1
M Đ UỞ Ầ
ấ ế ủ ề 1. Tính c p thi t c a đ tài
ầ ư ừ ậ ệ ự ấ ướ T khi Lu t Đ u t (1987) có hi u l c, đ t n ữ c ta đã có nh ng
ướ ớ ả ề ư ể ạ ộ ự b c phát tri n m i c v t duy và ho t đ ng trong lĩnh v c kinh t ế ,
ầ ổ ế ậ ề ể chúng ta đã d n chuy n đ i mô hình kinh t t p trung sang n n kinh t ế
ị ườ ậ ạ ộ ợ ơ th tr ng năng đ ng và phù h p h n. Chính vì v y đã t o ra môi tr ườ ng
ầ ư ậ ợ ầ ư ướ ướ ặ đ u t thu n l i cho các nhà đ u t trong n c và n c ngoài, đ c bi ệ t
ố ớ ề ế ế ố ấ ế ề ệ đ i v i n n kinh t ề còn thi u nhi u đi u ki n và các y u t c u thành
ề ế ệ ướ ủ ạ ư ẻ n n kinh t , các doanh nghi p trong n c còn non tr , ch a đ m nh thì
ồ ả ngu n v n t ố ừ ầ ư ướ đ u t n c ngoài đã giúp chúng ta gi i bài toán trong tình
ạ ạ ộ ố ầ ứ ả ẳ ị tr ng khó khăn đó, Đ i h i Đ ng toàn qu c l n th IX đã kh ng đ nh: “
ế ầ ư ướ ố ộ ộ ủ ọ Kinh t có v n đ u t n ề ậ c ngoài là m t b ph n quan tr ng c a n n
ủ ộ ượ ế kinh t ế ị ườ th tr ng xã h i ch nghĩa ở ướ n c ta, đ c khuy n khích phát
ể ẳ ầ ớ tri n lâu dài, bình đ ng v i các thành ph n khác. Thu hút đ u t ầ ư ướ c n
ủ ươ ồ ự ầ ọ ngoài là ch tr ng quan tr ng, góp ph n khai thác các ngu n l c trong
ướ ở ộ ế ố ế ạ ứ ạ ổ n ợ c, m r ng h p tác kinh t qu c t ợ , t o nên s c m nh t ng h p
ụ ự ủ ụ ệ ể ấ ướ ph c v s nghi p CNH HĐH phát tri n c a đ t n c”. Trong các
ầ ư ướ ồ ầ ư ự ế ướ ngu n đ u t n c ngoài thì đ u t tr c ti p n ồ c ngoài(FDI) là ngu n
ố ọ ự ớ ủ ể ộ ế v n quan tr ng, là đ ng l c l n c a quá trình phát tri n kinh t ộ xã h i
ướ ự ễ ổ ớ ủ c a n ố c ta trong su t 29 năm qua . Th c ti n 30 năm đ i m i có th ể
ự ủ ẳ ị ưở ủ kh ng đ nh đóng góp c a FDI vào s tăng tr ề ng c a n n kinh t ế ủ c a
ướ ỏ ạ ự ề ể ế ớ ố ớ n ẩ c ta v i con s không h nh , t o s chuy n bi n l n thúc đ y
ơ ấ ể ị ế ướ ệ ạ ẩ chuy n d ch c c u kinh t theo h ng hi n đ i, đ y nhanh quá trình
ấ ướ ệ ệ ạ công nghi p hóa, hi n đ i hóa đ t n c.
2
ằ ỉ ế ọ ể Là t nh n m trong vùng kinh t ươ tr ng đi m phía Nam, Bình D ng
ượ ữ ề ố ộ ộ luôn đ ỉ c đánh giá là m t trong nh ng t nh mi n Đông Nam b có t c đ ộ
ưở ế ự ế ề ấ tăng tr ng kinh t khá cao, th c t ươ cho th y Bình D ng có n n kinh t ế
ầ ư ể ộ ố ệ ả phát tri n năng đ ng, có chính sách thu hút v n đ u t khá hi u qu và môi
ườ ầ ư ừ ượ ả ữ ệ ậ tr ng đ u t không ng ng đ c c i thi n. Chính vì v y trong nh ng năm
ữ ộ ị ươ ầ ươ qua Bình D ng luôn là m t trong nh ng đ a ph ng đi đ u và đ t đ ạ ượ c
ầ ư ướ ữ ế ả ừ ọ nh ng k t qu quan tr ng trong thu hút đ u t n c ngoài ngay t khi có
ủ ươ ủ ả ạ ồ ố ướ ch tr ng c a Đ ng và Nhà n ướ Ngu n v n này đã t o nên b c. ộ c đ t
ể ự ế ấ ậ ộ phá trong phát tri n kinh t ẩ ế tác đ ng tích c c đ n cán cân xu t nh p kh u, ,
ố ộ ưở ủ ị ươ ạ ự ể ị ẩ đ y nhanh t c đ tăng tr ng GDP c a đ a ph ng, t o s chuy n d ch c ơ
ế ướ ề ả ệ ề ạ ấ ở ấ c u kinh t theo h ớ ng hi n đ i, m ra nhi u ngành, ngh s n xu t m i,
ự ệ ệ ể ở ộ xây d ng và phát tri n các khu công nghi p công ngh cao, giúp m r ng
ị ườ ẩ ủ ỉ ạ ấ ồ ờ th tr ậ ng và nâng cao kim ng ch xu t nh p kh u c a t nh. Đ ng th i, giúp
ế ệ ủ ươ ế ậ ượ ơ ở các c s kinh t , các doanh nghi p c a Bình D ng ti p nh n đ c công
ệ ươ ạ ạ ệ ề ệ ả ầ ngh và ph ng pháp qu n lý hi n đ i, t o nhi u vi c làm, góp ph n tăng
ườ ấ ượ ộ ồ ậ thu nh p cho ng i lao đ ng và nâng cao ch t l ự ủ ng ngu n nhân l c c a
ươ ị đ a ph ng.
ầ ư ạ ố ồ ủ ỉ ị Tuy nhiên bên c nh đó, ngu n v n FDI đ u t vào đ a bàn c a t nh
ấ ậ ạ ơ ấ ự ể ề ị ế ư ẫ v n còn nhi u b t c p t o ra s chuy n d ch c c u kinh t ch a th t s ậ ự
ữ ị ươ ữ ả ấ ấ ỉ ợ h p lý gi a các đ a ph ng trong t nh, gi a các ngành s n xu t, nh t là t ỷ
ự ệ ậ ấ ớ ệ ầ ư l đ u t ố vào các ngành có s chênh l ch l n, vì v y đã làm m t cân đ i
ầ ư ơ ấ ế ủ ỉ ơ ấ trong c c u đ u t , c c u kinh t c a t nh.
ố ớ ủ ể ể ồ ị ơ ấ ố Đ phát huy vai trò c a ngu n v n FDI đ i v i chuy n d ch c c u
ế ủ ỉ ộ ợ ướ kinh t ngành c a t nh m t cách h p lý và đúng h ng, ứ ầ c n nghiên c u
ố ớ ự ủ ữ ễ ề ề ấ ậ nh ng v n đ lý lu n và th c ti n v vai trò c a nó đ i v i quá trình
ơ ấ ể ị ế ủ ị ươ ơ ở ị chuy n d ch c c u kinh t ngành c a đ a ph ng. Trên c s đó, xác đ nh
3
ự ễ ỉ ạ ữ ữ ề ể ầ ệ ớ nh ng quan đi m ch đ o sát, đúng v i yêu c u th c ti n, đ ra nh ng bi n
ụ ể ủ ế ả ằ ồ ố ể pháp c th , kh thi nh m phát huy vai trò c a ngu n v n FDI đ n chuy n
ế ở ỉ ươ ệ ề ấ ơ ấ ị d ch c c u kinh t ngành t nh Bình D ng hi n nay, đây là v n đ có ý
ấ ế ả ề ự ữ nghĩa c p thi ậ t c v lý lu n và th c ti n. ễ Vì nh ng lý do đó, tác gi ả ự l a
ọ ầ ư ự ế ướ ố ớ ể ị ề ch n đ tài: “Vai trò đ u t tr c ti p n c ngoài đ i v i chuy n d ch
ế ở ỉ ậ ố ươ ” làm khóa lu n t ệ t nghi p ơ ấ c c u kinh t ngành t nh Bình D ng
ế chuyên ngành kinh t ị chính tr .
ế ề ứ 2. Tình hình nghiên c u có liên quan đ n đ tài
ủ ể ế ủ ị ươ ố ớ Vai trò c a FDI đ i v i phát tri n kinh t c a các đ a ph ng trong
ả ữ ấ ớ ế ủ ự ữ ạ ộ ả ướ c n c là r t l n, có nh ng tác đ ng tích c c và c nh ng h n ch c a nó
ề ậ ề ậ ề chính vì v y đã có nhi u công trình khoa h c, ế ọ nhi u bài báo đ c p đ n
ự ề ế ề ế ấ v n đ này, trong đó liên quan tr c ti p đ n đ tài có các công trình đáng
chú ý sau:
ướ ạ ả ả D i d ng sách tham kh o và chuyên kh o có:
ả ị ế ệ ằ ữ Nh ng gi i pháp chính tr , kinh t nh m thu hút có hi u qu đ u t ả ầ ư
ự ế ướ ệ ủ ắ tr c ti p n c ngoài vào Vi t Nam ễ c a PGS, TS Nguy n Kh c Thân, PGS,
ả ướ ủ ậ ộ ồ ấ TS Chu Văn C p. Các tác gi ỉ đã ch ra xu h ng v n đ ng c a lu ng t ư
ầ ư ự ế ướ ầ ư ự ự ả b n đ u t tr c ti p n ạ c ngoài và th c tr ng thu hút đ u t ế tr c ti p
ướ ệ ơ ở ữ ề ả ơ ả n c ngoài vào Vi t Nam trên c s đó đ ra nh ng gi i pháp c b n v ề
ế ầ ư ự ế ướ ằ ệ ị chính tr , kinh t nh m thu hút đ u t tr c ti p n ả c ngoài có hi u qu .
ủ ầ ư ự ế ướ ộ ưở Tác đ ng c a đ u t tr c ti p n ế c ngoài đ n tăng tr ng kinh t ế ở
ệ ấ ả ủ ả Vi t Nam ủ c a TS Lê Xuân Bá ch biên xu t b n năm 2006. Tác gi đã phân
ữ ế ề ộ ế ệ ừ ủ tích nh ng tác đ ng c a FDI đ n n n kinh t Vi t Nam t ế năm 1988 đ n
ớ ề ự ủ ỉ ế nay, ch rõ vai trò c a khu v c FDI v i n n kinh t ế ướ n c ta. Bài vi t đã
ộ ổ ở ệ đánh giá m t cách t ng quan chính sách thu hút FDI Vi t Nam, phân tích
ữ ệ ể ớ nh ng quan đi m và so sánh chính sách thu hút FDI hi n hành v i các n ướ c
4
ự ừ ữ ư ế ệ ằ ả ị trong khu v c t đó đ a ra nh ng ki n ngh nh m nâng cao hi u qu thu
ờ ớ hút FDI trong th i gian t i.
ứ ầ ư ự ế ướ Các hình th c đ u t tr c ti p n c ngoài ở ệ Vi t Nam Chính sách
ủ ạ ượ ự và th c ti n ễ do PGS.TS. Phùng Xuân Nh ch biên, đ ấ ả c Nhà xu t b n
ấ ả ạ ọ ạ ố ộ ơ ở ế Đ i h c Qu c gia Hà N i xu t b n năm 2007, biên so n trên c s k t
ứ ủ ề ả ặ ệ ấ ạ ọ ố ộ Các qu nghiên c u c a đ tài đ c bi t c p Đ i h c Qu c gia Hà N i
ầ ư ự ế ướ ơ ả ộ ứ hình th c đ u t tr c ti p n c ngoài ở ệ Vi t Nam. ủ N i dung c b n c a
ủ ự ơ ở ự ễ ố ọ ậ cu n sách này bao hàm c s lý lu n và th c ti n c a l a ch n các hình
ở ệ ậ ầ ư ở ệ th c ứ FDI Vi t Nam; các hình th c ứ FDI theo lu t đ u t Vi t Nam;
ự ứ ạ ở ệ ề ế ấ th c tr ng các hình th c ĐTNN Vi t Nam và các đ xu t, khuy n ngh ị
ở ệ ệ ố ớ ừ chính sách đ i v i t ng hình th c ứ FDI Vi ạ t Nam giai đo n hi n nay.
ướ ạ ậ ậ D i d ng lu n văn, lu n án có các công trình:
ề ủ ầ ư ự ế ướ ữ ộ ế Nh ng tác đ ng trái chi u c a đ u t tr c ti p n ờ c ngoài đ n đ i
ế ộ ở ồ ệ ả ễ ị ố s ng kinh t xã h i Đ ng Nai hi n nay ủ c a tác gi Nguy n Th Nga,
ậ ế ả ệ ạ ệ ọ ị ạ lu n văn th c sĩ kinh t , b o v t i H c vi n Chính tr năm 2011. Công
ậ ả ộ ố ấ ự ề ễ ề ậ ộ trình đã lu n gi ủ i m t s v n đ lý lu n, th c ti n v FDI và tác đ ng c a
ố ớ ự ể ở ầ ư ậ ố nó đ i v i s phát tri n KT XH qu c gia nh n đ u t ữ , phân tích nh ng
ề ủ ờ ố ế ộ ở ồ tác đ ng trái chi u c a FDI đ n đ i s ng KT XH Đ ng Nai. Trên c s ơ ở
ộ ố ỉ ạ ề ể ấ ả ế ặ ơ ả đó, đ xu t m t s quan đi m ch đ o, gi ạ i pháp c b n h n ch m t trái
ố ớ ự ể ở ồ ờ ớ ủ c a FDI đ i v i s phát tri n KT XH Đ ng Nai trong th i gian t i.
ế ầ ư ướ ố ở ỉ ắ ể Phát tri n kinh t có v n đ u t n c ngoài ệ t nh B c Ninh hi n
ả ạ ậ ạ ế ả ủ nay c a tác gi Ph m Duyên Minh, lu n văn th c sĩ kinh t , b o v t ệ ạ i
ữ ệ ấ ọ ị ề H c vi n Chính tr năm 2009. Công trình này đã làm rõ nh ng v n đ lý
ề ậ ế ầ ư ướ ể ự ễ lu n và th c ti n v kinh t ố có v n đ u t n c ngoài và phát tri n kinh t ế
ầ ư ướ ố ự ạ ể ế có v n đ u t n c ngoài, phân tích th c tr ng phát tri n kinh t ố ầ có v n đ u
ở ỉ ơ ả ừ ữ ề ể ắ ư ướ t n c ngoài ấ t nh B c Ninh. T đó, đ xu t nh ng quan đi m c b n và
5
ả ủ ế ể ế ầ ư ướ gi ằ i pháp ch y u nh m phát tri n kinh t ố có v n đ u t n c ngoài ở ắ B c
ờ ớ Ninh trong th i gian t i.
ầ ư ự ủ ế ộ ướ ế ể Tác đ ng c a đ u t tr c ti p n c ngoài đ n phát tri n kinh t ế
ộ ở ả ươ ả ễ ậ ạ xã h i H i D ng ủ c a tác gi Nguy n Quang T o ạ lu n văn th c sĩ kinh
ệ ạ ệ ọ ị ế ả t , b o v t i H c vi n Chính tr năm 2013. Công trình này đã làm rõ
ủ ầ ư ự ữ ề ễ ề ế ấ ậ ộ ự nh ng v n đ lý lu n và th c ti n v tác đ ng c a đ u t tr c ti p n ướ c
ầ ư ự ủ ự ế ộ ướ ạ ngoài, phân tích th c tr ng tác đ ng c a đ u t tr c ti p n ế c ngoài đ n
ế ờ ư ộ ồ ơ ả ữ ể ể phát tri n kinh t xã h i đ ng th i đ a ra nh ng quan đi m c b n và
ả ủ ế ữ ự ế ạ ộ gi ộ i pháp ch y u phát huy nh ng tác đ ng tích c c, h n ch tác đ ng tiêu
ế ướ ế ể ế ự ủ ầ ư ự c c c a đ u t tr c ti p n c ngoài đ n phát tri n kinh t xã h i ộ ở ả H i
ươ D ng.
ướ ạ ạ D i d ng các t p chí có công trình:
ạ ộ ầ ư ự ế ướ ạ ệ ướ Ho t đ ng đ u t tr c ti p n c ngoài t i Vi t Nam d ộ i tác đ ng
ị ươ ạ ự ệ ệ ủ c a hi p đ nh th ng m i t do Vi t Nam – Liên minh châu Âu ủ c a tác gi ả
ả ố ễ ả ạ ố ộ Nguy n Qu c To n, đăng trên T p chí C ng s n s 877 11/2015[ Tr811].
ả ạ ộ ư ữ ề ậ ị Tác gi đã phân tích và đ a ra nh ng nh n đ nh v ho t đ ng đ u t ầ ư ự tr c
ướ ướ ệ ộ ị ươ ạ ự ế ti p n c ngoài ở ướ n c ta d ủ i tác đ ng c a hi p đ nh th ng m i t do.
ế ố ớ ề ự ạ Bài vi ấ ậ ủ t đã đánh giá th c tr ng b t c p c a FDI đ i v i n n kinh t ế ướ c n
ộ ố ả ờ ư ồ ư ệ ằ ậ ta đ ng th i đ a ra m t s gi i pháp nh m nh n di n cũng nh tháo g ỡ
ồ ạ ủ ữ ờ ớ ấ ậ nh ng b t c p và t n t i c a FDI trong th i gian t i.
ầ ư ướ ế ậ ổ ạ ệ ủ "T ng k t 20 năm Lu t Đ u t n c ngoài t i Vi t Nam” c a tác
ả ữ ắ ạ ế ự ố gi Phan H u Th ng, đăng trên T p chí Kinh t và d báo, s 1/2008 đã
ế ở ệ ộ khái quát k t qu ả FDI Vi ủ t Nam 20 năm qua; đánh giá tác đ ng c a
ự ế ộ ườ ồ ờ ĐTNN trên các lĩnh v c kinh t , xã h i và môi tr ng; đ ng th i nêu ra
ộ ố ấ ị ướ ạ ề m t s v n đ có tính đ nh h ng thu hút ĐTNN giai đo n 2006 2010 ở
6
ướ n c ta.
ự ể ể ạ ọ ế ố “Th c tr ng và tri n v ng phát tri n kinh t có v n đ u t ầ ư ướ c n
ệ ủ ả ồ ạ ố ỷ ” c a tác gi H Thanh Thu , công b trên T p chí ngoài ở Vi t Nam
ế ươ ế ố Kinh t ả ạ châu Á Thái Bình D ng, s 23/2005 đã khái quát k t qu đ t
ượ ặ ồ ạ ữ ế ủ ự ạ ế ố đ c và nh ng m t t n t i, h n ch c a khu v c kinh t có v n ĐTNN
ự ự ề ệ ệ ậ ả ả sau 17 năm th c hi n Lu t ĐTNN; nêu d báo v kh năng c i thi n môi
ườ ầ ư ủ ể ọ ệ ờ tr ng đ u t và tri n v ng thu hút ĐTNN c a Vi t Nam trong th i gian
t i.ớ
ể ề ấ ế ả Ngoài ra, có th tìm th y nhi u bài vi t trong đó đăng t ữ i: nh ng ý
ố ệ ế ị ự ữ ữ ế ậ ị ễ ki n nh n đ nh, nh ng s li u th c ti n, nh ng chính sách, các quy t đ nh
ạ ộ ủ ỉ ề v ho t đ ng c a FDI trên các trang ủ website c a T nh y ủ Bình D ngươ , Sở
ầ ư ỉ ươ ề ế ạ ớ K ho ch và Đ u t ữ t nh Bình D ng… v i nh ng tiêu đ phong phú, đa
d ng.ạ
ứ ư ế ề ậ ộ Tuy nhiên, cho đ n nay ch a có m t công trình nghiên c u nào đ c p
ệ ề ệ ố ố ớ ủ ộ m t cách h th ng, toàn di n v vai trò c a FDI đ i v i CDCCKT ngành trên
ươ ự ệ ề ẳ ớ ỉ ị ồ ị đ a bàn t nh Bình D ng. Đi u này đ ng nghĩa v i vi c kh ng đ nh s không
ề ướ ứ ủ ả ớ ọ ắ trùng l p v h ng nghiên c u c a tác gi v i các công trình khoa h c đã
ượ đ ố c công b .
ụ ố ượ ụ ệ ủ ạ ậ 3. M c đích, nhi m v , đ i t ng và ph m vi c a khóa lu n
ụ * M c đích:
ả ề ơ ả ự ữ ề ễ ề ấ ậ ậ Lu n gi i nh ng v n đ c b n v lý lu n, th c ti n v vai trò
ơ ấ ể ế ị ế ỉ ủ c a FDI đ n chuy n d ch c c u kinh t ị ngành trên đ a bàn t nh Bình
ơ ở ươ ư ữ ể ề ấ D ng. Trên c s đó đ a ra nh ng quan đi m và đ xu t m t s gi ộ ố ả i
ố ớ ự ơ ấ ủ ể ằ ị pháp nh m phát huy vai trò c a FDI đ i v i s chuy n d ch c c u kinh
ế ở ỉ ươ t ngành t nh Bình D ng.
ụ ệ * Nhi m v
7
ộ ố ấ ự ễ ề ề ậ ế ủ c a FDI đ n Làm rõ m t s v n đ lý lu n và th c ti n v vai trò
ơ ấ ể ị ế ươ ị ỉ chuy n d ch c c u kinh t ngành trên đ a bàn t nh Bình D ng.
ầ ư ự ế ướ ở ỉ Phân tích tình hình đ u t tr c ti p n c ngoài ươ t nh Bình D ng
ừ ờ trong th i gian v a qua.
ộ ố ơ ả ể ề ấ ả Đ xu t m t s quan đi m c b n và gi ằ ủ ế i pháp ch y u nh m
ơ ấ ủ ể ị ế ố ớ ự phát huy vai trò c a FDI đ i v i s chuy n d ch c c u kinh t ngành ở
ươ ỉ t nh Bình D ng.
* Đ i tố ượng nghiên c uứ
ữ ủ ế ậ ậ Khóa lu n t p trung nghiên c u ứ nh ng vai trò c a FDI đ n s ự
ơ ấ ể ị ế ở ỉ ươ chuy n d ch c c u kinh t ngành t nh Bình D ng
ứ ạ * Ph m vi nghiên c u
ố ớ ơ ấ ủ ứ ể ị Nghiên c u FDI và vai trò c a nó đ i v i chuy n d ch c c u kinh
ở ỉ ươ ế t ngành t nh Bình D ng.
ố ệ ả ượ ủ ế ừ ự ệ ề Các s li u đi u tra, kh o sát đ c th c hi n ch y u t năm 20 11
ế đ n năm 201 5.
ơ ở ươ ậ ươ ứ 4. C s ph ng pháp lu n và ph ng pháp nghiên c u
ơ ở ươ ậ * C s ph ng pháp lu n
ự ậ ậ ế ủ ủ Khóa lu n d a trên lý lu n kinh t c a ch nghĩa Mác Lênin, t ư
ưở ồ ườ ố ủ ể ả ả ộ ệ t ng H Chí Minh, đ ng l i quan đi m c a Đ ng c ng s n Vi t Nam
ờ ạ ề ộ ủ ứ ạ ậ ế ố ế ề v phát huy s c m nh c a th i đ i, v h i nh p kinh t qu c t ; Ngh ị
ế ủ ầ ư ướ ộ ỉ ươ ề ả quy t c a Đ ng b t nh Bình D ng v thu hút đ u t n c ngoài và phát
ủ ể ồ ế ủ ỉ huy vai trò c a ngu n FDI vào phát tri n kinh t ngành c a t nh.
