến phương pháp dạy học phát triển năng lực.

Nghiên cứu này tập trung vào việc thiết kế và đánh giá hiệu quả của các hoạt động vận dụng trong dạy học chủ đề “Năng lượng và sự biến đổi” thuộc môn Khoa học tự nhiên 7, nhằm đáp ứng mục tiêu phát triển năng lực toàn diện cho học sinh. Luận văn xuất phát từ nhu cầu đổi mới phương pháp dạy học (PPDH), chuyển từ mô hình truyền thụ kiến thức sang mô hình đề cao năng lực vận dụng kiến thức, kỹ năng đã học vào thực tiễn, phù hợp với định hướng của Chương trình Giáo dục phổ thông 2018. Để thực hiện, nghiên cứu trước hết xây dựng cơ sở lý luận và thực tiễn vững chắc, bao gồm việc khảo sát tình hình nghiên cứu về vận dụng kiến thức trong giảng dạy trên thế giới và tại Việt Nam, đồng thời xác định rõ khái niệm về năng lực nói chung và năng lực vận dụng kiến thức, kỹ năng vào thực tiễn nói riêng. Phương pháp nghiên cứu bao gồm việc tổng hợp lý luận, khảo sát thực trạng giảng dạy và xin ý kiến chuyên gia để đảm bảo tính khả thi và khoa học của các hoạt động thiết kế. Các hoạt động này được xây dựng dựa trên đặc điểm của chủ đề “Năng lượng và sự biến đổi”, khuyến khích học sinh khám phá, phân tích và áp dụng các khái niệm khoa học vào các tình huống thực tế, từ đó rèn luyện tư duy phản biện và kỹ năng giải quyết vấn đề. Công trình này có ý nghĩa khoa học trong việc hệ thống hóa lý luận về hoạt động vận dụng và đóng góp thực tiễn bằng cách cung cấp tài liệu tham khảo giá trị cho giáo viên và sinh viên sư phạm Khoa học tự nhiên, góp phần nâng cao chất lượng dạy học và chuẩn bị cho học sinh năng lực cần thiết để thành công trong cuộc sống.