ươ * Ph ứ ng pháp nghiên c u:
ươ ậ ủ ứ ủ ệ ậ Trên c sơ ở ph ng pháp lu n c a ch nghĩa duy v t bi n ch ng và
ử ụ ậ ị ử ươ ủ ặ ế ậ duy v t l ch s , lu n văn s d ng ph ng pháp đ c thù c a kinh t chính
8
ị ươ ị tr Mác – Lênin và các ph ử ư ế ợ ng pháp khác nh : k t h p lôgíc và l ch s ,
ổ ố ợ ươ phân tích và t ng h p, th ng kê, so sánh và ph ng pháp chuyên gia.
5. Ý nghĩa c a ủ khóa lu nậ
ậ ượ ỏ ố ớ ứ Khóa lu n đ ệ c nghiên c u thành công là đóng góp nh đ i v i vi c
ủ ươ ạ ạ ộ ỉ ạ ả ị ho ch đ nh ch tr ng, ch đ o, qu n lý ho t đ ng thu hút đ u t ầ ư ự tr c
ướ ể ả ị ỉ ế ti p n ố ớ ươ c ngoài trên đ a bàn t nh Bình D ng và có th tham kh o đ i v i
ươ ể ử ụ ệ ồ ờ ị các đ a ph ng khác. Đ ng th i, cũng có th s d ng làm tài li u tham
ệ ả ạ ả ế ị ứ kh o cho vi c nghiên c u, gi ng d y môn kinh t ế chính tr liên quan đ n
ề ầ ư ướ ự ế ầ ư ướ ấ v n đ đ u t n c ngoài và khu v c kinh t ố có v n đ u t n c ngoài.
ể ể ướ ứ ở ấ ề ộ ơ Có th phát tri n thành h ng đ tài nghiên c u c p đ cao h n.
6. K t c u c a ế ấ ủ khóa lu nậ
ở ầ ồ ươ ế ế Khóa lu n ậ g m: M đ u; 2 ch ng (4 ti t); k t lu n; ậ 15 danh m cụ
ệ ả ụ ụ tài li u tham kh o và 7 ph l c.
ươ Ch ng 1
Ế ƯỚ Ầ Ư Ự VAI TRÒ Đ U T TR C TI P N Ố Ớ C NGOÀI Đ I V I
Ơ Ấ Ể Ế Ị Ở Ỉ CHUY N D CH C C U KINH T NGÀNH T NH BÌNH D ƯƠ NG
Ộ Ố Ấ Ự Ậ Ễ Ề M T S V N Đ LÝ LU N VÀ TH C TI N
9
ộ ố ấ ế ề 1.1 M t s v n đ liên quan đ n vai trò c a đ u t ủ ầ ư ự ế tr c ti p
ướ ố ớ ơ ấ ị ế ở ỉ n ể c ngoài đ i v i chuy n d ch c c u kinh t ngành t nh Bình
D ngươ
ầ ư ự ế ướ 1.1.1 Đ u t tr c ti p n c ngoài và các hình th c đ u t ứ ầ ư ự tr c
ế ướ ở ươ ệ ti p n c ngoài Bình D ng hi n nay
ầ ư ự ế ướ * Đ u t tr c ti p n c ngoài
ẩ ư ả ẩ ư ả ứ ấ ấ Xu t kh u t b n và các hình th c xu t kh u t b n
ầ ư ự ế ướ ủ ứ ấ ộ Đ u t tr c ti p n c ngoài là m t hình th c c a xu t kh u t ẩ ư
ể ủ ề ở ả b n, b i quá trình hình thành và phát tri n c a n n kinh t ế ế ớ th gi ả i đã s y
ụ ậ ư ả ướ ệ ra quá trình tích t và t p trung t b n làm cho các n c công nghi p phát
ỹ ượ ể ả ư ả ữ ổ ồ ề tri n đã tích lu đ c nh ng kho n t b n kh ng l ệ ề làm ti n đ cho vi c
ẩ ư ả ủ ế ề ấ ạ ấ ộ xu t kh u t b n và đ n giai đo n ch nghĩa đ c quy n, xu t kh u t ẩ ư ả b n
ộ ặ ổ ậ ự ầ ể ở ế ủ là m t đ c đi m n i b t và tr thành s c n thi ủ t c a ch nghĩa t ư ả b n.
ư ả ể ệ ấ ọ Đó là vì t b n tài chính trong quá trình phát tri n đã xu t hi n cái g i là "
ư ả ệ ố ừ ừ ừ ạ ả t ừ b n th a". “Tình tr ng th a này không ph i là th a tuy t đ i, mà là th a
ươ ố ượ ợ ở t ng đ i, nghĩa là không tìm đ ơ c n i có l ậ i nhu n cao trong n ướ c.
ậ ở ế ướ ấ ạ ế ẫ ộ ỹ Ti n b k thu t các n c này đã d n đ n tăng c u t o h u c c a t ữ ơ ủ ư
ạ ấ ỷ ấ ợ ậ ở ướ ả b n và h th p t su t l i nhu n”[7,tr.328]. Trong lúc ề nhi u n c kinh
ầ ư ả ể ở ế ớ ỹ ậ ổ ế ạ t ậ l c h u c n t b n đ m mang kinh t ư và đ i m i k thu t, nh ng
ỹ ư ả ẩ ư ả ư ấ ậ ờ ị ư ả ch a tích lu t b n k p th i. V y xu t kh u t b n là đem t b n ra n ướ c
ế ượ ị ặ ồ ợ ượ ạ ằ ngoài, nh m chi m đ ư c giá tr th ng d và các ngu n l i khác đ c t o ra
ở ướ ẩ ư ả ậ các n c nh p kh u t b n.
ấ ằ ẩ ư ả ệ ấ ấ Ta đã th y r ng vi c xu t kh u t ệ b n xu t hi n trong các n ướ c
ề ế ấ ế ủ ộ ấ tiên ti n. Đây là v n đ mang tính t t y u khách quan c a m t hi n t ệ ượ ng
10
ế ạ ế ộ ộ ấ ị ậ ỹ kinh t khi mà quá trình tích lu và t p trung đã đ t đ n m t đ nh t đ nh
ệ ấ ầ ướ ẽ s xu t hi n nhu c u ra n c ngoài. ể ứ ả Đây cũng là quá trình phát tri n s c s n
ấ ủ ộ ươ ế ớ ậ ẹ ủ ỏ xu t c a xã h i v n ra th gi ố ổ i, thoát kh i khuôn kh ch t h p c a qu c
ố ế ả ấ ạ gia, hình thành quy mô s n xu t trên ph m vi qu c t . Theo Lê Nin, “các
ẩ ư ả ư ấ ầ ờ ượ ướ n c xu t kh u t b n h u nh bao gi ả cũng có kh năng thu đ c m t s ộ ố
ể ố ợ l i nào đó” ặ [6, tr. 90]. Chính đ c đi m này là nhân t kích thích các nhà t ư
ự ơ ầ ư ự ề ệ ệ ướ ở ả b n có ti m l c h n trong vi c th c hi n đ u t ra n c ngoài. B i vì khi
ầ ư ề ể ệ ướ mà n n công nghi p đã phát tri n, đ u t trong n c không còn có l ợ i
ữ ậ ặ ướ ạ ậ ơ ợ nhu n cao n a. M t khác các n c l c h u h n có l ế ề ấ i th v đ t đai,
ệ ầ ư ợ nguyên li u, tài nguyên, nhân công… l ạ ư ạ i đ a l i cho nhà đ u t l ậ i nhu n
ậ ổ ị ữ ị ề cao, n đ nh, tin c y và gi ộ v trí đ c quy n
ẩ ư ả ể ấ ặ ộ Theo Lê Nin, " xu t kh u t b n" là m t trong năm đ c đi m kinh
ẩ ư ả ủ ế ấ ố ế ủ t c a ch nghĩa đ qu c, thông qua xu t kh u t b n, các n ướ ư ả b n c t
ự ể ệ ệ ộ ố ớ ướ ạ ườ phát tri n th c hi n vi c bóc l t đ i v i các n ậ c l c h u và th ng là
ộ ị ủ ủ ủ ư ậ thu c đ a c a nó: Nh ng ông không ph nh n vai trò c a nó. Trong th i k ờ ỳ
ề ế ủ ươ ử ụ ầ ủ đ u c a chính quy n Xô Vi t, Lê Nin ch tr ng s d ng đ u t ầ ư ự ế tr c ti p
ướ ư ế ớ ữ n c ngoài và khi đ a ra "chính sách kinh t ằ m i" đã nói r ng nh ng ng ườ i
ả ả ế ợ ụ ữ ự ế ỹ ộ c ng s n ph i bi i d ng nh ng thành t u kinh t t l ậ ọ và khoa h c k thu t
ư ả ứ ủ ư ả ủ ủ c a ch nghĩa t b n, thông qua hình th c " ch nghĩa t b n nhà n ướ c".
ề ướ ự ấ ậ ầ ể Theo quan đi m này nhi u n c đã “ch p nh n ph n nào s bóc l ộ ủ t c a
ủ ư ả ể ể ế ư ế ể ơ ch nghiã t b n đ phát tri n kinh t , nh th có th còn nhanh h n là s ự
ự ỗ ướ ẩ ư ả ấ ộ ậ v n đ ng t ủ thân c a m i n ệ c”. Tuy nhiên vi c "xu t kh u t ả b n" ph i
ậ ủ ướ ứ ế ạ ố ọ ế tuân theo pháp lu t c a các n c đ qu c vì h có s c m nh kinh t , còn
ậ ự ề ủ ậ ỗ ố ầ ngày nay thì tuân theo pháp lu t, s đi u hành c a m i qu c gia nh n đ u
t . ư
ứ ấ Các hình th c xu t kh u t ẩ ư ả b n
11
ủ ở ữ ư ả ẩ ư ả ề ấ ướ Xét v ch s h u t b n có: xu t kh u t b n nhà n ấ c và xu t
ẩ ư ả ư kh u t b n t nhân.
ứ ầ ư ề ẩ ư ả ấ xu t kh u t ự b n tr c ti p Xét v hình th c đ u t có: ế (đ a t ư ư ả b n
ướ ể ự ợ ậ ấ xu t kh u t ẩ ư ra n ế c ngoài đ tr c ti p kinh doanh thu l i nhu n cao) và
ể ợ ứ ạ ả b n gián ti p ế (cho vay đ thu l i t c). Trong ph m vi khóa lu n ậ này tác giả
ầ ư ự ỉ ậ ứ ự ẩ ch t p trung nghiên c u ấ ứ hình th c xu t kh u tr c ti p ế (đ u t ế tr c ti p),
ả ầ ư ề ố ậ ồ ọ bao g m c đ u t ệ ỹ v v n, khoa h ck thu tcông ngh .
ướ ệ Quan ni m v đ u t ề ầ ư ự ế n tr c ti p c ngoài (FDI)
ầ ư ự ế ệ ầ ướ ượ G n đây, khái ni m đ u t tr c ti p n c ngoài đã đ c nhi u t ề ổ
ứ ế ố ế ư ụ ằ ạ ố ị ch c kinh t qu c t đ a ra nh m m c đích giúp các qu c gia ho ch đ nh
ế ạ ộ ề ệ ề ẩ ạ ự chính sách kinh t vĩ mô v FDI, t o đi u ki n thúc đ y ho t đ ng t do
ươ ầ ư ạ ố ế ư ử ụ hóa th ng m i và đ u t qu c t ố cũng nh s d ng trong công tác th ng
ố ế ầ ư ự ế ướ ở kê qu c t . Đ u t tr c ti p n ứ c ngoài ngày nay đã tr thành hình th c
ổ ế ượ ở ị ổ ứ ế ầ ư đ u t ph bi n và đã đ c đ nh nghĩa b i các t ch c kinh t qu c t ố ế
ư ậ ủ ố cũng nh lu t pháp c a các qu c gia.
ươ ể ạ ố ợ Ủ Theo y ban th ng m i và phát tri n Liên h p qu c (UNCTAD):
ầ ư ạ ả ố ồ ợ ệ bao g m m i quan h dài h n, ph n ánh l i ích và ạ ộ “FDI là ho t đ ng đ u t
ể ườ ự ủ ề ể ộ ở ộ ề ế quy n ki m soát lâu dài c a m t th c th th ng trú m t n n kinh t (nhà
ẹ ướ ặ ố ớ ộ ầ ư ướ đ u t n c ngoài ho c công ty m n ệ c ngoài) đ i v i m t doanh nghi p
ườ ở ộ ề ế ế ủ th ng trú m t n n kinh t ớ ề khác v i n n kinh t c a nhà đ u t ầ ư ướ c n
ệ ệ ặ ngoài (doanh nghi p FDI, doanh nghi p liên doanh ho c chi nhánh n ướ c
ngoài) ”[4, tr.11].
ỹ ề ệ ố ế ượ ệ ầ ư Đ u t có Theo qu ti n t qu c t (IMF): FDI đ c quan ni m là “
ệ ạ ủ ộ ộ ướ ướ ợ l i ích lâu dài c a m t doanh nghi p t i m t n c khác (n ầ ậ c nh n đ u
ư t hosting country) không ph i t ả ạ ướ i n ạ ộ ệ c mà doanh nghi p đang ho t đ ng
ướ ầ ư ụ ả ớ ộ (n c đi đ u t ệ source country) v i m c đích qu n lý m t cách có hi u
12
ả qu doanh nghi p ệ ” [10, tr.350].
ữ ộ ỳ ướ ầ ư ế Hoa K là m t trong nh ng n ậ c ti p nh n đ u t ế và ti n hành
ầ ư ớ ế ớ ấ ư ề ị FDI là b tấ đ u t l n nh t trên th gi i cũng đ a ra đ nh nghĩa v FDI:
ộ ở ữ ủ ầ ặ ố ủ ỳ k dòng v n nào thu c s h u đa ph n c a công dân ho c công ty c a
ướ ầ ư ượ ừ ệ ở ữ ể ặ n c đi đ u t có đ ủ vi c cho vay ho c dùng đ mua s h u c a c t
ệ ướ doanh nghi p n c ngoài [10, tr.350].
ầ ư ậ ủ ệ ư ệ Lu t Đ u t năm 2005 c a Vi ầ t Nam không đ a ra khái ni m “đ u
ư ự ế ướ ầ ư ỉ ư ệ t tr c ti p n c ngoài” mà ch đ a ra các khái ni m “đ u t ”, “đ u t ầ ư
ự ế ầ ư ướ tr c ti p”, “đ u t n c ngoài”:
ầ ư ỏ ố ữ ằ ạ ả ệ Đ u tầ ư là vi c nhà đ u t b v n b ng các lo i tài s n h u hình
ạ ộ ầ ư ể ế ặ ả ho c vô hình đ hình thành tài s n ti n hành các ho t đ ng đ u t theo quy
ủ ủ ậ ậ ị ị đ nh c a Lu t này và các quy đ nh khác c a pháp lu t có liên quan [9, tr.1].
ầ ư ự ứ ầ ư ầ ư ỏ ố Đ u t tr c ti p ế là hình th c đ u t do nhà đ u t b v n đ u t ầ ư
ạ ộ ầ ư ả và tham gia qu n lý ho t đ ng đ u t [9, tr.1].
ầ ư ướ ầ ư ướ ệ ệ Đ u t n c ngoài là vi c nhà đ u t n ư c ngoài đ a vào Vi t Nam
ả ợ ạ ộ ể ế ầ ư ề ố ằ v n b ng ti n và các tài s n h p pháp khác đ ti n hành ho t đ ng đ u t [9,
tr.2].
ể ự ạ ộ ề ệ ả ố V n đ u t ầ ư là ti n và tài s n khác đ th c hi n ho t đ ng đ u t ầ ư
ư ề ữ ể ả ố ố kinh doanh[8, tr.10]. V n có th là nh ng tài s n hàng hoá nh ti n v n,
ế ị ặ ả ử ấ đ t đai, nhà c a, máy móc, thi ư ằ t b , hàng hoá ho c tài s n vô hình nh b ng
ế ỹ ệ ế ậ sáng ch , phát minh, nhãn hi u hàng hoá, bí quy t k thu t, uy tín kinh
ế ươ doanh, bí quy t th ạ ng m i…
ừ ệ ạ T các khái ni m này có th hi u: ộ ể ể FDI là m t lo i hình đ u t ầ ư ố qu c
ủ ầ ư ủ ế ặ ế t , trong đó ch đ u t ộ ề c a m t n n kinh t ộ ố ố đóng góp m t s v n ho c tài
ộ ề ủ ớ ế ể ở ữ ề ể ặ ả s n đ l n vào m t n n kinh t khác đ s h u ho c đi u hành, ki m soát
ọ ỏ ố ầ ư ằ ợ ậ ặ ợ ố ượ đ i t ng h b v n đ u t ụ nh m m c đích l i nhu n ho c các l i ích
13
ế ể ể ể ả ố kinh t ự khác. Hay có th hi u FDI là s di chuy n v n, tài s n, công ngh ệ
ấ ỳ ả ặ ầ ư ướ ế ho c b t k tài s n nào t ừ ướ n c đi đ u t sang n ậ c ti p nh n đ u t ầ ư ể đ
ụ ể ặ ậ ằ ệ thành l p ho c ki m soát doanh nghi p nh m m c đích kinh doanh có lãi.
ư ậ ủ ị ệ Nh v y, FDI, xét theo đ nh nghĩa pháp lý c a Vi ạ t Nam, là ho t
ầ ư ủ ầ ư ướ ổ ệ ỏ ố ộ đ ng b v n đ u t c a nhà đ u t n c ngoài vào lãnh th Vi ớ t Nam v i
ạ ộ ầ ư ệ ề ả ả ọ đi u ki n h ph i tham gia qu n lý ho t đ ng đ u t đó.
ớ ầ ư ố ậ ề ả ấ ế Xét v b n ch t FDI khác (đ i l p) v i đ u t gián ti p n ướ c
ầ ư ồ ộ ư ớ ầ ư ờ ngoài; đ ng th i FDI là đ u t thu c kênh t ẳ nhân, khác h n v i đ u t tài
ủ ặ ủ ợ ổ ứ ố ế tr (ODA) c a Chính ph ho c các t ch c qu c t .
ề ặ ế ứ ầ ư ố ế ặ ộ V m t kinh t : FDI là m t hình th c đ u t qu c t ở ư đ c tr ng b i
ướ ượ quá trình di chuy n t ể ư ả ừ ướ b n t n c này qua n c khác. FDI đ ể c hi u là
ộ ạ ạ ộ ệ ế ho t đ ng kinh doanh, m t d ng kinh doanh quan h kinh t có quan h ệ
ố ế ề ầ ư ố ế ươ ầ ư ố qu c t . V đ u t qu c t ữ là nh ng ph ứ ng th c đ u t v n, t ư ả ở s n
ướ ể ế ụ ớ ụ ả ấ ị n c ngoài đ ti n hành s n xu t kinh doanh d ch v v i m c đích tìm
ợ ụ ữ ậ ế ấ ị ộ ế ki m l i nhu n và nh ng m c tiêu kinh t , xã h i nh t đ nh.
ề ặ ứ ậ ở V m t nh n th c: Nhân t ố ướ n c ngoài đây không ch th hi n ỉ ể ệ ở
ệ ổ ư ố ị ặ ườ ự s khác bi ề t qu c t ch ho c v lãnh th c trú th ủ ng xuyên c a các bên
ầ ư ự ế ướ ể ệ ở ự tham gia đ u t tr c ti p n c ngoài mà còn th hi n s di chuy n t ể ư
ả ượ ắ ộ ể ầ ố ả b n b t bu c ph i v t qua t m ki m soát qu c gia.
ạ ộ ố ế ự ơ ở ậ Vì v y, FDI là ho t đ ng kinh doanh qu c t d a trên c s quá
ể ư ả ữ ố trình di chuy n t ủ ế b n gi a các qu c gia ch y u là do các pháp nhân và
ấ ị ữ ứ ự ệ ể th nhân th c hi n theo nh ng hình th c nh t đ nh trong đó ch đ u t ủ ầ ư
ầ ư ự ế ố ể tham gia tr c ti p vào quá trình đ u t ồ ầ ư Ngu n v n đ u t . ữ có th là nh ng
ư ề ử ữ ả ấ ố ế ị tài s n h u hình nh ti n v n, đ t đai, nhà c a, máy móc, thi t b , công
ư ằ ệ ặ ả ươ ệ ế ngh , hàng hoá ho c tài s n vô hình nh b ng th ng hi u, sáng ch , phát
14
ệ ậ ế ế ỹ minh, nhãn hi u hàng hoá, bí quy t k thu t, uy tín kinh doanh, bí quy t
ươ ầ ư ướ ủ ạ ộ th ả ng m i, trình đ qu n lý c a nhà đ u t n c ngoài…
ạ ứ ị ử Tóm l i, qua nghiên c u l ch s hình thành và phát tri n c a đ u t ể ủ ầ ư
ế ướ ự ờ ỳ ậ ả ấ tr c ti p n ể c ngoài qua các th i k có th nh n th y b n ch t c a đ u t ấ ủ ầ ư
ự ế ướ ụ ố ợ ầ ư tr c ti p n ằ c ngoài là nh m m c đích t i đa hóa l i ích đ u t hay tìm
ợ ầ ư ế ể ế ki m l i nhu n ậ ở ướ n ậ c ti p nh n đ u t thông qua di chuy n v n t ố ừ ướ c n
ầ ư ế ướ ầ ư ế ầ ư ướ ở đi đ u t đ n n ậ c ti p nh n đ u t . Nhà đ u t n c ngoài đây bao
ổ ứ ầ ư ố ả ằ ồ g m t ỉ ch c hay cá nhân ch mong mu n đ u t khi cho r ng kho n đ u t ầ ư
ặ ợ ậ ọ ể đó có th đem l ạ ợ i l i ích ho c l i nhu n cho h .
ủ ể ặ Đ c đi m c a FDI
ầ ư ứ ứ ể ệ ề ắ ớ ố Th nh t, ấ g n li n v i vi c di chuy n v n đ u t ề , t c là ti n và các
ữ ệ ả ạ ả ố ượ ề lo i tài s n khác gi a các qu c gia, h qu là làm tăng l ả ng ti n và tài s n
ầ ư ế ả ượ ề ủ ề c a n n kinh t ế ướ n ậ c ti p nh n đ u t và làm gi m l ả ng ti n và tài s n
ướ n c đi đ u t ầ ư .
ượ ỏ ố ệ ế ậ ứ Th hai, đ c ti n hành thông qua vi c b v n thành l p các doanh
ặ ở ữ ệ ớ ợ ợ ồ ố nghi p m i (liên doanh ho c s h u 100% v n), h p đ ng h p tác kinh
ạ ệ ệ ặ ổ doanh, mua l i các chi nhánh ho c doanh nghi p hi n có, mua c phi u ế ở
ứ ế ế ặ ấ ạ ố ợ ộ ể m c kh ng ch ho c ti n hành các ho t đ ng h p nh t và chuy n
ượ ệ nh ng doanh nghi p.
ầ ư ướ ủ ở ữ ố ứ Th ba, nhà đ u t n c ngoài là ch s h u hoàn toàn v n đ u t ầ ư
ầ ư ớ ộ ỷ ệ ặ ố ấ ị ở ữ ho c cùng s h u v n đ u t v i m t t l ủ ứ nh t đ nh đ m c tham gia
ự ế ủ ệ ả ạ ộ qu n lý tr c ti p ho t đ ng c a doanh nghi p.
ầ ư ủ ư ị ự ề ế ủ Th t ạ ộ ,ứ ư là ho t đ ng đ u t c a t nhân, ch u s đi u ti t c a các
ệ ị ườ ị ả ầ ưở ủ ố quan h th tr ng trên quy mô toàn c u, ít b nh h ng c a các m i quan
ị ữ ướ ơ ả ủ ụ ệ h chính tr gi a các n c, các chính ph và m c tiêu c b n luôn là đ t l ạ ợ i
ậ nhu n cao.
15
ứ ầ ư ự ế ể ề Th năm, nhà đ u t ậ tr c ti p ki m soát và đi u hành quá trình v n
ủ ố ộ đ ng c a dòng v n đ u t ầ ư .
ạ ộ ồ ứ Th sáu, FDI bao g m ho t đ ng đ u t ầ ư ừ ướ t n c ngoài vào trong
ướ ầ ư ừ ướ ướ ả ố ậ ồ n c và đ u t t trong n c ra n c ngoài, do v y bao g m c v n di
ộ ướ ể ỏ ề ố chuy n vào m t n ể c và dòng v n di chuy n ra kh i n n kinh t ế ủ ướ c c a n
đó.
ủ ế ự ệ ố Th b y, ứ ả FDI ch y u là do các công ty xuyên qu c gia th c hi n.
ể ặ ấ ấ ả Các đ c đi m nêu trên mang tính ch t chung cho t ạ t c các ho t
ế ớ ệ ế ậ ộ đ ng FDI trên toàn th gi ố ớ i. Đ i v i Vi t Nam, quá trình ti p nh n FDI
ễ ượ ữ ặ di n ra đã đ c g n ể ệ ầ 30 năm và nh ng đ c đi m nêu trên cũng đã th hi n ể
ữ ể ể ế ặ ỏ ườ rõ nét. Chính nh ng đ c đi m này đòi h i th ch pháp lý, môi tr ng và
ự ụ ệ ả ể ừ chính sách thu hút FDI ph i chú ý đ v a th c hi n m c tiêu thu hút đ u t ầ ư ,
ố ữ ầ ư ố ớ ệ ừ ả ả v a b o đ m m i quan h cân đ i gi a kênh đ u t FDI v i các kênh đ u t ầ ư
ủ ề khác c a n n kinh t ế .
ứ ầ ư ự ế ướ ở ươ * Các hình th c đ u t tr c ti p n c ngoài Bình D ng
ậ ổ ứ ế ố ủ ầ ư ướ Thành l p t ch c kinh t 100% v n c a nhà đ u t n c ngoài
ứ ệ ố ướ ứ Hình th c doanh nghi p 100% v n n ề c ngoài là hình th c truy n
ổ ế ầ ư ứ ủ ố ớ th ng và ph bi n c a FDI. V i hình th c này, các nhà đ u t ớ , cùng v i
ữ ệ ọ ợ ế ủ ị ầ ư ớ ể vi c chú tr ng khai thác nh ng l i th c a đ a đi m đ u t ỗ ự m i, đã n l c
ụ ệ ệ ế ả ộ ọ tìm cách áp d ng các ti n b khoa h c công ngh , kinh nghi m qu n lý
ạ ộ ể ạ ứ ệ ả ấ trong ho t đ ng kinh doanh đ đ t hi u qu cao nh t. Hình th c này ph ổ
ế ở ầ ư ấ ượ ư ỏ ầ ư ư bi n quy mô đ u t nh nh ng cũng r t đ c các nhà đ u t a thích
ự ệ ớ ố ố ớ đ i v i các d án quy mô l n. Hi n nay, các công ty xuyên qu c gia th ườ ng
ứ ệ ố ướ ầ ư đ u t theo hình th c doanh nghi p 100% v n n c ngoài và h th ọ ườ ng
ẹ ậ ộ ố ủ thành l p m t công ty con c a công ty m xuyên qu c gia.
16
ầ ư ướ ệ ố ủ Doanh nghi p 100% v n đ u t n ộ ở ữ c ngoài thu c s h u c a nhà
ủ ư ả ầ ư ướ đ u t n ị ự ể c ngoài nh ng ph i ch u s ki m soát c a pháp lu t n ậ ướ ở ạ i c s t
ướ ầ ư ậ ộ ế ủ ướ ở ạ (n c nh n đ u t ). Là m t pháp nhân kinh t c a n c s t i, doanh
ả ượ ầ ư ệ ả ậ nghi p ph i đ c đ u t ị ự , thành l p và ch u s qu n lý nhà n ướ ủ ướ c c a n c
ố ướ ệ ộ ở ạ s t ệ i. Doanh nghi p 100% v n n ề c ngoài là doanh nghi p thu c quy n
ầ ư ướ ủ ầ ư ủ ở ữ s h u c a nhà đ u t n c ngoài t ạ ướ i n c ch nhà, nhà đ u t ph i t ả ự
ả ự ị ề ế ứ ề ệ ả qu n lý, t ch u trách nhi m v k t qu kinh doanh. V hình th c pháp lý,
ướ ứ ệ ạ ậ d i hình th c này, theo Lu t Doanh nghi p 2005, có các lo i hình công ty
ữ ạ ệ ư ệ ầ ổ trách nhi m h u h n, doanh nghi p t nhân, công ty c ph n…
ầ ư ướ ứ ố ể ướ Hình th c 100% v n đ u t n ư c ngoài có u đi m là n c ch ủ
ỏ ố ầ ượ ữ ủ nhà không c n b v n, tránh đ c nh ng r i ro trong kinh doanh, thu ngay
ượ ế ề ấ ả ệ ế ườ đ c ti n thuê đ t, thu , gi i quy t vi c làm cho ng ặ ộ i lao đ ng. M t
ề ở ữ ộ ậ ầ ư ướ ề khác, do đ c l p v quy n s h u nên các nhà đ u t n ủ ộ c ngoài ch đ ng
ể ạ ọ ườ ầ ư ệ ớ ươ ầ ư đ u t và đ c nh tranh, h th ng đ u t công ngh m i, ph ệ ng ti n k ỹ
ệ ế ằ ạ ậ ả ầ thu t tiên ti n nh m đ t hi u qu kinh doanh cao, góp ph n nâng cao trình
ề ườ ộ ượ ể ướ ộ đ tay ngh ng i lao đ ng. Tuy nhiên, nó có nh c đi m là n ủ c ch nhà
ế ậ ượ ệ ệ ể ả khó ti p nh n đ c kinh nghi m qu n lý và công ngh , khó ki m soát
ượ ố ầ ư ướ ợ ậ đ c đ i tác đ u t n c ngoài và không có l i nhu n.
ế ạ ươ ệ ế Tính đ n h t năm 2015, t ố i Bình D ng, doanh nghi p 100% v n
ướ ự ượ ấ ớ ổ ố ố n c ngoài có 1.315 d án đ c c p phép v i t ng s v n đăng ký đ u t ầ ư
ỷ ầ ư ế ố ầ g n 13 t USD chi m 65% v n đ u t [11, tr.78].
ầ ư ữ ệ ậ Thành l p doanh nghi p liên doanh gi a các nhà đ u t trong
ướ ầ ư ướ n c và nhà đ u t n c ngoài
ứ ượ ử ụ ộ Đây là hình th c đ c s d ng r ng rãi trên th gi ế ớ ừ ướ ớ i tr c t i t
ể ở ứ ấ ệ ở nay. Hình th c này cũng r t phát tri n Vi t Nam nói chung và Bình
ươ ấ ầ ạ ệ D ng nói riêng, nh t là giai đo n đ u thu hút FDI. Doanh nghi p liên
17
ệ ượ ậ ạ ướ ở ạ doanh là doanh nghi p đ c thành l p t c s t i n ồ ơ ở ợ i trên c s h p đ ng
ữ ặ ướ ủ ặ ớ liên doanh ký gi a Bên ho c các Bên n c ch nhà v i Bên ho c các Bên
ướ ể ầ ư ạ ướ ở ạ n c ngoài đ đ u t kinh doanh t c s t i n i.
ư ậ ạ Nh v y, hình th c ệ ứ doanh nghi p liên doanh t o nên pháp nhân
ở ữ ầ ư ể ị ả ở ướ ở ạ ệ ả ư ồ đ ng s h u nh ng đ a đi m đ u t ph i c s t n ạ i. Hi u qu ho t
ộ ấ ớ ụ ườ ộ đ ng c a ệ ủ doanh nghi p liên doanh ph thu c r t l n vào môi tr ng kinh
ủ ướ ở ạ ế ố ồ ế ứ ộ ị doanh c a n c s t i, bao g m các y u t kinh t , chính tr , m c đ hoàn
ộ ủ ủ ướ ở ạ ệ ậ ố thi n pháp lu t, trình đ c a các đ i tác liên doanh c a n c s t i... Hình
ệ ữ ư ầ ả th c ứ doanh nghi p liên doanh ể có nh ng u đi m là góp ph n gi ế i quy t
ế ạ ố ủ ượ ể ồ tình tr ng thi u v n, n ướ ở ạ c s t i tranh th đ ố ớ c ngu n v n l n đ phát
ể ế ơ ộ ể ổ ẻ ủ ớ tri n kinh t ư nh ng l ạ ượ i đ c chia s r i ro; có c h i đ đ i m i công
ơ ộ ệ ả ạ ẩ ạ ườ ệ ộ ngh , đa d ng hóa s n ph m; t o c h i cho ng i lao đ ng có vi c làm
ọ ậ ủ ệ ả ướ ướ ủ và h c t p kinh nghi m qu n lý c a n c ngoài; Nhà n c c a n ướ ở c s
ạ ễ ể ệ ơ ượ ố ướ t i d dàng h n trong vi c ki m soát đ c đ i tác n ề c ngoài. V phía nhà
ụ ể ị ườ ứ ậ ướ ầ ư đ u t , hình th c này là công c đ thâm nh p vào th tr ng n c ngoài
ả ạ ị ườ ệ ộ ợ ầ ạ ớ m t cách h p pháp và hi u qu , t o th tr ề ng m i, góp ph n t o đi u
ệ ướ ở ạ ề ộ ế ố ế ki n cho n c s t ậ i tham gia h i nh p vào n n kinh t qu c t . Tuy
ượ ể ườ ễ ấ ứ nhiên, hình th c này có nh c đi m là th ẫ ệ ng d xu t hi n mâu thu n
ự ề ể ả ệ trong đi u hành, qu n lý doanh nghi p do các bên có th có s khác nhau
ụ ậ ế ộ ề ố ị ữ ề v ch đ chính tr , phong t c t p quán, truy n th ng, văn hóa, ngôn ng ,
ướ ở ạ ậ ườ ế ấ ợ ơ lu t pháp. N c s t i th ng r i vào th b t l i do t ỷ ệ l ấ ố góp v n th p,
ủ ự ả ộ ộ ệ năng l c, trình đ qu n lý c a cán b tham gia trong doanh nghi p liên
doanh y u.ế
ế ạ ươ ậ ế Tính đ n h t năm 2015, t i Bình D ng, ệ thành l p doanh nghi p
ầ ư ướ ầ ư ướ ữ liên doanh gi a các nhà đ u t trong n c và nhà đ u t n c ngoài có 950
18
ượ ấ ớ ổ ố ố ầ ư ầ ỷ ự d án đ c c p phép v i t ng s v n đăng ký đ u t g n 4 t ế USD chi m
ầ ư ố 20% v n đ u t [11, tr.78].
ầ ư ứ ợ ồ ợ theo hình th c h p đ ng h p tác kinh doanh (BCC) Đ u t
ứ ầ ư ượ ợ ợ ồ H p đ ng h p tác kinh doanh là hình th c đ u t đ ữ c ký gi a các
ầ ư ằ ợ ợ ậ nhà đ u t nh m h p tác kinh doanh phân chia l ả i nhu n, phân chia s n
ậ ẩ ph m mà không thành l p pháp nhân
ầ ư ư ả ế ứ Hình th c đ u t ể này có u đi m là giúp gi ạ i quy t tình tr ng
ệ ạ ị ườ ế ố ả ớ ượ thi u v n, công ngh ; t o th tr ả ng m i, b o đ m đ ề ề c quy n đi u
ủ ự ợ ậ ươ ố ổ ị hành d án c a n ướ ở ạ c s t i, thu l i nhu n t ng đ i n đ nh. Tuy nhiên,
ượ ể ướ ở ạ ậ ượ nó có nh c đi m là n c s t ế i không ti p nh n đ ệ c kinh nghi m
ệ ườ ả ỉ ự ệ ạ ậ ượ ố ớ qu n lý; công ngh th ng l c h u; ch th c hi n đ ộ ố c đ i v i m t s ít
ờ ự ễ lĩnh v c d sinh l i.
ứ ợ ậ ồ ợ Hình th c h p đ ng h p tác kinh doanh không thành l p pháp nhân
ả ự ạ ộ ủ ướ ở ạ ọ riêng và m i ho t đ ng BCC ph i d a vào pháp nhân c a n c s t i. Do
ầ ư ọ ấ ạ ộ ể ề ả đó, v phía nhà đ u t ệ , h r t khó ki m soát hi u qu các ho t đ ng BCC.
ủ ụ ứ ấ ả ơ ỏ Tuy nhiên, đây là hình th c đ n gi n nh t, không đòi h i th t c pháp lý
ườ ượ ự ầ ạ ọ ướ ườ r m rà nên th ng đ c l a ch n trong giai đo n đ u khi các n c đang
ắ ầ ứ ể ố phát tri n b t đ u có chính sách thu hút FDI. Khi các hình th c 100% v n
ứ ặ ướ ả ạ ể ho c liên doanh phát tri n, hình th c BCC có xu h ng gi m m nh.
ế ạ ươ ế Tính đ n h t năm 2015, t i Bình D ng, ầ ư đ u t ứ ợ theo hình th c h p
ợ ượ ấ ớ ổ ố ố ồ đ ng h p tác kinh doanh ự có 24 d án đ c c p phép v i t ng s v n đăng
ầ ư ầ ầ ư ế ệ ố ký đ u t g n 920 tri u USD chi m 2% v n đ u t [11, tr.78].
ứ ợ ồ Hình th c h p đ ng BOT, BTO, BT
ầ ư ượ ứ ự ệ ồ ợ BOT là hình th c đ u t đ ế c th c hi n theo h p đ ng ký k t
ữ ơ ướ ầ ư ướ ẩ ể gi a c quan nhà n ề c có th m quy n và nhà đ u t n c ngoài đ xây
ế ấ ạ ầ ự ộ ờ ấ d ng, kinh doanh công trình k t c u h t ng trong m t th i gian nh t
19
ầ ư ế ị ể ờ ạ đ nh; h t th i h n, nhà đ u t ồ chuy n giao không b i hoàn công trình đó
ướ ệ cho Nhà n c Vi t Nam.
ủ ứ BTO và BT là các hình th c phái sinh c a BOT, theo đó quy trình
ể ượ ả ộ ầ ư đ u t , khai thác, chuy n giao đ c đ o l n tr t t ậ ự .
ơ ả ứ ể ặ ộ ế Hình th c BOT, BTO, BT có các đ c đi m c b n: m t bên ký k t
ả ướ ầ ư ế ấ ạ ầ ph i là Nhà n ự c; lĩnh v c đ u t là các công trình k t c u h t ng nh ư
ườ ệ ệ ệ ầ ả ấ ả ướ đ ng sá, c u, c ng, sân bay, b nh vi n, nhà máy s n xu t, đi n, n c...;
ộ ế ờ ạ ả ồ ướ ể ắ b t bu c đ n th i h n ph i chuy n giao không b i hoàn cho Nhà n c.
Ư ể ầ ư ứ ủ ố ự u đi m c a hình th c này là thu hút v n đ u t ữ vào nh ng d án
ạ ầ ỏ ượ ố ớ ồ ố ờ ế ấ k t c u h t ng, đòi h i l ng v n l n, thu h i v n trong th i gian dài,
ự ố ả ướ ờ ồ làm gi m áp l c v n cho ngân sách nhà n c. Đ ng th i, n ướ ở ạ c s t i sau
ể ượ ữ ệ ề ạ ỉ khi chuy n giao có đ c nh ng công trình hoàn ch nh, t o đi u ki n phát
ồ ự ể ể ế ứ huy các ngu n l c khác đ phát tri n kinh t . Tuy nhiên, hình th c BOT có
ượ ộ ủ ể ặ ệ ủ ướ nh c đi m là đ r i ro cao, đ c bi t là r i ro chính sách; n ủ c ch nhà
ế ậ ả ệ ệ khó ti p nh n kinh nghi m qu n lý, công ngh .
ế ạ ươ ế Tính đ n h t năm 2015, t i Bình D ng, ầ ư đ u t ứ theo hình hình th c
ồ ự ượ ấ ớ ổ ố ố ợ h p đ ng BOT, BTO, BT có 80 d án đ c c p phép v i t ng s v n đăng
ầ ư ỷ ầ ư ế ố ký đ u t 1.07 t USD chi m 5.5% v n đ u t [11, tr.78].
ầ ư ầ ậ ổ ạ ệ ặ mua c ph n ho c sáp nh p, mua l i doanh nghi p Đ u t
ể ệ ầ ư ứ Đây là hình th c th hi n kênh đ u t Cross border M & As. Khi th ị
ườ ầ ư ứ ể ượ tr ng ch ng khoán phát tri n, các kênh đ u t ế gián ti p (FPI) đ c khai
ầ ư ướ ượ ầ ạ thông, nhà đ u t n c ngoài đ ổ c phép mua c ph n, mua l i các doanh
ệ ở ướ ở ạ ầ ư ấ ư ứ ầ ư ề nghi p c s t n i, nhi u nhà đ u t r t a thích hình th c đ u t này.
Ở ề ặ ề ấ ầ ệ đây, v m t khái ni m, có v n đ ranh gi ớ ỷ ệ ổ l c ph n mà nhà i t
ớ ớ ị ầ ư ướ đ u t n c ngoài mua ranh gi ầ i giúp phân đ nh FDI v i FPI. Khi nhà đ u
ị ườ ế ế ổ t ư ướ n c ngoài tham gia mua c phi u, trái phi u trên th tr ứ ng ch ng
20
ọ ạ ầ ư ế ướ khoán n ướ ở ạ c s t i, h t o nên kênh đ u t gián ti p n c ngoài (FPI). Tuy
ỷ ệ ở ữ ổ ế ượ ớ ạ ọ nhiên, khi t s h u c phi u v l t quá gi i h n nào đó cho phép h có
ọ ở ầ ư ệ ề ả quy n tham gia qu n lý doanh nghi p thì h tr thành nhà đ u t ậ FDI. Lu t
ề ướ ể ị ớ ỳ pháp Hoa K và nhi u n c phát tri n quy đ nh t ỷ ệ l ranh gi i này là 10%.
ệ ệ ạ ượ ị ố ớ Đ i v i Vi t Nam trong giai đo n hi n nay, t ỷ ệ l này đ c quy đ nh là
30%.
ứ ặ ầ ạ ệ ộ ổ Hình th c mua c ph n ho c mua l ư i toàn b doanh nghi p có u
ơ ả ể ể ể ố ố ụ ồ đi m c b n là đ thu hút v n và có th thu hút v n nhanh, giúp ph c h i
ạ ộ ờ ự ủ ữ ệ ả ượ ho t đ ng c a nh ng doanh nghi p bên b v c phá s n. Nh ể c đi m c ơ
ế ự ổ ị ườ ủ ễ ộ ị ề ả b n là d gây tác đ ng đ n s n đ nh c a th tr ng tài chính. V phía nhà
ạ ộ ầ ư ứ ạ ọ ầ ư đ u t , đây là hình th c giúp h đa d ng hoá ho t đ ng đ u t tài chính,
ắ ố ơ ẻ ủ ủ ụ ứ ư ỏ san s r i ro nh ng cũng là hình th c đòi h i th t c pháp lý r c r i h n và
ườ ế ừ ạ ị ướ th ộ ng b ràng bu c, h n ch t phía n ủ c ch nhà.
ế ạ ươ ế Tính đ n h t năm 2015, t i Bình D ng, ầ ư đ u t ứ theo hình hình th c
ầ ậ ổ ạ ự ặ mua c ph n ho c sáp nh p, mua l i doanh nghi p ệ có 246 d án đ ượ ấ c c p
ớ ổ ầ ư ầ ỷ ế ố ố ố phép v i t ng s v n đăng ký đ u t g n 1.5 t ầ USD chi m 7.5% v n đ u
ư t [11, tr.198].
ữ ứ ể ề ậ ầ ặ ỗ ả M i hình th c FDI đ u có nh ng đ c đi m riêng. Do v y, c n ph i
ớ ơ ấ ứ ạ ợ ủ đa d ng hóa các hình th c FDI này sao cho phù h p v i c c u chung c a
ế ể ự ượ ạ ấ ủ ừ ả ề n n kinh t , quy ho ch phát tri n l c l ừ ng s n xu t c a t ng ngành, t ng
ươ ụ ệ ớ ộ ộ ị đ a ph ng v i m c tiêu là huy đ ng và phát huy m t cách có hi u qu ả
ơ ấ ể ồ ố ị ế ưở ngu n v n FDI cho chuy n d ch c c u kinh t , tăng tr ể ng và phát tri n
ề ữ b n v ng.
ố ớ ơ ấ ủ ể ị ế 1.1.2 Vai trò c a FDI đ i v i chuy n d ch c c u kinh t ngành
ở ỉ ươ t nh Bình D ng
21
ề ế ằ ế ả ộ Chúng ta đ u bi ơ ấ t r ng c c u kinh t ngành ph n ánh trình đ phát
ể ế ủ ộ ỉ ể ặ ớ ộ ố ộ tri n kinh t c a m t t nh ho c m t qu c gia, v i trình đ phát tri n cao và
ỷ ọ ớ ở ệ ị ượ ế chi m t tr ng l n ụ các ngành d ch v và công nghi p đ c coi là chìa
ở ườ ự ể ề ế ố ớ ồ khóa m đ ng cho s phát tri n n n kinh t . Vì v y ố ậ đ i v i ngu n v n
ệ ạ ấ ầ ấ ọ FDI trong giai đo n hi n nay có vai trò r t quan tr ng góp ph n tái c u trúc
ế ổ ơ ấ ế ướ ợ ớ ề n n kinh t , FDI làm thay đ i c c u kinh t theo h ế ng phù h p v i chi n
ượ ể ệ ủ ỉ l c CNH, HĐH c a t nh, th hi n:
ể ổ ự ạ ị ướ ạ *FDI t o ra s phát tri n n đ nh, đúng h ng và đa d ng các ngành
ế ủ ỉ kinh t c a t nh
ầ ư ự ế ướ ồ ố ọ Đ u t tr c ti p n ộ c ngoài là ngu n v n quan tr ng và là m t
ế ể ươ ự ữ ệ ề ệ ẩ trong nh ng đi u ki n tiên quy t đ Bình D ng th c hi n và đ y nhanh
ầ ư ự ế ệ ướ ố ớ ự s nghi p CNH, HĐH. Tình hình đ u t tr c ti p n c ngoài đ i v i các
ế ữ ể ả ề ố ượ ngành kinh t luôn gi và ngày càng tăng qua các năm k c v s l ng và
ấ ượ ơ ấ ế ị ướ ch t l ng. Làm cho c c u kinh t ể ngành chuy n d ch đúng h ng, tăng
ỷ ọ ụ ả ị ỷ ọ ế ố t tr ng d ch v , gi m t tr ng nông nghi p. ệ Tính đ n cu i năm 2015, c ơ
ế ụ ệ ệ ạ ị ấ c u kinh t công nghi p d ch v nông nghi p đ t 60% 37,3% 2,7%
ế ị ươ ơ ấ ứ (Ngh quy t 59% 38% 3%), t ệ ớ ng ng c c u m i là: công nghi p
ế ả ụ ệ ẩ ị ừ ợ ấ 62,8% d ch v 24% nông nghi p 4%, thu s n ph m tr ả n c p s n
ẩ ầ ườ ồ ườ ph m 9,2%. GDP bình quân đ u ng ệ i là 95,6 tri u đ ng/ng i [12. Tr 3].
ầ ư ữ ầ ớ ồ ố ờ ỳ ổ Trong nh ng năm đ u th i k đ i m i, ngu n v n đ u t trong
ướ ự ứ ệ ế ạ ả ố n ệ c h n ch thì m c v n FDI th c hi n trung bình kho ng 690 tri u
ừ ề ệ ạ ọ ỉ ướ USD/năm có ý nghĩa quan tr ng, t o đi u ki n cho t nh t ng b c xây
ơ ở ể ầ ế ạ ộ ự d ng c s ban đ u trong phát tri n kinh t xã h i. FDI giai đo n 2011
ụ ụ ệ ạ 2015 đ t 4.071,89 tri u USD, chi m ế 20.5%(xem ph l c 6) t ầ ổng v n đ u ố
ư ự ự ữ ự ể ở ộ ộ ọ t phát tri n th c s đã tr thành m t trong nh ng đ ng l c quan tr ng góp
ụ ụ ự ệ ầ ở ươ ố ph n ph c v s nghi p CNH, HĐH ệ Bình D ng. Vi c tăng v n FDI đã
22
ộ ưở ư ố ộ ụ ể ự tác đ ng tích c c vào tăng tr ng GDP, c th nh : t c đ GDP đã tăng t ừ
ụ 12,50% năm 2010 lên 14,54% năm 2011. Năm 2014, m c tiêu tăng tr ưở ng
ươ ư ự ủ ệ ượ ế GDP c a Bình D ng là 11,5% nh ng đã th c hi n v ạ ạ t k ho ch, đ t
ầ ư ướ ố 12,50% do tăng 36,15% v n đ u t n c ngoài trong năm 2013. Năm 2015,
ụ ưở ủ ỉ ư m c tiêu tăng tr ự ươ ng GDP c a t nh Bình D ng là 13%, nh ng đã th c
ượ ế ầ ư ướ ạ ạ ố ệ hi n v t k ho ch đ t 13,02% do tăng 24,81% v n đ u t n c ngoài
ư ậ ầ ư ướ ố trong năm 2014[21]. Nh v y, rõ ràng đ u t n c ngoài có m i quan h ệ
ế ự ẽ ặ ưở ế ủ ỉ ộ ch t ch , tác đ ng đ n s tăng tr ng kinh t c a t nh.
ả ả ẩ ổ ị B ng 1.1: T ng s n ph m trên đ a bàn (GDP) theo giá so sánh 1995
ự ế phân theo khu v c kinh t
GDP(%)
Nông, lâm
Công nghi p vàệ
ố
ệ
ị
ụ
Năm T ng sổ
ủ nghi p và th y
D ch v
xây d ngự
ể
ướ
c =100) %
114,54 113,90 112,50 112,78 113,02 125,82 126,19 120,78 119,60 119,20 2011 2012 2013 2014 2015
ồ ố
s nả ỉ ố Ch s phát tri n (năm tr 110,23 102,25 108,08 102,49 108,00 102,16 108,70 101,81 108,90 102,02 ươ ỉ Ngu n: niên giám th ng kê t nh Bình D ng 2015, tr 40
ữ ể ẩ ị ỉ ơ ấ Trong nh ng năm qua, FDI không ch thúc đ y chuy n d ch c c u
ế ủ ươ ệ ề ạ ớ kinh t ị c a đ a ph ng mà còn t o ra nhi u ngành công nghi p m i nh ư
ệ ử ệ ệ ử ấ công ngh thông tin, hóa ch t, ô tô, xe máy, thép, đi n t và đi n t gia
ế ế ự ệ ệ ẩ ả ụ d ng, công nghi p ch bi n nông s n th c ph m, da giày, d t may…Các
ầ ư ướ ệ ấ ắ ề ả ế doanh nghi p đ u t n ệ c ngoài chi m 70% v s n xu t, l p ráp ô tô, đi n
ử ệ ử ề ệ ặ t ệ (linh ki n đi n t , dây và cáp đi n ô tô, máy fax), 40% v may m c, 45%
ữ ể ỉ ầ ề v gi y dép [22]. Đây là nh ng đóng góp đáng k giúp cho t nh Bình
23
ề ố ượ ươ ữ ứ ầ ộ ỉ D ng luôn là m t trong nh ng t nh đ ng đ u v s l ng các ngành kinh
ầ ư ấ ượ ề ạ ầ ư ế ượ t đ c đ u t có ch t l ng và phong phú v lo i hình đ u t cũng nh ư
ấ ả ặ m t hàng s n xu t.
ị ả ự ế ộ ố ấ * FDI làm gia tăng giá tr s n xu t, tác đ ng tích c c đ n cân đ i
ạ ưở ở ấ ả tài chính và t o nên m cứ tăng tr ng cao t c các ngành kinh t t ế ủ c a
ươ ỉ t nh Bình D ng
ở ố ợ ươ ự ệ ế ả ầ FDI Bình D ng phân b h p lý và hi u qu . H u h t các d án
ự ề ệ ằ ả ả ớ ồ này đ u nh m vào lĩnh công nghi p (bao g m c xây d ng) v i kho ng 93
ầ ư ố ệ ẹ ệ % v n đ u t ế ế . Trong đó, ngành công nghi p nh và công nghi p ch bi n
ầ ớ ả ế ấ ặ ướ ề ấ ẩ chi m 70,5%, ph n l n s n xu t các m t hàng h ng v xu t kh u. Ngành
ụ ư ệ ế ổ ố ị nông lâm ng nghi p chi m 1,92% và d ch v 4,9% t ng v n. Xét v ề
ự ạ ạ ừ ủ ế ươ ứ ộ ớ quy mô, các d án t ố i Bình D ng ch y u thu c lo i v a v i m c v n
ự ệ ả ươ trung bình kho ng 5,1 tri u USD/d án [23]. ỉ Theo UBND t nh Bình D ng,
ự ệ ớ ị ươ ố có s khác bi t so v i các đ a ph ủ ế ậ ng khác. Đó là dòng v n ch y u t p
ế ự ự ệ ế ả ấ ộ ể trung vào s n xu t công nghi p, nên tác đ ng tr c ti p đ n s phát tri n
ế ộ ủ ỉ ị ả ệ ạ ấ kinh t xã h i c a t nh, do đó t o ra giá tr s n xu t công nghi p và kim
ấ ẩ ạ ớ ỉ ng ch xu t kh u cao, đóng góp ngân sách l n. Ch tính riêng trong chín
ồ ố ạ ị ả ươ tháng năm 2015, ngu n v n FDI t ấ ạ i Bình D ng đã t o ra giá tr s n xu t
ệ ơ ỷ ồ ị ả ế ấ ổ công nghi p h n 103.768 t đ ng, chi m 68% t ng giá tr s n xu t công
ạ ơ ệ ẩ ỉ ỷ ế ỷ ọ ấ nghi p toàn t nh; xu t kh u đ t h n 11,3 t USD và chi m t ơ tr ng h n
ổ ậ ầ ư ạ ấ ẩ ổ ố ỉ 81% t ng kim ng ch xu t kh u toàn t nh; n i b t là v n FDI đ u t vào
ỗ ợ ư ệ ấ ầ ấ ị ủ ạ ả s n xu t công nghi p h tr tăng m nh, góp ph n đ a giá tr xu t siêu c a
ạ ơ ươ ỷ Bình D ng đ t h n 4 t USD/năm [22].
ự ệ ổ ị Hi n nay, các d án FDI đã đi vào n đ nh, tăng doanh thu nên góp
ầ ấ ớ ủ ỉ ệ ế ồ ph n r t l n trong vi c gia tăng ngu n thu ngân sách c a t nh. N u trong
ự ỉ ỷ ồ ế năm 2011, khu v c FDI ch đóng góp 3.500 t đ ng, chi m 12.8% trong
24
ố ộ ủ ế ổ t ng thu ngân sách, thì đ n năm 2015, s n p vào ngân sách c a các doanh
ệ ỷ ồ ế ỷ ọ ơ nghi p này đã là 5.821t đ ng, chi m t ầ tr ng 18.3% và đã tăng h n 2 l n
ự ự ớ ở ổ ự ủ so v i năm 2011[22]. S dĩ có s tăng cao này là do s thay đ i tích c c c a
ế ự ự ự ế ể ậ ấ ẩ chính sách thu , s chuy n bi n tích c c trong lĩnh v c xu t nh p kh u.
ự ự ế ậ ằ ả ộ ố ph i nhìn nh n r ng, khu v c FDI có tác đ ng tích c c đ n cân đ i tài
ậ ậ ủ ỉ ươ ệ ồ chính c a t nh Bình D ng. Th t v y, ngoài vi c gia tăng ngu n thu ngân
ủ ộ ả ạ ơ ố ỉ sách, t o kh năng ch đ ng h n trong cân đ i ngân sách t nh, FDI góp
ạ ầ ươ ạ ạ ấ ẩ ị ph n lành m nh hóa cán cân th ng m i, giá tr kim ng ch xu t kh u tăng
ừ ế ạ m nh t 8.542 USD năm 2011 lên đ n 17.717 USD năm 2015[11, tr.285].
ệ ặ ấ ẩ ạ ớ ồ M t khác, cùng v i vi c gia tăng xu t kh u, FDI còn t o ra ngu n
ạ ệ ạ ề ỗ ị thu ngo i t t i ch , đóng góp ti m năng cho các ngành d ch v th ụ ươ ng
ữ ệ ầ ả ạ ơ ồ ố ị m i, du l ch, góp ph n c i thi n cán cân vãng lai. H n n a ngu n v n FDI
ủ ế ậ ch y u là t ừ ư t ậ nhân hay các t p đoàn kinh t ế ướ n c ngoài, vì v y v a b ừ ổ
ồ ố ưở ế ừ ọ sung ngu n v n quan tr ng cho quá trình tăng tr ng kinh t , v a không
ưở ủ ừ ế ợ ộ ơ ớ ả gây nh h ng đ n n chính ph , v a có đ an toàn cao h n so v i các
ứ ầ ư hình th c đ u t khác.
ệ ệ ấ ả ố ọ *FDI cung c p v n, khoa h c, công ngh , kinh nghi m qu n lý và
ấ ượ ự ề ộ ộ ồ ạ t o ra đ i ngũ lao đ ng có tay ngh (ngu n nhân l c ch t l ng cao) cho
các ngành kinh tế
ự ế ấ ừ ự ệ ế Th c t cho th y, t ố khi th c hi n chính sách FDI cho đ n nay, v n
ươ ệ ầ ư ướ đ u t n ố c ngoài vào Bình D ng bình quân 741,13 tri u USD/năm; v n
ơ ả ủ ầ ư ướ ự ự ầ ư đ u t xây d ng c b n c a các d án đ u t n c ngoài bình quân 1.291
ỷ ồ ộ ề ố ớ ế ủ ỉ ộ ượ t đ ng/năm. Đ i v i m t n n kinh t c a t nh, thì đây là m t l ố ng v n
ự ự ầ ạ ự ể ỏ ồ ố ầ ư đ u t ế không nh , th c s là ngu n v n góp ph n t o ra s chuy n bi n,
ỉ ề ư ề ệ ấ không ch v qui mô mà còn có vai trò nh "ch t xúc tác đi u ki n" đ ể
ầ ư ủ ỉ ạ ượ ệ ấ ị ề ị ự ệ ả vi c đ u t c a t nh đ t đ ạ c hi u qu nh t đ nh. V đ nh tính, s ho t
25
ủ ồ ố ừ ồ ư ữ ộ ộ ố ộ đ ng c a đ ng v n có ngu n v n t ự FDI nh là m t trong nh ng đ ng l c
ẩ ự ạ ộ ả ứ ủ ề ồ ố gây ph n ng dây truy n làm thúc đ y s ho t đ ng c a đ ng v n trong
n c.ướ
ề ố ướ ầ ư ủ ế ế ừ ươ V đ i tác n c ngoài đ u t vào Bình D ng ch y u đ n t các
ướ ế ả ằ ủ ả ướ n c châu Á, chi m kho ng 70% (b ng t ỷ ệ l chung c a c n c) trong đó
ầ ả ố ậ ẫ d n đ u là Đài Loan (21,33%), Nh t B n (20,85%), Hàn Qu c (10,3%),
ế ồ Xingapo (7,8%), H ng Kông (6,2%), Malaixia (6,1%) ti p đó là các n ướ c
ỹ ướ Tây Âu, M , v.v.. [12, tr.284285]. Đây ữ là nh ng n c có n ền kinh tế phát
ầ ư ể ố ệ ệ ươ ạ tri n. Các đ i tác này đã đ u t công ngh hi n đ i vào Bình D ng, làm
ấ ủ ỉ ự ả ư ạ ể chuy n bi ến m nh m m t s l ẽ ộ ố ĩnh v c s n xu t c a t nh nh : dây chuy ền
ự ộ ệ ử ắ ệ ử ả ệ ấ ạ ắ t đ ng l p ráp hàng đi n t , m ch đi n t , s n xu t dây đi n, l p ráp ôtô,
ứ ế công ngh chệ ế bi n th c ăn gia súc...
ầ ơ ố ỉ FDI không đ n thu n ch là v n, mà kèm theo đó là công ngh , k ệ ỹ
ươ ữ ứ ế ả ẩ ạ ả ậ thu t, ph ớ ng th c qu n lý tiên ti n, cho phép t o ra nh ng s n ph m m i,
ị ườ ở ủ ể ấ ớ ọ ở m ra th tr ẫ ng m i... Đây là đi m h p d n quan tr ng c a FDI, b i vì
ướ ể ộ ọ ế ầ h u h t các n ệ ấ c đang phát tri n có trình đ khoa h c và công ngh th p,
ủ ế ừ ầ ớ ữ ậ ấ ớ ỹ trong khi ph n l n nh ng k thu t m i xu t phát ch y u t các n ướ c
ổ ị ệ ể ể ắ ả công nghi p phát tri n, do đó đ rút ng n kho ng cách và đu i k p các
ướ ệ ể ướ ấ ầ ế n c công nghi p phát tri n, các n ậ c này r t c n nhanh chóng ti p c n
ụ ể ủ ệ ậ ả ớ ỹ ớ v i các công ngh k thu t m i. Tùy theo hoàn c nh c th c a mình,
ỗ ướ ư ể ệ ộ m i n c có cách đi riêng đ nâng cao trình đ công ngh , nh ng thông qua
ự ế ế ậ ậ ợ ự ế FDI là cách ti p c n nhanh, tr c ti p và thu n l i. Th c t đã cho thâý FDI
ố ớ ệ ể ệ ọ là 1 kênh quan tr ng đ i v i vi c chuy n giao công ngh cho các n ướ c
ầ ư ự ế ể ướ ế ạ đang phát tri n. Đ u t tr c ti p n ộ c ngoài có tác đ ng m nh đ n quá
ủ ướ ế ậ ẩ trình CDCCKT c a n ề c ti p nh n, thúc đ y quá trình này trên nhi u
ươ ơ ấ ệ ể ị ế ơ ấ ph ng di n: chuy n d ch c c u ngành kinh t , c c u vùng lãnh th , c ổ ơ
26
ầ ế ơ ấ ầ ư ơ ấ ố ấ c u các thành ph n kinh t , c c u v n đ u t ệ ơ ấ , c c u công ngh , c c u
lao đ ng.ộ
ề ộ ả ộ ướ ướ ơ V đ i ngũ cán b qu n lý kinh doanh: Tr c khi b c vào c ch ế
ị ườ ư ề ệ ả ổ th tr ng, chúng ta ch a có nhi u nhà doanh nghi p có kh năng t ứ ch c
ệ ườ ầ ư ướ ự ạ ả có hi u qu trong môi tr ng c nh tranh, khi các d án đ u t n c ngoài
ạ ộ ầ ư ướ ệ ắ ầ b t đ u ho t đ ng, các nhà đ u t n ư c ngoài đ a vào Vi ữ t Nam nh ng
ỏ ồ ế ộ ụ ữ ả ờ ổ ứ chuyên gia gi i đ ng th i áp d ng nh ng ch đ qu n lý, t ch c kinh
doanh tiên ti n.ế
ệ ố ể ề ệ ỉ ữ Đây chính là nh ng đi u ki n t t đ các doanh nghi p trong t nh
ọ ậ ế ậ ặ ộ ti p c n, h c t p và nâng cao trình đ . M t khác, các nhà đ u t ầ ư ướ c n
ư ế ả ả ạ ộ ộ ộ ộ ngoài cũng bu c ph i đào t o các b qu n lý cũng nh lao đ ng đ n m t
ứ ể ộ ượ ư ậ ự ầ trình đ nào đó đ đáp ng đ c các yêu c u trong các d án. Nh v y dù
ầ ư ướ ố mu n hay không thì các nhà đ u t n c ngoài đã tham gia vào quá trình
ự ệ ệ ạ ồ ộ đào t o ngu n nhân l c. Lao đ ng làm vi c trong các doanh nghi p này đòi
ỷ ậ ắ ộ ộ ộ ỏ ườ h i c ng đ lao đ ng cao, k lu t nghiêm kh c, trình đ cao là y u t ế ố ạ t o
ườ ệ ứ ưỡ ệ ộ nên ng i Vi t Nam có ý th c tu d ng, rèn luy n, nâng cao trình đ tay
ố ượ ộ ượ ạ ngh .ề Trong nh ng năm qua, s l ữ ng lao đ ng đ c đào t o nâng cao
ậ ở ự ả ỹ ự ố ộ năng l c qu n lý, trình đ chuyên môn, k thu t ầ khu v c có v n đ u
ư ự ế ướ ệ ạ ố ộ t tr c ti p n c ngoài ngày càng tăng. Hi n t ủ ứ i, s lao đ ng này đ s c
ướ thay thế các chuyên gia n c ngoài.
ứ ệ ạ ạ ị ữ * FDI t o ra s c c nh tranh gi a các doanh nghi p trên đ a bàn
ệ ừ ự ể ạ ơ ỉ t nh và các doanh nghi p FDI, t đó t o nên s phát tri n, kh i thông s c ứ ỳ
ế ị ỉ ủ c a các ngành kinh t trên đ a bàn t nh
ộ ấ ư ướ ế ề ấ ọ M t v n đ cũng r t quan tr ng là, n u nh tr c đây, các doanh
ệ ở ế ỉ ế ả ươ ị ỉ nghi p các ngành kinh t trong đ a bàn t nh Bình D ng ch bi ấ t s n xu t
ụ ộ ự ệ ấ ố ệ ủ kinh doanh th đ ng thì s xu t hi n c a các doanh nghi p có v n đ u t ầ ư
27
ướ ố ạ ổ ộ n ự ự ở c ngoài đã th c s tr thành nhân t tác đ ng m nh làm thay đ i căn
ươ ứ ả ệ ở ủ ấ ả b n ph ng th c s n xu t kinh doanh c a các doanh nghi p các ngành
ế ỉ ị ướ ự kinh t trong đ a bàn t nh theo h ớ ng tích c c và ngày càng thích nghi v i
ầ ư ả ươ ỉ ị ề n n kinh t ế ị ườ th tr ng. Các nhà đ u t trong đ a bàn t nh ph i đ ầ ng đ u
ồ ạ ề ả ể ồ ạ ể ả ị ớ ấ v i v n đ xác đ nh kh năng t n t i hay phá s n. Đ có th t n t i và tr ụ
ả ừ ệ ổ ộ ỉ ữ v ng, các doanh nghi p ch còn cách là thay đ i m t cách căn b n t công
ế ệ ươ ứ ả ả ổ ả ấ ngh cho đ n ph ớ ng th c s n xu t, qu n lý, kinh doanh. Ph i đ i m i
ấ ượ ụ ả ẩ ươ ế ch t l ng s n ph m và áp d ng ph ệ ng pháp kinh doanh tiên ti n, hi n
ể ạ ợ ớ ượ ơ ạ đ i, phù h p m i có th c nh tranh đ c ngay trên sân nhà, sân ch i khu
ế ớ ữ ử ộ ấ ế ự v c và th gi i. Đó chính là m t trong nh ng th thách t ề ủ t y u c a n n
ố ớ ấ ả ướ kinh t ế ị ườ th tr ng đ i v i các nhà s n xu t trong n ẻ ế c, không có k y u
ể ồ ạ ế ự ể ố ạ nào có th t n t i n u không t nó làm mình m nh lên đ s ng trong c ơ
ế ch đó.
ấ ớ ụ ậ ố Chính vì v y FDI đã có tác d ng r t l n, khai thông l i làm ăn kinh
ể ộ ậ ỏ ẻ ủ ệ doanh ki u manh mún, ch p gi t, nh l c a các doanh nghi p trong n ướ c
ự ạ ư ạ ố ị ỉ ệ cũng nh trong đ a bàn t nh, t o ra s c nh tranh kh c li t trên t ấ ả ọ t c m i
ươ ệ ủ ấ ả ấ ả ph ng di n c a quá trình s n xu t kinh doanh, trong t t c các ngành kinh
.ế t
ạ ộ ầ ươ ị ườ ạ ở ộ * FDI góp ph n m r ng ho t đ ng th ng m i và th tr ấ ng xu t
ẩ ậ ế ớ ơ nh p kh u, làm cho các ngành kinh t thích nghi nhanh h n v i các thay
ị ườ ướ ế ớ ổ đ i trên th tr ng trong n c và th gi i
ư ướ ế ư ệ ỉ N u nh tr c đây khi ch a có FDI, các doanh nghi p trong t nh ch ỉ
ế ế ị ườ ướ ọ ượ ư bi t đ n có th tr ng trong n c, nh ng khi có FDI thì h đ c làm quen
ế ớ ả ướ ắ ẽ ắ ọ ố ớ v i các đ i tác kinh t m i không ph i trong n ậ c. H ch c ch n s nh n
ấ ấ ơ ầ ề ầ ọ ọ th y r t nhi u n i c n cái h đang có, và h cũng đang c n thì ở ơ ố n i đ i
ạ ậ ầ ả ườ ề ả ẽ ẩ ợ tác l i có, do v y c n ph i tăng c ng h p tác s có nhi u s n ph m đ ượ c
28
ạ ệ ề ấ ướ ẩ ấ ầ ả ồ ờ ể xu t kh u đ thu ngo i t v cho đ t n ậ c đ ng th i cũng c n ph i nh p
ộ ố ạ ặ ẩ ướ ầ ậ kh u m t s lo i m t hàng mà trong n c đang c n. Chính vì v y FDI
ượ ữ ộ ươ ư ứ ạ ệ đ c xem là m t trong nh ng ph ng th c đ a hàng hoá t i Vi t Nam
ị ườ ậ ướ ợ ấ thâm nh p vào th tr ng n ộ c ngoài m t cách có l i nh t. Do đó, thông
ậ ợ ắ ươ ề ệ ể ế ậ qua ti p nh n FDI đ Bình D ng có đi u ki n thu n l ế ề i g n k t n n kinh
ớ ệ ố ố ế ấ ả ổ ố ỉ ế t trong t nh v i h th ng s n xu t, phân ph i, trao đ i qu c t ẩ , thúc đ y
ậ ế ố ế ế ậ ồ ờ ộ quá trình h i nh p kinh t qu c t . Đ ng th i, thông qua ti p nh n đ u t ầ ư
ể ế ươ ị ườ ậ ố ế ở ộ ể đ Bình D ng có th ti p c n th tr ng qu c t , m r ng th tr ị ườ ng
ị ườ ẩ ấ ổ ớ ơ xu t kh u, thích nghi nhanh h n v i các thay đ i trên th tr ng th gi ế ớ i.
ầ ư ướ ự ự ệ ệ ở Các nhà đ u t n c ngoài thông qua vi c th c hi n các d án đã tr thành
ệ ố ể ươ ề ế ầ ậ ố "c u n i", là đi u ki n t ế t đ Bình D ng nhanh chóng ti p c n và ti n
ề ậ ợ ớ ế ổ ứ ố ế hành h p tác v i nhi u t p đoàn kinh t ch c qu c t , t , trung tâm kinh t ế
ế ớ ủ ệ ậ ỹ k thu t công ngh cao c a th gi i.
ạ ộ ủ ệ ặ ỉ M t khác, ho t đ ng c a FDI đã giúp các doanh nghi p trong t nh
ở ộ ị ị ườ m r ng th ph n ầ ở ướ n c ngoài và gi ữ ượ đ c các th tr ẩ ấ ng xu t kh u
ư ỹ ề ả ậ ố ượ truy n th ng nh M , EU, Nh t B n, ASEAN đ c duy trì và phát tri n ể .
ố ớ ủ ữ ệ ẩ ấ ố Đ i v i nh ng hàng hoá xu t kh u c a các doanh nghi p có v n đ u t ầ ư
ướ ủ ề ế ạ ố n c ngoài vô hình chung đã bi n các b n hàng truy n th ng c a các nhà
ạ ầ ư ướ đ u t n c ngoài thành b n hàng.
ữ ờ ợ ạ ộ ị ườ ế ế ớ ố Nh có nh ng l i th trong ho t đ ng th tr ng th gi i nên t c đ ộ
ẩ ủ ầ ư ướ ệ ấ ạ ố tăng kim ng ch xu t kh u c a các doanh nghi p có v n đ u t n c ngoài
ủ ả ướ ả ấ ẩ ơ ẳ ơ cao h n kh năng xu t kh u c a c n ệ c và h n h n các doanh nghi p
ướ ậ ầ ạ ấ trong n ẩ c. Chính vì v y FDI góp ph n tăng nhanh kim ngh ch xu t kh u
ủ ỉ ở ộ ồ và m r ng ngu n thu ngân sách c a t nh.
ủ ầ ư ự ế ướ ự ạ ề 1.2 Th c tr ng v vai trò c a đ u t tr c ti p n ố ớ c ngoài đ i v i
ể ị ơ ấ ế ở ỉ ươ chuy n d ch c c u kinh t ngành t nh Bình D ng
29
ự ạ ượ ữ ừ ữ 1.2.1 Nh ng thành t u đ t đ c trong nh ng năm v a qua
*Công nghi pệ
ủ ự ệ ể ế ố ộ Công nghi p là ch l c trong phát tri n kinh t , t c đ tăng tr ưở ng
ươ ố ổ ướ ướ ề ể cao, t ị ng đ i n đ nh, đúng h ừ ng, t ng b c phát tri n theo chi u sâu,
ụ ự ể ộ ị ị ươ ạ ạ t o đ ng l c cho phát tri n đô th , d ch v , th ị ng m i trên đ a bàn. Giá tr ị
ự ệ ấ ố ầ ả s n xu t công nghi p bình quân tăng 15,7%; trong đó, khu v c có v n đ u
ế ả ẩ ả t ư ướ n c ngoài chi m 67,7% năm 2015 (xem b ng 1.2). S n ph m khá đa
ủ ế ệ ấ ẩ ớ ế ế ạ d ng, ch y u là công nghi p ch bi n và xu t kh u v i các ngành mũi
ư ệ ế ế ồ ố ự ẩ ả ọ nh n nh : d t may, da giày, ch bi n nông s n, th c ph m đ u ng, hóa
ệ ử ệ ấ ế ế ệ ỗ ch t, cao su, plastic, đi n – đi n t ự , ch bi n g , …công ngh , năng l c
ề ệ ấ ả ả ạ ẩ ạ ả s n xu t công nghi p gia tăng, t o nhi u ra s n ph m có kh năng c nh
ị tranh và giá tr gia tăng cao.
ơ ấ ị ả ệ ả ấ ạ ế B ng 1.2: C c u giá tr s n xu t công nghi p theo lo i hình kinh t
ĐVT: %
S bơ ộ 2011 2012 2013 2014
Ố
100 1,3 33,7 100 1,1 30,5 100 1,2 31,7 100 1,0 31,5 2015 100 1,0 31,3
cướ ầ ư ự ế Ổ T NG S cướ Nhà n Ngoài nhà n Đ u t tr c ti p 65,0 68,4 67,1 67,4 67,7
ủ ướ c ngoài c a n ồ ươ ố ỉ Ngu n: niên giám th ng kê t nh Bình D ng 2015, tr 244
ụ ượ ệ ở ộ ệ Các khu công nghi p liên t c đ ả c m r ng, khai thác có hi u qu ,
ớ ạ ầ ộ ắ ấ ượ ụ ồ ị ị ạ ầ h t ng đ ng b g n v i h t ng đô th và d ch v ch t l ng cao. Trên
ớ ổ ệ ệ ể ỉ ị đ a bàn t nh có 28 khu công nghi p đang tri n khai v i t ng di n tích 10,76
ạ ộ ệ ha, trong đó có 26 khu công nghi p đã đi vào ho t đ ng v i t ớ ỷ ệ ấ l ầ l p đ y
ệ ờ ồ ượ ụ 65%. Đ ng th i các c m công nghi p cũng đ c ti p t c đ u t ế ụ ầ ư ơ ở ạ c s h
30
ạ ộ ụ ệ ệ ầ ớ ỷ ệ ấ ầ t ng, hi n có 6/8 c m ho t đ ng v i di n tích g n 600 ha và t ầ l p đ y l
45%.[12, tr.6].
ụ ị * D ch v
ụ ể ọ ị D ch v , đóng vai trò ngày càng quan tr ng trong phát tri n kinh t ế
ủ ỉ ươ ữ ề ặ ệ ươ nhanh và b n v ng c a t nh Bình D ng. Đ c bi t là ch ng trình phát
ấ ượ ụ ể ị ỉ ượ ự ệ ể tri n d ch v ch t l ủ ng cao c a T nh đ ồ c tri n khai và th c hi n đ ng
ầ ọ ế ặ ệ ồ ố ộ b , thu hút m i thành ph n kinh t , đ c bi t là ngu n v n FDI. Chính vì
ụ ị ị ậ v y mà giá tr d ch v tăng hàng năm, bình quân là 20,9%/năm.
ặ ủ ớ ự ự ệ ề ạ ấ V i s góp m t c a các d án FDI đã xu t hi n nhi u lo i hình
ấ ượ ư ạ ộ ụ ị d ch v ch t l ng cao nh khách s n, văn phòng, căn h cho thuê, ngân
ể ể ả ư ấ ị hàng, b o hi m, ki m toán, t ậ v n lu t, v n t ậ ả Logistics, siêu th ... Các i,
ầ ạ ụ ươ ứ ố ớ ị d ch v này góp ph n t o ra ph ng th c m i trong phân ph i hàng hóa,
ạ ộ ươ ạ ộ ị ầ tiêu dùng, kích thích ho t đ ng th ng m i n i đ a, góp ph n tăng kim
ủ ị ấ ẩ ạ ươ ề ệ ụ ị ng ch xu t kh u hàng hóa c a đ a ph ng. D ch v tài chính – ti n t phát
ụ ả ư ề ễ ể ể ạ ị ể tri n m nh, d ch v b o hi m, b u chính vi n thông, truy n hình phát tri n
ở ầ ư ụ ể ạ ớ ị đa d ng. D ch v Logistics tuy m i kh i đ u nh ng phát tri n nhanh, đã
ữ ả ủ ệ ế ấ ắ g n k t gi a s n xu t và kinh doanh c a doanh nghi p.
ị ưở ề ổ ị Du l ch hàng năm tăng tr ng n đ nh (bình quân tăng 17% v doanh
ề ượ ầ ư ướ ự ố thu và 5% v l ng khách). Trong đó khu v c có v n đ u t n c ngoài
ươ ơ ở ư ụ ể ủ ố ở ạ đ t doanh thu t ng đ i cao, c th : doanh thu c a các c s l u trú khu
ầ ư ướ ừ ạ ỷ ồ ố ự v c có v n đ u t n c ngoài t năm 20112015 đ t 15,1 t ế đ ng, chi m
ơ ở ữ ủ ở ự ố 12,36%. Doanh thu c a các c s l hành khu v c có v n đ u t ầ ư ướ c n
ừ ạ ỷ ồ ế ngoài t năm 20112015 đ t 13,5 t đ ng, chi m 6,28% [11,tr.295].
ươ ướ ề ố ả ề ể Th ạ ng m i có b ộ ơ ấ c phát tri n c v ngành ngh , t c đ , c c u
ầ ế ổ ẻ ụ ị và thành ph n kinh t ứ . t ng m c bán l hàng hóa và doanh thu d ch v trên
ế ấ ạ ầ ỉ ươ ệ ạ ị đ a bàn t nh bình quân tăng 23,5%. K t c u h t ng th ạ ng m i hi n đ i
31
ượ ậ ầ ư ề ậ ệ ẻ đ c t p trung đ u t thu hút nhi u t p đoàn, doanh nghi p bán l trong và
ướ ệ ỉ ươ ạ ị ngoài n c. hi n nay, toàn t nh có 07 trung tâm th ng m i, 11 siêu th , 100
ầ ủ ứ ệ ợ ườ ch đáp ng nhu c u c a doanh nghi p và ng i dân.
ứ ẩ ấ ưở ấ Xu t kh u có m c tăng tr ng cao, bình quân là 19,5%, xu t siêu,
ệ ạ ẩ ấ ạ ẩ ấ ế đ n năm 2015 kim ngh ch xu t kh u đ t 17,72 tri u USD. Xu t kh u tăng
ị ườ ế ế ớ ế ẩ ấ ố ầ h u h t các th tr ng trên th gi i, đã xu t kh u đ n trên 230 qu c gia,
ế ẩ ậ ổ ạ vùng lãnh th . Nh p kh u tăng bình quân 16,9%, đ n năm 2015 kim ng ch
ệ ẩ ạ ậ nh p kh u đ t 13.93 tri u USD [21].
*Nông nghi pệ
ự ự ệ ấ ạ ả ộ Tác đ ng trong lĩnh v c nông nghi p, th c tr ng s n xu t nông
ươ ữ ướ ề ặ ệ ủ ị nghi p c a đ a ph ng nh ng năm tr c đây luôn g p nhi u khó khăn do
ườ ộ ị ấ ả ướ ụ ể ệ ng i dân s n xu t không theo m t đ nh h ồ ng c th nào. Vi c tr ng
ủ ế ạ lo i cây nào, nuôi con gì ch y u là theo phong trào. Quy mô chăn nuôi
ố ượ ể ộ ấ ượ ề theo ki u h gia đình nên s l ng ít, ch t l ồ ng không đ ng đ u. Tuy
ế ạ ậ ượ ụ ắ v y, đ n nay tình tr ng này đã đ ệ c kh c ph c do ngành nông nghi p
ươ ượ ấ ề ệ Bình D ng đã thu hút đ ả c r t nhi u doanh nghi p FDI tham gia s n
ạ ấ ố ớ ướ ấ ầ ả xu t kinh doanh, t o nên nhân t m i, h ủ ng s n xu t theo nhu c u c a
ị ườ ướ ự ị ướ ủ ệ th tr ng d i s đ nh h ng c a các doanh nghi p.
ươ ế ế ệ Tính đ n h t năm 2015, ngành nông nghi p Bình D ng thu hút
ầ ư ệ ố ố ỷ ồ đ c ượ 297 doanh nghi p ngoài qu c doanh có v n đ u t 9.220 t đ ng,
ố ự ệ ố ượ ự ấ trong đó kh i doanh nghi p FDI có s d án đ c c p phép là 17 d án,
ớ ổ ố ố ầ ư ụ ụ ệ v i t ng s v n đăng ký đ u t 193,48 tri u USD (xem ph l c 7). Đây là
ố ớ ố ố ầ ư ữ ệ ấ ố nh ng con s cho th y, đ i v i ngành nông nghi p tuy s v n đ u t còn
ơ ở ể ỉ ế ụ ươ ư ể ố khiêm t n nh ng đó là c s đ t nh Bình D ng ti p t c tri n khai các
ươ ự ệ ạ ch ơ ở ậ ng trình thu hút FDI vào trong lĩnh v c nông nghi p, t o c s v t
32
ủ ỉ ệ ẩ ấ ả ộ ch t thúc đ y quá trình CDCCKT ngành c a t nh m t cách hi u qu và
ơ ữ ề b n v ng h n.
ị ả ệ ệ ả ấ B ng 1.3: Giá tr s n xu t nông nghi p theo giá hi n hành phân theo
nghành kinh tế
ỷ ồ ĐVT: t đ ng
S bơ ộ 2011 2012 2013 2014 2015
12.085,6 19.132,0 16.787,1 15.146,9 15.406,1
Ố Ổ T NG S ọ ồ Tr ng tr t
9.148,7
14.515,3 11.954,6
9676,3
10.255,2
Chăn nuôi
2.572,5
3.937,9
4.170,8
4.957,7
4.467,0
ị ụ D ch v và các
364,4
678,7
661,8
512,9
683,8
ạ ộ ho t đ ng khác
ươ ồ ố ỉ Ngu n: Niên giám th ng kê t nh Bình D ng 2015, tr 173
ấ ị ể ệ ệ ị ầ Các doanh nghi p FDI đã góp ph n nh t đ nh vào vi c chuy n d ch
ạ ả ẩ ồ ị ơ ấ c c u cây tr ng, đa d ng hóa s n ph m, nâng cao giá tr hàng hóa nông
ộ ố ệ ế ế ẩ ấ ạ ả s n xu t kh u và ti p thu m t s công ngh tiên ti n. Bên c nh đó, các d ự
ộ ố ạ ươ ứ ả ệ ấ ớ án FDI đã t o ra m t s ph ng th c s n xu t nông nghi p m i, công
ệ ả ủ ế ấ ạ ả ngh s n xu t tiên ti n, nâng cao tính c nh tranh c a hàng nông lâm s n,
ệ ậ ạ ầ ế ệ ề ả ầ ạ góp ph n c i thi n t p quán canh tác và đi u ki n h t ng y u kém, l c
ươ ỉ ữ ậ ậ ở ộ ố ị h u m t s đ a ph ng trong t nh. ừ Chính vì v y trong nh ng năm v a
ể ổ ị ả ệ ấ ị qua, ngành nông nghi p phát tri n n đ nh, giá tr s n xu t nông, lâm, ng ư
ẩ ạ ấ ệ ị nghi p bình quân tăng 4%, v i ớ các lo i cây ăn trái có giá tr xu t kh u cao
ư ưở ư ệ ạ ụ nh măng c t, cam sành, b i da xanh, các lo i cây công nghi p nh cao
ế ế ố ế ề ả ạ ẩ ẩ ồ su, h tiêu, đi u...các s n ph m ch bi n đ t tiêu chu n qu c t .
33
ươ ơ ấ ể ệ ị Ch ng trình chuy n d ch c c u ngành nông nghi p theo h ướ ng
ệ ể ệ ậ ắ ớ ỹ ị phát tri n nông nghi p đô th , nông nghi p k thu t cao g n v i công
ế ế ệ ượ ể ướ ể ầ ầ ị nghi p ch bi n đ c tri n khai, b c đ u góp ph n chuy n d ch c ơ
ệ ệ ệ ấ c u ngành nông nghi p; hình thành 04 khu nông nghi p công ngh cao
ệ ệ ớ ổ ượ ứ ụ ọ ỹ v i di n tích 979 ha, t ng di n tích đ ậ c ng d ng khoa h c k thu t
ấ ạ ả ớ m i vào s n xu t đ t trên 860 ha.
ế ầ ữ ạ ắ ụ * Nh ng h n ch c n kh c ph c
ặ ế ươ ủ ữ ơ ấ M c dù c c u kinh t ngành c a Bình D ng trong nh ng năm qua
ế ươ ự ể ố ướ ờ đã có s chuy n bi n t ng đ i rõ nét theo h ồ ng CNH, HĐH nh ngu n
ơ ấ ầ ư ủ ỉ ố ố v n FDI, song c c u đ u t ể ệ ự ấ c a t nh đã th hi n s m t cân đ i. Các d ự
ủ ế ự ệ ậ ị ỉ ị án FDI trên đ a bàn t nh t p trung ch y u vào lĩnh v c công nghi p, d ch
ố ố ự ệ ổ ụ ớ v v i 2598 d án, t ng s v n đăng ký là 19.817 tri u USD. Trong khi đó,
ủ ả ớ ổ ự ự ệ ệ ỉ khu v c nông nghi p lâm nghi p th y s n ch có 17 d án v i t ng s ố
ệ ố v n đăng ký 193,48 tri u USD.
Ngành công nghi pệ
ế ủ ỉ ị ướ ề Tuy n n kinh t ể c a t nh chuy n d ch theo h ng tăng t ỷ ệ l công
ự ụ ư ệ ệ ị nghi p và d ch v nh ng khi xét riêng trong lĩnh v c công nghi p, cũng
ế ề ố ự ự ấ ố ố ấ ố ự ế ư th y rõ s m t cân đ i này. Tuy chi m u th v s d án và s v n th c
ủ ả ư ụ ệ ệ ớ ị hi n so v i nông, lâm, th y s n và d ch v , nh ng các doanh nghi p FDI
ủ ế ỉ ậ ạ ấ ẩ ả ệ ả ch y u ch t p trung vào các ngành s n xu t kim lo i, các s n ph m đi n,
ệ ử ế ị ế ế ệ ặ đi n t , máy móc, thi t b , công nghi p ch bi n, may m c. Riêng ngành
ấ ế ị ệ ệ ử ầ ư ớ ố ố ả s n xu t thi t b đi n, đi n t ự đã có 45 d án đ u t ệ v i s v n 323,9 tri u
ụ ợ ư ượ ệ ầ ư USD. Còn các ngành công nghi p ph tr ch a đ c các nhà đ u t quan
ự ấ ơ ấ ầ ư ứ ố ự tâm đúng m c. Chính s m t cân đ i trong c c u đ u t ế FDI đã tr c ti p
ề ủ ị ự ấ ể ố ươ gây nên s m t cân đ i trong phát tri n các ngành ngh c a đ a ph ng. Có
ề ầ ữ ượ ư ể ế ợ nh ng ngành ngh c n đ c khuy n khích phát tri n nh ng do l ậ i nhu n
34
ầ ư ủ ấ ờ ụ ợ ư ệ th p, r i ro cao, th i gian đ u t dài nh các ngành công nghi p ph tr thì
ư ch a thu hút đ ượ ầ ư c đ u t .
ị ụ Ngành d ch v
ươ ứ ệ ố ỉ ố Bình D ng hi n đang đ ng vào top 5 t nh, thành ph thu hút v n
ấ ả ướ ượ ỷ ố ớ FDI cao nh t c n c, v ứ t m c 20 t USD v n đăng ký, v i trên 2.615 d ự
ế ừ ế ớ ố ổ ố án FDI đ n t 39 qu c gia và vùng lãnh th trên th gi ệ i. S doanh nghi p
ướ ệ ệ ầ trong n c hi n nay cũng tăng nhanh lên g n 19.640 doanh nghi p. Tuy
ụ ẫ ầ ư ể ự ề ị ư ậ v y, ngành d ch v v n ch a thu hút nhi u d án đ u t ệ đ khai thác hi u
ả ề ị ế ệ ệ ồ ố ầ ươ qu ti m năng và v th mà Bình D ng hi n có. Hi n nay, ngu n v n đ u
ệ ấ ụ ạ ị t ư ạ t i các khu, c m công nghi p r t đa d ng, tuy nhiên trong đó ngành d ch
ế ỉ ỷ ệ ấ ề ề ấ ố ụ v ch chi m t ể r t khiêm t n. Đi u đó cho th y ti m năng phát tri n l
ạ ấ ớ ươ ệ ầ ngành này t i Bình D ng còn r t l n, vi c khai thác nghành này c n có k ế
ế ượ ụ ể ể ầ ư ạ ố ữ ho ch, chi n l c c th đ thu hút v n đ u t không nh ng các doanh
ệ ướ ệ ả nghi p trong n c mà còn thu hút c các doanh nghi p FDI tham gia khai
thác và phát tri n.ể
ể ố ấ ế ố ố ầ ư ề ị Đ làm t t v n đ này, ngoài y u t v n đ u t cho ngành d ch v ụ
ụ ữ ể ắ ạ ế ư ầ c n kh c ph c thêm nh ng đi m còn h n ch nh :
ư ế ơ ướ ụ ự ề ề ị C ch chính sách ch a h ng nhi u v ngành d ch v , s quan
ầ ư ư ươ ể ứ ự ậ ớ tâm và đ u t cho phát tri n ch a t ấ ng x ng v i năng l c và v t ch t
ệ ủ ế ỉ ị ư hi n có, ch a phát huy đ ượ ợ c l ụ i th so sánh c a T nh trong ngành d ch v .
ế ấ ế ự ự ồ ộ ủ ộ ỉ ạ ầ K t c u h t ng kinh t ư xã h i c a T nh ch a th c s đ ng b và
ệ ố ề ườ ượ ồ đ ng đ u. H th ng đ ng giao thông và các trung tâm mua bán đ ầ c đ u
ư ủ ế ở ể ư ượ ị ầ ư t phát tri n ch y u các vùng đô th mà ch a đ c đ u t phát tri n ể ở
ẫ ớ ậ ố ề ơ ấ ấ các vùng sâu vùng xa, vì v y d n t i m t cân đ i v c c u và t ỷ ệ l tăng
ưở ữ ỉ tr ng gi a các vùng trong t nh.
35
ơ ấ ấ ượ ộ ị ộ C c u lao đ ng và ch t l ụ ư ng lao đ ng trong ngành d ch v ch a
ượ ự ạ ả ả ọ ộ ộ đ c chú tr ng, đào t o m t cách bài b n. Trình đ và năng l c qu n lý
ứ ự ư ộ ượ ủ ộ c a đ i ngũ cán b trong lĩnh v c này ch a đáp ng đ ệ ầ c yêu c u, nhi m
ị ườ ế ậ ủ ỉ ụ v . Công tác ti p c n th tr ạ ệ ng c a các doanh nghi p trong t nh còn h n
ấ ượ ế ủ ố ị ch nên ch t l ng và giá tr gia tăng c a ngành còn khiêm t n. S l ố ượ ng
ấ ượ ơ ở ụ ư ị và ch t l ạ ng c s kinh doanh trong ngành d ch v tăng, nh ng còn h n
ự ị ế ướ ỗ ợ ủ ướ ư ủ ế ch do thi u s đ nh h ng và h tr c a nhà n ị c cũng nh c a đ a
ươ ph ng.
Ngành nông nghi pệ
ệ ị ươ ợ ế Ngành nông nghi p, đây là ngành mà đ a ph ng có l i th so sánh,
ấ ạ ệ ế tuy nhiên thu hút FDI vào nông nghi p còn r t h n ch . Nguyên nhân là do
ấ ộ ạ ủ ủ ướ ệ ả b n ch t n i t i c a ngành nông nghi p và cũng do chính sách c a n c ta
ấ ậ ầ ư ấ ữ ề ề ạ ề v ngành này còn nhi u b t c p. Nh ng đi u mà nhà đ u t r t e ng i là
ư ẩ ậ ủ ư ệ ạ t ỷ ấ ợ su t l i nhu n c a ngành ch a cao do ch a đ y m nh công nghi p ch ế
ỳ ả ụ ế ả ấ ấ ấ bi n, là ngành s n xu t mang tính ch t mùa v và có chu k s n xu t kéo
ồ ố ủ ậ ờ dài trong khi th i gian thu h i v n c a ngành còn ch m.
ủ ụ ớ ủ ạ Ngoài ra các r i ro do thiên tai, lũ l ủ t, h n hán cùng v i r i ro c a
ị ườ ụ ả ư ệ ể ể ị th tr ng và d ch v b o hi m trong nông nghi p ch a phát tri n cũng là
ầ ư ữ ề ấ ạ ở nh ng v n đ gây tr ng i cho thu hút đ u t trong nghành.
ơ ở ạ ầ ự ề ệ ộ C s h t ng và tay ngh lao đ ng trong lĩnh v c nông nghi p tuy
ượ ả ầ ư ướ ệ ẫ đã đ ư ủ ể ấ c c i thi n, song ch a đ đ h p d n các nhà đ u t n c ngoài.
ư ủ ự ệ ệ Các doanh nghi p trong lĩnh v c nông nghi p ch a đ năng l c đ ự ể
ọ ố ủ ộ ầ ư ướ ế ượ ồ ch đ ng kêu g i v n đ u t n c ngoài theo ý đ chi n l ể c phát tri n
ị ườ ẩ ủ ả s n ph m và th tr ng c a riêng mình.
36
ươ Ch ng 2
37
Ủ Ế Ả Ằ Ể QUAN ĐI M VÀ GI I PHÁP CH Y U NH M PHÁT HUY VAI
Ầ Ư Ự Ế ƯỚ Ủ TRÒ C A Đ U T TR C TI P N Ể Ố Ớ C NGOÀI Đ I V I CHUY N
Ơ Ấ Ế Ị Ở Ỉ ƯƠ D CH C C U KINH T NGÀNH T NH BÌNH D NG
ầ ư ự ế ủ ể 2.1 Quan đi m phát huy vai trò c a đ u t tr c ti p n ướ c
ố ớ ơ ấ ị ế ở ỉ ươ ể ngoài đ i v i chuy n d ch c c u kinh t ngành t nh Bình D ng
ủ ướ ủ ỉ 2.1.1 Phát huy vai trò c a FDI h ng vào CDCCKT ngành c a t nh
ả ắ ớ ụ ề ữ ủ ỉ ươ Bình D ng ph i g n v i m c tiêu CDCCKT c a t nh nhanh và b n v ng
ấ ượ ể ề ề ệ Hi n nay có nhi u quan đi m khác nhau v ch t l ng tăng tr ưở ng
ế ế ậ ừ ơ ấ ấ ượ ế kinh t . Khi ti p c n t “c c u ngành kinh t ”, thì ch t l ng tăng tr ưở ng
ế ơ ấ ế ố ư ơ ấ ể ế kinh t là c c u kinh t ị i u và chuy n d ch c c u kinh t t theo h ướ ng
ệ ế ế ừ ả ộ ả ủ nâng cao hi u qu c a các ngành kinh t . N u t ấ ệ góc đ “hi u qu ”, ch t
ượ ưở ủ ề ự ạ ể l ng tăng tr ng kinh t ế ượ đ c hi u là năng l c c nh tranh c a n n kinh
ặ ủ ệ ả ấ ướ ế ủ t , c a doanh nghi p ho c c a hàng hóa s n xu t trong n c.
ự ế ớ ừ ắ ộ Trên th c t ờ ệ ủ ỉ , tùy thu c vào điêu ki n c a t nh và g n v i t ng th i
ế ậ ấ ị ữ ủ ể ể ỳ k phát tri n nh t đ nh c a mình đ có nh ng cách ti p c n v ch t l ề ấ ượ ng
ưở ơ ở ủ ị ươ ệ ậ ủ c a tăng tr ng trên c s CDCCKT c a đ a ph ng. Vì v y hi n nay,
ệ ự ế ứ ể ả ọ ọ ồ vi c l a ch n mô hình phát tri n là h t s c quan tr ng, ph i xem xét đ ng
ờ ả ố ượ ỉ ấ ượ ưở th i c hai nhóm ch tiêu s l ng và ch t l ng tăng tr ư ng, nh ng trong
ự ự ấ ượ ả ỉ ộ ọ đó ph i th c s coi tr ng các ch tiêu ch t l ng. Nói m t cách khác, FDI
ủ ỉ ươ ế ả ố ớ đ i v i CDCCKT ngành c a t nh Bình D ng c n ấ ầ ph i xem xét đ n ch t
ượ ưở ố ớ ề ữ ề ế ủ ỉ l ng tăng tr ng và tính b n v ng đ i v i n n kinh t ả c a t nh; ph i
ượ ể ệ ở ả ủ ế ố ầ ư ệ ấ đ c th hi n năng su t, hi u qu c a các y u t đ u t (trong đó có
ự ạ ề ệ ả ả ớ ủ FDI), ph i đi li n v i tính hi u qu và nâng cao năng l c c nh tranh c a
ế ỉ ế ố ầ ả ồ ề n n kinh t t nh Bình D ngươ , bao g m c các y u t ư ệ đ u vào nh vi c
38
ấ ẫ ồ ự ả ả ổ ế qu n lý và phân b các ngu n l c trong quá trình tái s n xu t, l n các k t
ấ ớ ả ầ ấ ượ ủ ả ườ qu đ u ra c a quá trình s n xu t v i ch t l ộ ố ng cu c s ng ng i lao
ượ ả ệ ẩ ầ ượ ả ộ đ ng đ ả c c i thi n, các s n ph m đ u ra đ ố ả c phân ph i đ m b o tính
ệ ằ ầ ả ổ ị ườ công b ng và góp ph n b o v và n đ nh môi tr ng sinh thái.
ủ ọ ở ự ỉ 2.1.2 Chú tr ng phát huy vai trò c a FDI lĩnh v c mà t nh Bình
ế ạ ể ạ ươ ề ướ ộ D ng có ti m năng và th m nh đ t o b c đ t phá trong CDCCKT
ị ế ạ ủ ố ế ủ ỉ ngành; c ng c và nâng cao v th c nh tranh các ngành kinh t c a t nh
ươ ớ ỉ Bình D ng so v i các t nh khác
ử ụ ằ ở ỉ Thu hút và s d ng ố v n FDI nh m CDCCKT ngành t nh Bình
ế ộ ươ ậ ế ố ế ả ị D ng trong xu th h i nh p kinh t qu c t ữ thì ph i xác đ nh nh ng
ươ ữ ự ỉ ợ ế ớ ngành, nh ng lĩnh v c mà t nh Bình D ng có l i th so sánh so v i các
ả ướ ự ố ạ ệ ỉ t nh khác trong khu v c và c n c. Trong khi đó, công nghi p v n l i là
ươ ủ ề ộ ố ở ế ạ m t ngành truy n th ng và có th m nh c a Bình D ng. B i vì, Bình
ớ ơ ở ạ ầ ươ ề ượ ự ỉ D ng có nhi u KCN v i c s h t ng đ c xây d ng khá hoàn ch nh và
ượ ệ ạ ườ ể ộ đã đ ệ ố c hi n đ i hoá. H th ng giao thông đ ố ề ng b phát tri n n i li n
ư ệ ố ố ồ ớ v i các thành ph công nghi p nh thành ph Biên hòa (Đ ng Nai), TP. H ồ
ả ớ ồ ớ Chí Minh. Hai con sông l n là sông Sài Gòn và sông Đ ng Nai ch y qua v i
ậ ợ ả ệ ệ ở ệ ố h th ng c ng sông thu n l i, ti n cho vi c chuyên ch hàng hóa ph c v ụ ụ
ệ ặ ở ị ươ ụ cho các ngành công nghi p và d ch v chuyên ch . M t khác, Bình D ng
ạ ướ ườ ạ ọ ộ ệ ổ còn có m t h th ng m ng l i các tr ọ ẳ ng đ i h c, cao đ ng và trung h c
ạ ươ ệ ố ớ ề chuyên nghi p có quy mô đào t o t ố ề ng đ i l n và b dày truy n th ng
ự ệ ạ ư trong lĩnh v c đào t o kĩ s và công nhân cho ngành công nghi p. Đây chính
ứ ệ ồ ị ỉ ự là ngu n cung ng nhân l c cho các doanh nghi p trên đ a bàn t nh và các
ự ả ở ẽ ệ ấ ấ doanh nghi p ệ FDI trong lĩnh v c s n xu t công nghi p. B i l , trong b t kì
ấ ượ ề ệ ế ổ ồ đi u ki n kinh doanh nào, ch t l ự ng ngu n nhân l c luôn là y u t quyêt
ấ ạ ủ ự ệ ế ớ ị đ nh s thành công hay th t b i c a doanh nghi p. N u so sánh v i các
39
ố ị ươ ộ ợ ế ủ ỉ t nh, thành ph và đ a ph ng khác thì đây là m t l ươ i th c a Bình D ng
ả ị ươ ượ mà không ph i đ a ph ng nào cũng có đ c.
ố ớ ị ế ụ Đ i v i ngành d ch v , đây là ngành kinh t ọ có vai trò quan tr ng
ự ẩ ộ trong CCKT c a t nh ủ ỉ Bình D ngươ , là đ ng l c thúc đ y các ngành kinh t ế
ế ụ ể ị khác và các vùng kinh t phát tri n. Tuy nhiên, d ch v là ngành kinh t ế
ề ủ ầ ư ự ả ạ nh y c m và có nhi u r i ro. Các d án FDI đ u t ả vào ngành này ph i
ượ ộ ọ ưỡ ể ả ưở ế d c sàng l c m t cách kĩ l ng đ không nh h ự ng tiêu c c đ n các
ư ả ộ ưở ế ế ố y u t văn hoá xã h i khác, cùng nh nh h ể ng đ n quá trình phát tri n
ề ả ủ ỉ ữ ể ể ặ ị ụ ủ ề b n v ng c a t nh. M t khác, n n t ng đ phát tri n ngành d ch v c a
ươ ế ỉ ế ươ ỉ t nh Bình D ng ế còn thi u và y u. N u t nh Bình D ng không phát huy
ượ ủ ộ ọ ọ ự ế đ c vai trò c a FDI, thu hút m t cách ồ ạ t, thi u ch n l c các d án FDI
ế ẽ ụ ấ ị ạ vào ngành d ch v thì r t có th s gây khó khăn trong công tác quy ho ch
ủ ỉ ư ể ạ ậ dài h n, cũng nh khó khăn trong công tác quán lí c a t nh. Vì v y, đ phát
ố ả ế ươ ủ ầ ỉ huy t i đa vai trò c a FDI thì t nh Bình D ng c n ph i ti n hành thăm dò,
ị ưở ự ụ ư ị ứ nghiên c u th tr ng và đ a ra danh m c các d án FDI cho ngành d ch v ụ
ầ ư ướ ể ọ ể ầ ư ự ọ ể có tr ng đi m đ các nhà đ u t n c ngoài l a ch n đ đ u t .
ề ợ ươ ự ệ Trong lĩnh v c nông nghi p, Bình D ng cũng có nhi u l ế i th so
ị ươ ố ằ ấ ứ ẳ ỉ sánh, là t nh có đ a hình t ị ả ề ng đ i b ng ph ng, n n đ t c ng; ít b nh
ưở ậ ợ ệ ề ở ể ệ h ng b i thiên tai bão, lũ,… là đi u ki n thu n l i cho vi c phát tri n các
ư ề ệ cây công nghi p lâu năm và cây ăn trái, nh ; cây cao su, cây đi u, cây b ưở i,
T nhi u năm nay, Bình D ng đã
ụ ầ ươ ừ ề cây s u riêng, cây măng c t, cây xoài…
ệ ướ ư ệ ỏ ể thành công khi phát tri n nông nghi p theo h ng di n tích nh nh ng l ợ i
ể ằ ậ ấ ậ ả nhu n cao, b ng cách phát tri n chăn nuôi t p trung, s n xu t quy mô trang
ạ ứ ị ắ ụ ế ệ ể ộ ọ ả tr i, ng d ng ti n b khoa h c, phát tri n nông nghi p đô th , g n s n
ấ ớ ả ế ế xu t v i ch bi n nông s n.
40
ỷ ọ ệ ủ ỉ ỉ Năm 2015, dù t tr ng nông nghi p c a t nh ch còn 2,7% trong c ơ
ế ủ ả ủ ỉ ị ả ư ệ ấ ấ c u kinh t nh ng giá tr s n xu t nông, lâm nghi p và th y s n c a t nh
ạ ỷ ồ ả v n ẫ tăng 1% so năm 2014, đ t 15.406,1 t đ ng (xem b ng 1.3). Đàn heo
ệ ả ổ ượ hi n kho ng 476 ngàn con, trong đó 30% t ng đàn đ ố ằ c nuôi b ng gi ng
ệ ậ ấ ầ ỹ năng su t cao, k thu t cao. Đàn gia c m trên 6 tri u con, trong đó 75%
ằ ấ ậ ỹ ấ ố ổ t ng đàn nuôi b ng k thu t cao, gi ng năng su t cao. Đã có 860 ha đ t
ệ ủ ỉ ượ ứ ọ ỹ ụ ậ nông nghi p c a t nh đ c ng d ng khoa h c k thu t cao.
ườ ủ ớ 2.1.3 Tăng c ng phát huy vai trò c a FDI có quy mô l n, công
ệ ệ ủ ỉ ụ ạ ợ ớ ngh hi n đ i và phù h p v i m c tiêu CDCCKT ngành c a t nh Bình
D ngươ
ề ể ắ ẹ Đ có th “đi t ẩ t đón đ u”, nh m ể ằ thu h p kho ng cách phát tri n ả
ế ủ ả ướ ố ớ ớ ỉ ươ ỉ kinh t so v i các t nh, thành ph l n c a c n ầ c, t nh Bình D ng c n
ố ớ ự ự ệ ả ằ ph i th c hi n thu hút FDI nh m CDCCKT ngành đ i v i các d án FDI có
ệ ệ ố ớ ư ả ạ ớ ợ ụ quy mô v n l n, công ngh hi n đ i nh ng ph i phù h p v i CCKT m c
ủ ư ề ặ ẫ ộ ọ ế ự ậ tiêu đ t ra nh ng v n chú tr ng đ n s v n đ ng c a CCKT theo n n kinh
ể ự ệ ượ ỏ ỉ ươ ề ế ị ườ t th tr ng. Đ th c hi n đ ả c đi u này, đòi h i t nh Bình D ng ph i
ế ậ ủ ụ ừ ề ố bi t t n d ng và phát huy vai trò c a FDI t ớ các đ i tác có ti m năng l n
ệ ề ố v v n và công ngh .
ệ ạ ươ ự ế ậ ừ Hi n t i, Bình D ng đã và đang ti p nh n các d án FDI t các
ư ả ậ ớ ố ố đ i tác l n nh : Nh t B n, Hàn Qu c, Đài Loan, Singapore, Canada, Trung
ố ố ự ứ ố Qu c, Malaysia, CHLB Đ c... Trong đó, đ i tác Đài Loan có s d án FDI
ự ế ố ự ư ỉ chi m đa s ố (799 d án), đ i tác Malaysia ch có 81 d án nh ng v i s ớ ố
ầ ư ạ ế ầ ổ ố ố v n đ u t l ế i chi m t ỷ ệ l ế cao g n 7% t ng v n FDI đăng kí tính đ n h t
ư ạ ố ỳ ứ năm 2015. Các đ i tác khác nh Hoa K , Đan M ch, Canada, CHLB Đ c
ượ ệ ư ề ố ữ ề ố ớ ạ đ c coi là nh ng đ i tác có ti m năng l n v v n, công ngh nh ng l i có
ự ề ả ưở ỏ ế ít d án FDI. Đi u này nh h ự ệ ng không nh đ n vi c nâng cao năng l c
41
ề ệ ế ủ ỉ ẩ ằ công ngh cho n n kinh t c a t nh nh m thúc đ y CDCCKT.
ế ằ ộ ự ả ả Chúng ta bi ề ố t r ng, quy mô m t d án ph n ánh kh năng v v n,
ầ ư ộ ự ứ ớ ỏ ệ ủ công ngh c a nhà đ u t . M t d án có quy mô l n, ch ng t ả quy mô s n
ể ể ấ ớ xu t kinh doanh l n và có th đóng góp đáng k cho quá trình CDCCKT
ự ở ươ ộ ủ ỉ c a t nh. Quy mô bình quân các d án FDI Bình D ng thu c trung bình
ớ ả ướ ề ậ ừ so v i c n c. Vì v y, phát huy vai trò và ti m năng t ằ FDI nh m
ươ ừ ố ủ ỉ CDCCKT ngành c a t nh Bình D ng t ề ố ề các đ i tác có ti m năng v v n
ư ệ ậ ả ố và công ngh nh : Nh t B n, Hàn Qu c, Đài Loan, Singapore và các n ướ c
ươ ư ệ ộ ố ph ng Tây đê nâng cao trình đ công ngh cũng nh tăng quy mô v n bình
ộ ự ụ ự ư ủ ự ệ ờ ố quân c a m t d án, th c hi n m c tiêu đ a khu v c có v n FDI tr thành
ầ ộ ế ủ ỉ ọ m t thành ph n kinh t quan tr ng c a t nh. Tuy nhiên, khi thu hút FDI
ệ ể ậ ờ ồ đ ng th i kéo theo quá trình chuy n giao công ngh , vì v y trong quá trình
ừ ế ả ậ ắ ượ ệ ệ ti p nh n FDI ph i cân nh c sao cho v a có đ c công ngh hi n đ i l ạ ạ i
ớ ặ ủ ỉ ư ể ệ ạ ả ợ ứ phù h p v i đ c đi m tình hình c a t nh nh : kh năng t o vi c làm, m c
ễ ườ ử ụ ệ ợ ộ đ gây ô nhi m môi tr ng, s d ng nguyên li u h p lý…
ạ ộ ả ướ ủ ỉ ươ 2.1.4 Các ho t đ ng qu n lý nhà n ằ c c a t nh Bình D ng nh m
ố ớ ủ ầ ợ ớ phát huy vai trò c a FDI đ i v i CDCCKT ngành c n phù h p v i các cam
ố ế ệ ẽ ồ ờ ế k t qu c t ự và khu v c mà Vi t Nam đang và s tham gia; đ ng th i phát
ủ ầ ượ ẽ ớ ắ ặ ớ huy vai trò c a FDI v i CDCCKT ngành c n đ ế c g n ch t ch v i chi n
ế ế ể ộ ế ượ l ể c phát tri n kinh t ạ xã h i và k ho ch phát tri n kinh t ộ ủ xã h i c a
t nhỉ
ố ả ố ế ậ ộ ự ệ ỉ Trong b i c nh h i nh p qu c t và th c hi n CNH, HĐH, t nh
ủ ỉ ươ ừ ụ ừ ả ả ổ ự Bình D ng v a ph i theo đu i m c tiêu CDCCKT c a t nh, v a ph i th c
ố ế ế ệ ạ ộ ậ ả hi n các cam k t qu c t trong qu n lý ho t đ ng FDI. Chính vì v y đ ể
ươ ủ ấ ả ố ỉ ị ầ ư ả đ m b o tính nh t quán, n đ nh c a chính sách, t nh Bình D ng c n u
ố ế ự ệ ế ệ ẽ ữ ế ệ ắ ặ tiên vi c th c hi n các cam k t qu c t ự . Vi c g n k t ch t ch gi a th c
42
ố ế ế ệ ế ượ ự ế ạ hi n các cam k t qu c t ệ và th c hi n chi n l ể c, k ho ch phát tri n
ế ộ ủ ỉ ả ượ ự ừ ị kinh t xã h i c a t nh ph i đ ệ c th c hi n ngay t ẩ khi chu n b các đ ề
ấ ề ố ế ế ể ệ ẩ ị ế xu t v cam k t qu c t hay chu n b các bi n pháp phát tri n kinh t xã
ố ế ế ọ ả ể ế ộ h i. M i cam k t qu c t và các gi i pháp phát tri n kinh t ộ ầ xã h i c n
ả ự ủ ộ ệ ồ ả đ m b o s tham gia c a c ng đ ng doanh nghi p và các bên liên quan t ừ
ự ề ế ẩ ị ỉ khâu chu n b , th c thi đ n đi u ch nh.
ế ượ ủ ắ ớ ụ Phát huy vai trò c a FDI g n v i chi n l ể c và m c tiêu phát tri n
ế ộ ủ ỉ ấ ượ ưở kinh t ậ xã h i c a t nh, đó là t p trung nâng cao ch t l ng tăng tr ng,
ề ế ả ữ ể ề ả ưở tăng quy mô n n kinh t , b o đ m phát tri n b n v ng và tăng tr ợ ng h p
ơ ấ ẩ ạ ị ế ướ ư ể lý. Đ y m nh chuy n d ch c c u kinh t theo h ể ng u tiên phát tri n
ầ ư ụ ệ ắ ị ệ ớ ị d ch v công nghi p g n v i quá trình đô th hóa, đ u t nông nghi p đô
ị ắ ệ ệ ể ớ ọ ọ th g n v i công ngh sinh h c cao và chuy n giao công ngh sinh h c.
ươ ự ệ ạ ở ị ộ Xây d ng Bình D ng tr thành m t đô th văn minh, hi n đ i, thành ph ố
ự ươ ướ ộ tr c thu c Trung ng tr c năm 2020.
ụ ể ờ ỳ ụ ả ẩ ổ ỉ M c tiêu c th th i k 2016 – 2020; T ng s n ph m trong T nh
ươ ơ ấ ứ tăng bình quân 8,5%/năm (t ng ng GDP là 13%). C c u kinh t ế ủ c a
ế ả ụ ế ệ ệ ỉ ẩ ị T nh đ n năm 2020 công nghi p – d ch v nông nghi p – thu s n ph m
ừ ợ ấ ẩ ươ ứ ạ tr ả n c p s n ph m t ng ng đ t 63% 27,2% 2,4% 7,1%. Ch s ỉ ố
ệ ấ ầ ả s n xu t công nghi p (IIP) tăng bình quân 8,7%/năm. GRDP bình quân đ u
ườ ạ ệ ồ ng i đ t 152,2 tri u đ ng vào năm 2020. Thu ngân sách tăng 8,9%/năm.
ầ ư ổ ỷ ệ ế ộ ị ố ố T ng s v n đ u t toàn xã h i chi m 31,6% GRDP. T l đô th hóa toàn
ầ ư ướ ạ ỷ ỉ t nh đ t 82%. Thu hút đ u t n ạ c ngoài đ t trên 7 t USD [12, tr.67].
ớ ế ợ ủ ứ 2.1.5 Phát huy vai trò c a FDI v i k t h p hài hòa các hình th c
ố ủ ỉ ế ộ ầ ư đ u t khác và các nhân t tác đ ng đ n CDCCKT ngành c a t nh Bình
ươ ộ ồ ộ D ng m t cách đ ng b
43
ầ ư ướ ứ ư Dù FDI hay các hình th c đ u t n c ngoài khác nh là đ u t ầ ư
ế ướ ữ ề gián ti p n ứ ầ c ngoài FPI (trong đó có ODA) đ u là nh ng hình th c đ u
ứ ẹ ọ t ư ướ n c ngoài quan tr ng, đã có lúc chúng ta coi nh các hình th c khác mà
ế ỉ ặ ớ ọ ch chú tr ng đ n FD I, ho c là không chú ý t ứ i các hình th c này. B i l ở ẽ ,
ự ơ ữ ư ể ạ ẳ ộ FPI có th gây ra nh ng tác đ ng tiêu c c h n là FDI, ch ng h n nh gây
ự ợ ầ ị ươ ế ậ ố ệ ề ộ ị ra s n n n cho đ a ph ng ti p nh n v n, l thu c v chính tr ... Tuy
ế ả ầ ậ ậ ở nhiên, c n ph i có cách nhìn nh n khác b i vì khi ti p nh n FPI hay ODA
ề ạ ầ ề ệ ẩ ị ề ẽ s là ti n đ đ ằ ề ể chu n b các đi u ki n v h t ng cho thu hút FDI nh m
ủ ỉ CDCCKT ngành c a t nh .
ư ặ ề ộ ỉ M t khác, nh đã phân tích thì FD I ch là m t trong nhi u nhân t ố
ệ ậ ướ ộ tác đ ng đ ến CDCCKT. Do v y, khi xem xét vi c thu hút FDI h ng vào
ả ặ ệ ợ ố ớ CDCCKT cần ph i đ t trong m i quan h hài hoà, h p lý v i các nhân t ố
ư ệ ọ ộ ể ế khác nh : khoa h c, công ngh , th ch chính sách, lao đ ng, ngu n l c t ồ ự ự
ố nhiên và các nhân t khác c a t ủ ỉnh.
ố ớ ủ ỉ ủ 2.1.6 Phát huy vai trò c a FDI đ i v i CDCCKT ngành c a t nh
ệ ủ ả ắ ươ ố ườ ố ớ Bình D ng ph i g n v i vi c c ng c và tăng c ng qu c phòng và an
ỉ ị ninh trên đ a bàn t nh
ể ả ị ả ế ố Quan đi m này xác đ nh ph i gi ệ ữ i quy t hài hòa m i quan h gi a
ớ ủ ể ố ườ ự ề ị phát tri n KT XH v i c ng c , tăng c ng ti m l c QPAN trên đ a bàn
ự ế ồ ự ấ ẩ ạ ầ ằ ỉ t nh. Th c t cho th y, FDI nh m t o thêm ngu n l c góp ph n đ y nhanh
ị ướ ủ ị ươ quá trình CNH, HĐH theo đ nh h ng XHCN c a đ a ph ng. Tuy nhiên,
ư ở ử ụ ữ ạ nh đã phân tích ố trên, quá trình s d ng v n FDI bên c nh nh ng tác
ự ế ự ự ữ ể ộ ộ đ ng tích c c còn có nh ng tác đ ng tiêu c c đ n s phát tri n KT XH và
ủ ị ố ươ ụ ữ ế ắ ờ ị ủ c ng c QPAN c a đ a ph ạ ng. N u không k p th i kh c ph c, nh ng h n
ấ ễ ị ẻ ế ợ ụ ự ệ ễ ế ch này r t d b k thù l ư i d ng th c hi n âm m u “Di n bi n hòa bình”,
ạ ậ ổ ể ủ ị ạ ự ạ ươ “b o lo n l t đ ” phá ho i s phát tri n c a đ a ph ng. Do đó, quá trình
44
ả ế ợ ử ụ ẽ ớ ặ ố ị ỉ ệ thu hút, s d ng v n FDI trên đ a bàn t nh ph i k t h p ch t ch v i vi c
ườ ữ ủ ạ ố ệ ể tăng c ng, c ng c QPAN v ng m nh. Quán tri ầ t quan đi m này, c n
ộ ố ữ ầ ắ n m v ng m t s yêu c u:
ộ ự ể ể ắ ạ ổ M t là, ớ ầ c n xây d ng qui ho ch t ng th phát tri n KT XH g n v i
ố ủ c ng c QPAN.
ự ế ở ươ ấ ờ Th c t thu hút FDI Bình D ng th i gian qua cho th y, trong quá
ể ạ ầ ự trình quy ho ch, phát tri n các d án FDI đã không đánh giá đ y đ ủ
ữ ợ ữ ề ế ẫ ẫ ộ nh ng tác đ ng đ n ế QPAN. Đi u đó d n đ n mâu thu n gi a l i ích
ế ớ ủ ủ ụ ố ị ươ ậ ờ kinh t v i m c tiêu c ng c QPAN c a đ a ph ng. Vì v y th i gian
ớ ơ ấ ầ ư ợ ừ ự ầ ọ t i, c n xây d ng c c u đ u t h p lý, v a chú tr ng khai thác t ố ợ t l i
ế ủ ị ươ ự ừ ế ọ th c a đ a ph ữ ng, v a chú tr ng đ n nh ng ngành, vùng, lĩnh v c có
ầ ặ ệ ề ự ể ố nhu c u đ c bi t v qu c phòng. Tri n khai các d án FDI không làm
ươ ủ ủ ỉ ạ ế ế ậ ố ph ng h i đ n th tr n phòng th c a t nh. Phát huy t t vai trò tham
ộ ư ệ ự ỉ ủ ư ộ ỉ ể m u c a B T l nh quân khu 7 và B ch huy quân s t nh trong tri n
ự ạ ớ khai các d án ầ ư ướ đ u t n c ngoài ả l n, nh y c m đ i v i ố ớ QPAN.
ầ ươ ươ ệ Hai là, c n có các ph ộ ng án huy đ ng các ph ệ ng ti n, nguyên li u,
ầ ư ướ ệ ụ ụ ậ ệ ủ v t li u c a các doanh nghi p có v n ố đ u t n c ngoài
vào ph c v cho
ạ ộ ầ ế ho t đ ng QPAN khi c n thi t.
ầ ư ướ ườ ế ấ Ba là, các nhà đ u t n c ngoài th ng không quan tâm đ n v n đ ề
ự ượ ự ệ ệ ủ ề ự xây d ng l c l ng t v trong các nhà máy xí nghi p c a mình. Đi u này,
ủ ề ố ướ ớ ọ ố do truy n th ng qu c phòng c a các n ặ c khác v i ta, m t khác, h không
ự ố ự ế ố ạ ộ mu n có s t n kém vì các ho t đ ng này. Tuy nhiên qua th c t , 5/2014
ả ướ ặ ố ượ (giàn khoan HD 981 đ t trong lãnh h i n c ta) các đ i t ng quá khích, c ơ
ể ừ ụ ệ ữ ấ ậ ộ h i đã bi u tình, đ p phá nhà máy...t nh ng v vi c đó cho th y, đây là
ộ ộ ầ ế ế ệ ầ m t n i dung c n thi ề t. Do đó, c n ti n hành các bi n pháp tuyên truy n,
ầ ư ấ ụ ế ượ thuy t ph c làm cho các nhà đ u t th y đ c ích l ợ ủ ự ượ i c a l c l ng dân
45
ự ệ ố ớ ả ọ ờ ị quân t ồ v đ i v i chính b n thân h . Đ ng th i, ban hành các quy đ nh c ụ
ể ề ệ ủ ự ượ ạ ộ ậ ự ệ th v vi c thành l p và ho t đ ng c a l c l ng t v trong các doanh
ầ ư ướ ệ ố ậ ợ ừ ả nghi p có v n đ u t n ả c ngoài, v a b o đ m thu n l ạ ộ i cho ho t đ ng
ừ ự ủ ệ ấ ả s n xu t, kinh doanh c a doanh nghi p, v a xây d ng đ ượ ự ượ c l c l ng t ự
ỗ ườ ủ ố ệ ạ v t i ch , tăng c ng cho công tác c ng c QPAN.
ộ ố ả ủ ế ủ ằ 2.2 M t s gi ầ i pháp ch y u nh m phát huy vai trò c a đ u
ướ ố ớ ơ ấ ị ế ư ự ế t tr c ti p n ể c ngoài đ i v i chuy n d ch c c u kinh t ngành ở
ươ ỉ t nh Bình D ng
ố ớ ủ ể ở ỉ Đ phát huy vai trò c a FDI đ i v i CDCCKT ngành t nh Bình
ạ ượ ươ ệ ằ ả ộ ợ D ng có hi u qu nh m đ t đ c m t CCKT ngành h p lí, trong xu th ế
ế ố ế ủ ệ ệ ầ ả ậ ộ h i nh p kinh t qu c t c a Vi ữ t Nam hi n nay thì c n ph i có nh ng
ả ộ ố ả ể ề ự ệ ấ ồ ộ gi i pháp đ ng b . Tuy nhiên, có th đ xu t th c hi n m t s gi i pháp
ủ ế ch y u sau:
ạ ơ ế ư ơ ữ ể ế 2.2.1 T o c ch u đãi và khuy n khích h n n a đ thu hút và phát
ủ ở ế ợ ế huy vai trò c a FDI các ngành kinh t ọ mũi nh n có l i th so sánh và kh ả
ế ố ư ệ ế ế ạ ặ năng c nh tranh cao nh ng đang thi u v n ho c thi u công ngh tiên ti n
ế ọ ọ Ngành kinh t ề mũi nh n là nghành có vai trò quan tr ng trong n n
ế ủ ỉ ươ ộ ố ưở ượ ộ kinh t c a t nh Bình D ng, là ngành có t c đ tăng tr ng v t tr i so
ế ế ỷ ọ ơ ấ ớ ớ v i các ngành kinh t khác, chi m t tr ng l n trong c c u kinh t ế ạ , t o
ớ ồ ị ươ ồ ờ ngu n thu l n cho ngân sách đ a ph ng. Đ ng th i, là ngành khai thác
ượ ế ạ ặ ệ ủ ỉ ẽ ệ đ c th m nh đ c bi ể t c a t nh, vi c phát tri n các ngành này s giúp
ạ ả ạ ệ ả ế ộ ỉ kh năng c nh tranh cao và mang l i hi u qu kinh t xã h i cao cho t nh.
Ở ươ ượ ữ ị Bình D ng các ngành này đ ả c xác đ nh đó là nh ng ngành s n
ế ấ ẩ ị ướ ấ ẩ ậ xu t hàng thay th hàng nh p kh u, các ngành có đ nh h ng xu t kh u và
ẩ ấ ẩ ả ệ t ỷ ệ l ạ ứ ạ xu t kh u cao, các ngành t o s c c nh tranh cho s n ph m Vi t Nam
ị ườ ế ớ ế ế ử ụ ư ề trên th tr ng th gi ộ i và s d ng nhi u lao đ ng nh ch bi n nông –
46
ệ ử ủ ệ ả ấ ơ ẩ lâm – th y s n xu t kh u, công nghi p đi n t ặ , may m c, c khí, ph nầ
ề ọ m m tin h c…
ệ ậ ạ ệ ề Vì v y trong giai đo n hi n nay khi Vi ệ ậ t Nam gia nh p nhi u Hi p
ươ ạ ự ệ ấ ị ươ ạ ự ị đ nh th ng m i t do, nh t là Hi p đ nh th ng m i t ầ do TPP, thì c n
ế ộ ơ ả ạ ự ể ế ế ợ thi t ph i t o ra m t c ch phù h p đ khuy n khích các d án FDI có
ể ộ ế ươ ợ ế ể th đ t phá vào các ngành kinh t mà Bình D ng có l i th đ nâng cao
ể ạ ả ả ệ ấ ượ ớ ị hi u qu s n xu t kinh doanh, có th c nh tranh đ c v i hàng hóa và d ch
ị ườ ự ầ ụ ở v các th tr ng t do và trên toàn c u.
ự ạ ợ 2.2.2 Xây d ng chính sách phù h p, thông thoáng, linh ho t trong
ữ ứ ể ệ ằ ổ ế vi c chuy n đ i hình th c FDI nh m thu hút FDI vào nh ng ngành khuy n
ơ ấ ể ể ế ủ ỉ ươ ộ ị khích đ chuy n d ch c c u kinh t ngành c a t nh Bình D ng m t cách
h p lýợ
ớ ự ứ ệ ạ Các hình th c FDI hi n nay khá đa d ng, tuy nhiên so v i s đa
ở ỉ ươ ứ ệ ẫ ạ d ng, phong phú đó t nh Bình D ng hi n nay các hình th c FDI v n còn
ứ ữ ự ế ể ề ạ ặ ấ nhi u h n ch . m t khác, s chuy n hóa gi a các hình th c FDI cũng r t
ạ ộ ầ ư ạ ạ ủ ự ự ọ ỏ ủ linh ho t do đòi h i c a ho t đ ng đ u t và s l a ch n linh ho t c a nhà
ế ượ ớ ợ ủ ọ ư ầ ư ể đ u t đ phù h p v i chi n l c kinh doanh c a h , cũng nh môi tr ườ ng
ế ộ ủ ỉ ự ươ ầ ư ườ đ u t th ng xuyên bi n đ ng. Các d án FDI c a t nh Bình D ng dù
ự ứ ộ d i ướ hình th c nào cũng có tác đ ng tích c c, đóng góp vào quá trình tăng
ưở ể ế ộ ế ể ố tr ng và phát tri n kinh t ự xã h i n u d án tri n khai t ề t. Trong đi u
ệ ướ ki n c a t nh ệ ủ ỉ Bình D ngươ , trong khi các doanh nghi p trong n ạ c còn h n
ế ề ự ệ ệ ả ộ ch v năng l c tài chính, công ngh , trình đ qu n lý và kinh nghi m kinh
ố ế ầ ạ ấ ứ ử ể ề ổ doanh qu c t , c n x lý linh ho t v n đ chuy n đ i hình th c FDI theo
ướ h ng:
Khuy n khích hình th c doanh nghi p 100% v n đ u t
ứ ệ ế ố ầ ư ướ c n
ệ ớ ố ớ ử ụ ự ữ ệ ngoài đ i v i nh ng d án s d ng công ngh cao, công ngh m i; các d ự
47
ầ ư ớ ộ ủ ố ờ án có quy mô v n đ u t ồ ố l n, th i gian thu h i v n dài, đ r i ro cao, t ỷ
ấ ợ ở ộ ệ ậ ấ su t l i nhu n th p(ngành nông –lâm nghi p). M r ng cho phép đ u t ầ ư
ầ ư ướ ứ ệ ố theo hình th c doanh nghi p 100% v n đ u t n ố ớ c ngoài đ i v i m t s ộ ố
ự ầ ả ị ạ ị ị lĩnh v c yêu c u ph i liên doanh (quy đ nh t i Ngh đ nh 10/1998/NĐCP)
ạ ầ ự ư ệ ự nh kinh doanh xây d ng, kinh doanh h t ng khu công nghi p, xây d ng
ể ơ ả ừ ệ ặ khu th thao, vui ch i gi i trí, trông r ng ho c trông cây công nghi p lâu
ự ườ ề ườ ạ ậ ỹ năm, các d án tr ng d y ngh , tr ng công nhân k thu t.
Cho phép linh ho t chuy n đ i hình th c đ u t
ứ ầ ư ừ ể ạ ổ t ệ doanh nghi p
ố ườ ợ ệ liên doanh sang doanh nghi p 100% v n FDI trong tr ng h p doanh
ệ ị ỗ ẫ ố nghi p làm ăn b thua l kéo dài; các đ i tác liên doanh mâu thu n nghiêm
ư ư ọ ượ ế tr ng nh ng ch a tìm đ ế ẫ c đôi tác khác thay th d n đ n liên doanh có
ơ ổ ỡ ặ ườ ế ợ nguy c đ v ho c trong tr ộ ng h p liên doanh thu c ngành khuy n khích
ườ ư ướ ố ầ ư đ u t ạ ộ đang ho t d ng bình th ố ng nh ng đ i tác trong n c mu n rút vôn
ư ỏ ệ ả ơ ự ệ ổ ể đ đâu t vào các d án khác c hi u qu h n. Vi c chuyên đ i doanh
ả ả ệ ả ề ệ nghi p liên doanh thành doanh nghi p 100% vôn FDI ph i đ m b o đi u
ệ ườ ộ ệ ệ ki n gi ữ ượ đ c vi c làm cho ng i lao d ng; phía Vi t Nam bào toàn đ ượ c
ị ờ ứ ấ ặ ố v n góp ho c ch u rùi ro ấ m c th p nh t.
ậ ầ ư ư ứ ự ệ ạ Th c hi n đa d ng hóa các hình th c FDI (nh Lu t đ u t 2005,
ứ ạ ầ ư ớ ươ ể ớ v i 7 hình th c FDI) t i Bình D ng đ khai thác các kênh đ u t m i nh ư
ể ệ ả ợ ổ ố ố công ty h p danh, công ty qu n lý v n, chuy n đ i doanh nghi p có v n
ạ ộ ệ ề ầ ạ ạ ổ FDI sang ho t đ ng theo lo i hình công ty c ph n và t o đi u ki n cho
ệ ượ ạ ị ườ ự ứ các doanh nghi p này đ c đăng ký t i th tr ệ ng ch ng khoán, th c hi n
ỹ ầ ư ứ ẩ ự ứ ế ạ hình th c M&A, qu đ u t ơ ... và nghiên c u, t o c ch thúc đ y s phát
ự ỗ ợ ể ủ ủ ỉ ằ ộ tri n c a FPI làm đ ng l c h tr cho thu hút FDI nh m CDCCKT c a t nh
48
ấ ượ ệ 2.2.3 Hoàn thi n và nâng cao ch t l ạ ng công tác quy ho ch
ế ố ớ ủ ằ ngành kinh t nh m phát huy vai trò c a FDI đ i v i CDCCKT ngành ở
ỉ t nh Bình D ngươ
ữ ơ ộ ộ ạ ả ậ ạ ổ Quy ho ch FDI ph i là m t b ph n h u c trong quy ho ch t ng
ồ ự ể ồ ố th các ngu n l c chung c a t nh ồ ủ ỉ Bình D ngươ , bao g m v n và các ngu n
ướ ồ ự ơ ở ố ố ự l c trong n c, ngu n l c bên ngoài (v n FPI, v n FDI) trên c s phát huy
ộ ộ ự ề ả ấ ủ ộ ợ ả ợ ớ ỉ ắ cao đ n i l c, b o h h p lý n n s n xu t c a T nh, phù h p v i quy t c
ệ ố ế ẳ ớ ế ậ ủ c a WTO và thông l qu c t ộ , g n v i ti n trình h i nh p, nâng cao kh ả
ả ủ ề ạ ế ạ ỉ ệ năng c nh tranh và hi u qu c a n n kinh t ệ trong t nh. Vi c quy ho ch thu
ố ừ ầ ộ ự ầ ắ ớ ồ hút v n FDI ngay t ố đ u c n phái g n v i phát huy n i l c (g m có v n,
ơ ở ậ ậ ỷ ượ ồ ấ tài sàn và c s v t ch t – k thu t đã tích lũy đ c cùng ớ v i ngu n tài
ư ử ụ ồ ự ế ề ị ị nguyên ch a s d ng, ngu n l c con ng ườ ợ i, l i th v v trí đ a lý và chính
ế ẩ tr ) c a ị ủ Bình D ngươ ; phát huy đ ượ ợ c l ủ ả i th so sánh c a s n ph m, hàng
ươ ố ả ạ ộ ế hóa t nh ỉ Bình D ng trong b i c nh c nh tranh và h i nh p ậ kinh t ố qu c
tế.
ự ể ạ ả ắ ỉ Xây d ng quy ho ch phát tri n ngành kinh t ớ ế ủa T nh ph i g n v i c
ợ ế ờ ồ ư mỗi ngành, u tiên phát tri ển các ngành có l i th so sánh, đ ng th i tăng
ầ ư ự ệ ợ ườ c ng thu hút các d án có công ngh phù h p, đ u t ừ vào nh ng ngành
ươ ọ ệ ử ệ ễ mũi nh n c a t nh ủ ỉ Bình D ng ư nh là: đi n, đi n t ọ , vi n thông, tin h c,
ấ Ư ệ ể ượ ị ơ c khí, hóa ch t… u tiên phát tri n công nghi p có hàm l ng gía tr gia
ệ ạ ớ ườ ế ệ ệ ả tăng cao, s ch, thân thi n v i môi tr ng, ti ầ t ki m nguyên li u, gi m d n
ử ụ ề ả ả ộ ơ các ngành s d ng nhi u tài nguyên khoáng s n và lao đ ng gi n đ n.
ề ố ớ ừ ạ ố ỉ ế Rà soát và hoàn ch nh quy ho ch t ng th đ i v i t ng ngành k t
ặ ớ ị ệ ớ ủ ề ợ h p v i vùng đ a bàn, đ c bi t là các nhóm ngành l n c a n n kinh t ế ỉnh t
ầ ộ ộ ơ ấ ị ướ Bình D ngươ và góp ph n chuy ển d ch c c u n i b ngành theo h ng tích
c cự .
49
ạ ế ướ Rà soát, đi u chề ỉnh quy ho ch ngành kinh t theo h ỏ ộ ng xóa b đ c
ề ả ấ ự ệ ề ạ ộ ả quy n và b o h s n xu t trong t ố ỉnh, t o đi u ki n cho khu v c có v n
ể ề ơ ế FDI tham gia nhi u h n vào quá trình phát tri n các ngành kinh t .
ạ ầ ả ớ ướ ế ầ Công tác quy ho ch c n ph i có s đ ự ổi m i, tr ả c h t là c n ph i
ộ ố ự ạ ỉ ư ị ề đi u ch ỉnh quy ho ch m t s ngành và lĩnh v c trong T nh nh : du l ch, tín
ướ ế ố ớ ạ ớ ụ d ng, ngân hàng… theo h ng lo i b ạ ỏ b t các h n ch đ i v i FDI phù
ớ ươ ạ ộ ợ h p v i các cam k t ế qu c tố ế song và đa ph ng. Quy ho ch là m t công
ệ ấ ọ ướ vi c r t quan tr ng nh m ằ phát huy vai trò và thu hút FDI đúng h ng, đúng
ụ ầ ạ ố ẽ ạ ấ m c đích góp ph n CDCCKT. Quy ho ch t t s tránh tình tr ng m t cân
ơ ấ ượ ệ ượ ệ ả ố đ i trong c c u FDI, tránh đ c hi n t ng ầ ư đ u t dàn tr i, hi u qu ả
ự ẽ ệ ấ ấ ạ th p, nh t là trong lĩnh v c nông – lâm nghi p, quy ho ch s tránh đ ượ c
ệ ượ ụ ệ ấ ấ ấ hi n t ng ử ụ s d ng đ t sai m c đích, làm m t đi di n tích đ t trong s ản
ấ ừ ệ ấ ỉ xu t nông nghi p, đ t r ng đây ươ cũng là lĩnh v c ự mà t nh Bình D ng
ạ ệ ể ắ ớ đang có l i thợ ế c nh tranh trong xu th ế phát tri n nông nghi p g n v i công
ế ế ệ ệ nghi p ch bi n và các vùng nguyên li u.
ệ ố ự ự ả ướ ổ 2.2.4 Xây d ng và th c hi n t t các văn b n h ẫ ng d n, t ứ ch c
ộ ố ụ ể ẳ ộ tri n khai m t s chính sách tài chính và tín d ng m t cách bình đ ng, công
ậ ợ ề ệ ạ ằ ằ b ng, công khai nh m t o đi u ki n thu n l i thu hút và phát huy vai trò
ự ư ủ ỉ ươ ữ ủ c a FDI trong nh ng nghành, lĩnh v c u tiên c a t nh Bình D ng
ố ớ ầ ị ướ ổ Đ i v i các chính sách tài chính, c n có đ nh h ớ ng chung đ i m i
ả ướ ể ự ố ớ ệ ẫ ấ các văn b n h ng d n đ th c hi n các chính sách, nh t là đ i v i chính
ướ ể ạ ế ệ ả ậ ế ủ sách thu c a Nhà n ề c, gi m thu thu nh p doanh nghi p đ t o đi u
ầ ư ệ ệ ể ấ ki n cho doanh nghi p FDI tích lũy tái đ u t ả phát tri n s n xu t kinh
ưỡ ư ộ ể ế ồ ể doanh đ nuôi d ng và phát tri n ngu n thu. Dùng thu nh m t công c ụ
ế ể ế ể ả ộ ẩ và đòn b y kinh t ậ đ khuy n khích, phát tri n và tăng kh năng h i nh p
ự ầ ọ ố ả ỉ ươ ề ớ v i các ngành ngh , lĩnh v c c n kêu g i v n FDI cu t nh Bình D ng.
50
ế ướ ự ế ệ ậ ị ớ Ki n ngh v i Nhà n c th c hi n chính sách thu nh p kh ẩu th cự
ấ ơ ệ ả ệ ử ệ ế ự s khuy n khích các doanh nghi p công ngh s n xu t c khí, đi n t , tin
ế ạ ễ ặ ệ ệ ả ụ ấ ơ ọ h c, vi n thông, c khí ch t o, đ c bi t là công nghi p s n xu t ph tùng
ệ ạ ệ ế ố ớ ả ả ẩ linh ki n t i Vi t Nam. Gi m thu đ i v i các s n ph m trung gian đ ế
ấ ắ ế ả ướ ệ ạ khuy n khích s n xu t l p ráp trong n c, t o công ăn vi c làm cho ng ườ i
lao đ ng.ộ
ổ ế ế ố ớ ự ư ơ B sung các u đãi cao h n đ i v i các d án ch bi n nông, lâm,
ủ ả ầ ư ị ế ộ th y s n, đ u t vào nông thôn và đ a bàn kinh t xã h i khó khăn c a c ủ ả
ướ n c, trong đó có t nh ỉ Bình D ngươ .
ụ ấ ế ể ế ệ Sử d ng các đòn b y kinh t đ khuy n khích các doanh nghi p có
ướ ữ ạ ấ ấ ơ ố v n FDI c a ủ Bình D ngươ h ế ng m nh h n n a vào xu t kh u (khuy n
ế ế ệ ẵ ử ụ ị khích ch bi n sâu, có giá tr gia tăng cao, s d ng nguyên li u s n có trong
ỉ T nh).
ố ớ ặ ệ ử ầ ặ ọ ự Đ i v i các d án FDI đ c bi t quan tr ng, c n có x lý đ c cách
ổ ế ộ ợ ợ và có chính sách hổ tr h p lý trong khuôn kh nh ững cam k t theo l trình
ậ ủ ấ ướ ộ h i nh p c a đ t n c.
ố ớ ử ụ ế ệ ệ Đ i v i các doanh nghi p FDI s d ng công ngh tiên ti n, đ u t ầ ư
ặ ệ ầ ư ế ự ề ầ ỉ vào các ngành đ c bi t khuy n khích đ u t góp ph n tích c c đi u ch nh
ượ ưở ế ả ơ ấ c c u kinh t ế ủ ỉnh thì đ c a t c h ng chính sách mi ễn gi m thu thu
ư ế ế ệ ậ ẩ ậ ớ ơ nh p doanh nghi p, thu nh p kh u và thu VAT u đãi h n so v i quy
ệ ị đ nh hi n hành.
ẩ Để phát huy vai trò c a ủ FDI nh m ằ thúc đ y CDCCKT ngành và sự
ậ ự ộ ỹ ủ ể ề ế ạ ti n b k thu t, s phát tri n lành m nh, nhanh c a n n kinh t ế, vì v yậ
ế ậ ộ ố ư ễ ẳ c nầ thi t l p m t s chính sách có li ạ ên quan. Ch ng h n nh mi n thu ế
ứ ự ậ nh p kh ẩu cho các d án FDI có các trung tâm nghiên c u và phát tri ển đ tạ
51
ệ ế ế ệ ệ ặ ạ ợ ả hi u qu kinh t , có công ngh phù h p, tiên ti n ho c hi n đ i, công ngh ệ
ngu nồ ,...
ạ ộ ủ ự ệ ế ả Xây d ng quy ch qu n lý ho t đ ng tài chính c a doanh nghi p có
ở ươ ự ể ế ố v n FDI ẩ Bình D ng; ban hành các chu n m c k toán, ki m toán phù
ệ ố ế ậ ợ ệ ằ ạ ớ ợ h p v i thông l qu c t ề nh m t o đi u ki n thu n l ủ ạ ộ i cho ho t đ ng c a
ả ự ủ ệ ả ồ ướ ờ ả các doanh nghi p FDI; đ ng th i đ m b o s qu n lý c a Nhà n ố c đ i
ạ ộ ủ ệ ớ v i ho t đ ng tài chính c a doanh nghi p FDI.
ạ ố ớ ị ườ ự ệ ạ ố Th c hi n chính sách ngo i h i linh ho t đ i v i th tr ể ng đ thu
ạ ệ ể ệ ả ỉ ệ hút FDI có hi u qu . Có bi n pháp ki m soát ngo i t ợ trong t nh phù h p
ạ ụ ể ừ ừ ướ ệ ự ự ề trong t ng giai đo n c th . T ng b c th c hi n t ệ do hóa có đi u ki n
ạ ệ ố ớ ể ệ ổ ị vi c chuy n đ i ngo i t đ i v i các giao d ch vãng lai.
ố ớ ụ ệ ỉ Đ i v i các chính sách tín d ng. các doanh nghi p FDI trong t nh
ượ ị ườ ế ượ ụ đ ậ c ti p c n th tr ố ng v n; đ ạ ể ả c vay tín d ng, k c trung và dài h n,
ạ ổ ạ ộ ụ ứ ạ ệ ệ t i các t ch c tín d ng ho t đ ng t i Vi ộ t Nam tùy thu c vào hi u qu ả
ế ả ợ ủ ể ả ự ả ả ả ằ kinh t ủ , kh năng tr n c a d án và có th đ m b o b ng tài s n c a
công ty m ẹ ở ướ n c ngoài.
ị ườ ể ạ ệ ể ố ỉ Phát tri n m nh th tr ng v n đ các doanh nghi p trong t nh có
ư ế ể ằ ạ ố ồ ổ ế ộ th góp v n b ng các ngu n huy đ ng dài h n nh : trái phi u, c phi u,
ứ ứ ứ ể ổ ổ ỹ ỉ ầ ch ng ch qu , ch ng khoán chuy n đ i, ch ng khoán phái sinh; c ph n
ệ ố hóa các doanh nghi p có v n FDI.
ạ ầ ự ọ ế ấ 2.2.5 Chú tr ng xây d ng k t c u h t ng, nâng cao ch t l ấ ượ ng
ạ ộ ệ ệ ạ ả ồ ự ể ế ho t đ ng đào t o ngu n nhân l c đ ti p thu có hi u qu công ngh cao,
ồ ừ ạ ộ ủ ỉ ằ ho t đ ng FDI nh m CDCCKT ngành c a t nh Bình ệ công ngh ngu n t
D ngươ
ố ể ầ ư ự ả ọ ỉ Khi ph i so sánh, l a ch n t nh, thành ph đ đ u t ệ , doanh nghi p
ấ ượ ọ ế ấ ạ ầ ụ ơ ị coi tr ng ch t l ả ng k t c u h t ng và d ch v hành chính công h n c .
52
ọ ướ ế ấ ạ ầ ự ọ ơ ố ấ H có xu h ng l a ch n n i nào có k t c u h t ng t ư ộ t nh t nh m t
ể ủ ệ ả ệ ể ả bi n pháp gi m thi u r i ro. ả ủ Đ phát huy vai trò c a FDI hi u qu , ph i
ầ ủ ế ọ ả nói đ n vai trò quan tr ng hàng đ u c a các KCN, khu kho c ng, trung tâm
ệ ố ườ ả ậ ầ ỉ Logistic và h th ng đ ng giao thông trong t nh, chính vì v y c n ph i rà
ề ệ ể ạ ổ ố ỉ ề ế ấ soát t ng th , đi u ch nh, phê duy t và công b các quy ho ch v k t c u
ơ ở ầ ư ể ườ ạ ạ ầ h t ng đ làm c s thu hút đ u t . Tăng c ự ng công tác quy ho ch, th c
ề ạ ầ ầ ư ạ thi các quy ho ch v h t ng; thu hút đ u t vào các công trình giao thông,
ượ năng l ng.
ủ ố ể ầ ư ồ ự ạ ầ ể Tranh th t i đa ngu n l c đ đ u t ế ấ phát tri n k t c u h t ng,
ệ ự ư ấ ố ồ ặ đ c bi t là ngu n v n ngoài ngân sách, u tiên các lĩnh v c c p, thoát
ướ ệ ườ ả ẳ ử ướ ả n c, v sinh môi tr ấ ng (x lý ch t th i r n, n c th i ...), h th ệ ống
ườ ố ộ ướ ế ố ỹ ướ ạ ườ đ ng b cao t c, tr c h t là cao t c M Ph c – Tân V n, đ ạ ng Ph m
ạ ọ ườ ụ ườ ắ ả ạ Ng c Th ch, đ ị ng 7A, d ch v đ ng s t, Khu kho c ng Th nh Ph ướ c,
ụ ả ạ C m c ng và Trung tâm Logistic Tân V n.
ả ế ố ọ ườ ệ ệ ấ ợ Gi i quy t t t vi c cung c p đi n, trong m i tr ng h p không đ ể
ơ ở ả ế ệ ạ ấ ố ớ ẩ x y ra tình tr ng thi u đi n đ i v i các c s s n xu t và các doanh
ệ ườ ứ ả nghi p FDI. Tăng c ự ng nghiên c u xây d ng chính sách và gi i pháp
ử ụ ệ ừ ế ả ượ ấ khuy n khích s n xu t và s d ng đi n t ạ các lo i năng l ớ ng m i nh ư
ủ ề ượ ầ ư ộ ố ự ứ s c gió, th y tri u, năng l ng m t tr i. ặ ờ Đ u t ộ vào m t s d án thu c
ự ư ễ ệ ể ể ị lĩnh v c b u chínhvi n thông, công ngh thông tin đ phát tri n các d ch
ạ ầ ạ ể ụ ớ v m i và phát tri n h t ng m ng.
ủ Để có thể phát huy vai trò c a FDI ứ đáp ng y êu cầu CDCCKT
ữ ướ ả ỉ ngành, trong nh ng năm tr c m ắt, ngoài các gi i pháp nêu trên thì t nh
ầ ộ ể ệ ồ Bình D ngươ c n có nh ững bi n pháp đ ng b đ nâng cao ch t l ấ ượ ng
ấ ượ ự ự ồ ồ ngu n nhân l c. Không có ngu n nhân l c ch t l ng cao s ẽ không ti pế
ượ ồ ừ ệ ệ ạ ạ ộ ậ nh n đ c KHCN hi n đ i, công ngh ngu n t ằ ho t đ ng FDI nh m
53
ướ ề ạ ậ ầ ọ CDCCKT ngành theo h ng b n v ng. ộ ữ Vì v y, c n chú tr ng đào t o đ i
ề ế ậ ả ỹ ngũ công nhân k thu t, công nhân có tay ngh cao, có kh năng ti p thu
ệ ệ ế ệ ặ công ngh tiên ti n khi làm vi c trong các doanh nghi p FDI. M t khác,
ơ ế ụ ệ ộ ệ ả ầ c n có c ch tuy ển d ng và b ổ nhi m cán b Vi t Nam tham gia qu n lý,
ự ể ả ự ự ủ ệ ề ề đi u hành trong các liên doanh th c s có đ năng l c đ b o v quy n và
ợ ướ ủ ỉ ệ ế l ủ i ích c a Nhà n c và c a phía t nh Bình D ngươ , ti p thu công ngh và
ế ủ ệ ướ kinh nghi m quán lý tiên ti n c a phía n c ngoài.
ệ ể ế ẩ ạ ổ ề ạ ằ Đ y nhanh vi c tri n khai k ho ch t ng th ể v đào t o nh m nâng
ạ ộ cao t ỷ ệ l lao đ ng qua đào t o lên trên 40% vào năm 2016 và các năm ti pế
ệ ấ ố ườ theo. Theo đó, ngoài vi c nâng c p đ u t ầ ư ệ th ng các tr h ạ ng đào t o
ề ệ ế ớ ự ầ ẽ ngh hi n có lên ngang t m khu v c và th gi ế i, s phát tri n thêm các
ườ ạ ừ ề ạ ố ồ tr ng đào t o ngh và trung tâm đào t o t ủ các ngu n v n khác nhau c a
ơ ấ ị ố ứ ề ề ộ ị ỉ ỉ t nh. Nghiên c u đi u ch nh chuy n d ch c c u lao đ ng theo k p t c đ ộ
CDCCKT.
ự ệ ả ậ ử ố ư ằ ố Th c hi n gi ộ ố ề i pháp nh m đ a Lu t s a đ i, b sung m t s đi u
ộ ậ ự ế ộ ộ ố ừ ể ạ ủ c a B lu t Lao đ ng vào th c t cu c s ng đ ngăn ng a tinh tr ng đình
ầ ủ ấ ợ ệ ạ ộ công b t h p pháp, lành m nh hóa quan h lao đ ng theo tinh th n c a B ộ
ậ ộ ế ụ ự ệ ả ậ lu t Lao đ ng. Ti p t c hoàn thi n các văn b n th c thi lu t pháp, chính
ề ươ ề ộ ớ ợ ườ sách v lao đ ng, ti n l ng phù h p trong tình hình m i; tăng c ng công
ố ớ ậ ề ế ệ ấ ộ tác ki m tra, giám sát vi c ch p hành pháp lu t v lao đ ng đ i v i các
ử ụ ụ ề ệ ệ ằ ả ả ộ doanh nghi p FDI s d ng d ng lao đ ng nh m đ m b o đi u ki n làm
ệ ườ ộ vi c và ờ ố đ i s ng cho ng i lao đ ng.
ế ấ ạ ầ ự ự ể ạ ẩ S phát tri n các k t c u h t ng và đào t o nhân l c đã thúc đ y
ươ ở ủ ự ệ Bình D ng tr thành trung tâm công nghi p c a khu v c kinh t ế ọ tr ng
ớ ệ ố ạ ầ ề ể ằ ố ệ đi m phía nam. Nhi u doanh nghi p cho r ng, v i h th ng h t ng t t và
ạ ướ ậ ợ ồ ộ ộ ồ đ ng b , m ng l ế ố i giao thông k t n i vùng thu n l ồ i, ngu n lao đ ng d i
54
ế ụ ấ ươ ệ ẫ dào, đã giúp Bình D ng ti p t c h p d n doanh nghi p trong, ngoài n ướ c
ế đ n đ u t ầ ư .
Ậ Ế K T LU N
ầ ư ự ế ướ ố ớ ọ Đ u t tr c ti p n ể c ngoài có vai trò quan tr ng đ i v i phát tri n
ế ủ ướ ự ả ấ ủ ể kinh t c a các n ộ c đang phát tri n; nâng cao năng l c s n xu t c a m t
ề ố ấ ố ấ ả qu c gia thông qua cung c p v v n, công ngh ệ s n xu t ti ên ti n, kế ỹ
ả ầ ộ ự ạ năng và trình đ qu n lý, góp ph n nâng cao n ủ ề ăng l c c nh tranh c a n n
ế ệ ợ ở ộ ầ ế ố ế kinh t , góp ph n m r ng quan h h p tác kinh t qu c t .
ươ ậ ớ ộ ộ Cùng v i chính sách m c a ở ử , ch ủ đ ng h i nh p, Bình D ng đã
ướ ạ ượ ấ ị ữ ừ t ng b c đ t đ c nh ng thành công nh t đ nh trong quá trình thu hút và
ố ụ ụ ế ế ộ ở ỉ ử ụ s d ng v n FD I, ph c v cho quá trình phát tri n kinh t xã h i t nh
ươ ươ ế ừ ỗ ươ Bình D ng. Vì th , Bình D ng t ch là m t ị ộ đ a ph ả ự ng ph i d a vào
ủ ấ ươ ươ ở trợ c p ngân sách c a Trung ng, ế đ n nay, Bình D ng ộ đã tr thành m t
ị ươ ỗ ợ ộ ầ ớ trong 5 đ a ph ổ ng có t ng ngu ồn thu l n, h tr m t ph n ch o ngân sách
ươ ế ưở ệ ề ạ ớ Trung ng. Kinh t tăng tr ự ng đã t o nhi u vi c làm m i, thu hút l c
ượ ộ ớ ỉ l ng l n lao đ ng trong và ngoài t nh vào làm vi ệc trong các doanh
ế ể ổ nghi p. Đệ ờ ồng th i kinh t phát tri n cũng làm ộ ặ thay đ i nhanh chóng b m t
55
ẩ ị ạ ộ ố ơ ở ạ ầ c s h t ng, thúc đ y quá trình đô th hóa, đem l i cu c s ng sung túc
ườ ị ươ ơ h n cho ng i dân đ a ph ng.
ạ ượ ự ữ ạ ụ Bên c nh nh ng thành t u đã đ t đ c trong thu hút và s ố ử d ng v n
ươ ữ ề ẽ ả ắ ả ấ ở ụ FDI, Bình D ng s ph i kh c ph c nh ng v n đ đang c n tr kinh t ế
ư ấ ả ố ặ ớ ớ ả ề ộ ấ phát tri n ể và ph i đ i m t v i các v n đ xã h i m i n y sinh nh : v n đ ề
ậ ư ấ ộ ộ ễ lao đ ng nh p c , tranh ch p lao đ ng, đình c ông, lãng công, ô nhi m môi
ườ ừ ả tr ng t s n xu t c ấ ông nghi p...ệ
ể ở ỉ Đ phát huy ủ vai trò c a FDI ố ớ đ i v i CDCCKT ngành t nh Bình
ươ ố ả ướ ầ ắ ọ D ng. Trong h ệ th ng các gi i pháp. Tr ả c m t, c n ph i coi tr ng các
ả ế ư ạ ơ ế gi i pháp nh : ư t o c ch u đãi và khuy n khích thu hút và phát huy vai
ầ ư ế ị ườ ế trò FDI, công tác ti p th xúc ti n đ u t ệ , hoàn thi n môi tr ng đ ầu t ,ư
ự ồ ự xây d ng chính sách phù h p, ạ ợ đào t o ngu n nh ệ ự ân l c, nâng cao hi u l c
ả ướ ạ ầ ự ề ả qu n lý nhà n ế ấ c, xây d ng k t c u h t ng... ầ V lâu dài c n ph i quan
ả ệ ạ ế tâm đ n các gi i pháp , như: hoàn thi n công tác quy ho ch ngành kinh t ế ,
ậ ầ ư ướ ệ hoàn thi n lu t đ u t n c ngoài…
ữ ớ ợ ệ V i nh ng l i th s ự ế ẵn có và th c hi n thành c ông các ph ngươ
ướ ả ằ ủ ườ ữ h ng, gi i ph áp nh m phát huy vai trò c a FDI, tăng c ng nh ng tác
ự ủ ự ế ạ ộ ộ đ ng tích c c và h n ch tác đ ng tiêu c c c a FDI ố ớ đ i v i CDCCKT
ả ổ ị ế ệ ươ ngành, thì v trí Bình D ng trên b n đ kinh t Vi ẽ t Nam s còn đ ượ c
ơ ươ nh c đ n ắ ế nhi u ề h n trong t ng lai./.
56
Ụ Ả Ệ DANH M C TÀI LI U THAM KH O
ầ ư ự ủ ế ộ ướ tr c ti p n c ngoài 1. Lê Xuân Bá(2006), “Tác đ ng c a đ u t
ưở ế đ n tăng tr ng kinh t ế ệ Vi t Nam ” Nxb KHKT, H, 2006.
ấ ắ ữ ả Nh ng gi i pháp ễ 2. Chu Văn C p, Nguy n Kh c Thân(1996), “
ế ả ầ ư ự ế ướ ệ ằ ị chính tr , kinh t nh m thu hút có hi u qu đ u t tr c ti p n c ngoài vào
ệ Vi t Nam ”, Nxb CTQG, H, 1996.
ễ ộ Nh ững tác đ ng trái chi u c a đ u t ề ủ ầ ư ị 3. Nguy n Th Nga(2011), “
ự ế ướ ờ ố ế ế ộ ở ồ ậ tr c ti p n c ngoài đ n đ i s ng kinh t xã h i Đ ng Nai”, lu n văn
57
th cạ sĩ, H.
ễ ạ ầ ư ự ế ộ Tác đ ng c a tr c ti p n ướ c
4. Nguy n Quang T o(2013), “
ủ đ u t
ể ế ế ở ả ươ ậ ạ ngoài đ n phát tri n kinh t H i D ng”
, lu n văn th c sĩ, H.
ễ ấ ở ệ “FDI Ninh Bình hi n nay”. 5. Nguy n Thanh Tu n(2015), Lu nậ
ạ văn th c sĩ, H.
ủ ủ ế ạ ố ộ ủ
6. I.Lênin (1916), “Ch nghĩa đ qu c, giai đo n tu t cùng c a ch
nghĩa t b n ư ả ”, V.I.Lênin toàn t p, ậ t p ậ 27, Nxb CTQG, H, 2005, tr.659 –
1021.
ộ ồ ậ ế ọ Giáo trình kinh t h c chính tr ị
7. H i đ ng lý lu n TW(2009), “
Mác – Lenin”, Nxb CTQG, H, 2009.
ộ ướ ủ ộ ệ ố 8. Qu c h i n ộ c C ng hòa xã h i ch nghĩa Vi t Nam (2011),
Lu t đ u t ậ ầ ư,, Nxb CTQG, H, 2011.
ộ ướ ủ ộ ệ ố 9. Qu c h i n ộ c C ng hòa xã h i ch nghĩa Vi t Nam (2005),
Lu t đ u t ộ ậ ầ ư, Nxb T pháp, Hà N i. ư
ạ ạ ọ giáo trình tài
10. Ph m Ng c Dũng, Đinh Xuân H ng(2011), “
chínhti n tề ệ”. Nxb TC, H,2011.
ỉ ố ố 11. C c ụ Th ng kê t nh Bình D nươ g (2015), Niên giám th ng kê.
ạ ộ ộ ỉ ệ ả ỉ 12. T nh u ỷ Bình D ngươ (2015), Văn ki n Đ i h i Đ ng b t nh
ầ Bình D ngươ , l n th ứ X, Nxb Bình D ngươ , 2015.
ả ả ộ ệ ươ ự C ng lĩnh xây d ng đ t n ấ ướ c 13. Đ ng C ng s n Vi t Nam,
ờ ỳ ộ ự ậ ộ trong th i k quá đ lên CNXH, Nxb s th t, Hà N i, 1991.
ả ả ộ ệ ệ ạ ể ạ ộ Văn ki n Đ i h i Đ i bi u 14. Đ ng C ng s n Vi t Nam (2001),
ứ ộ ố ầ toàn qu c l n th IX, Nxb CTQG, Hà N i, 2001.
ả ả ệ ạ ộ ạ ệ ể Văn ki n Đ i h i đ i bi u ộ 15. Đ ng C ng s n Vi t Nam (2006),
ố ầ toàn qu c l n th X, ứ Nxb CTQG, H, 2006.
58
ả ả ệ ạ ộ ạ ệ ể Văn ki n Đ i h i đ i bi u ộ 16. Đ ng C ng s n Vi t Nam (2011),
ứ ố ầ toàn qu c l n th XI, Nxb CTQG, H, 2011.
́ ́ ̃ 17. V.I.Lênin (1921), “Sang kiên vi đai ̣ ”, V.I.Lênin toàn t p, ậ t p ậ 39,
ơ Nxb Mátxc va, 1979, tr.243 – 244.
ữ ắ ế ậ ổ “T ng k t 20 năm Lu t Đ u t ầ ư ướ c n
18. Phan H u Th ng (2008),
ạ ệ ạ ế ự ngoài t i Vi t Nam” , T p chí Kinh t và d báo, tr.2729.
ồ ỷ ự ạ ọ ể ể “Th c tr ng và tri n v ng phát tri n
19. H Thanh Thu (2005),
ế ầ ư ướ ố ạ ế kinh t có v n đ u t n c ngoài ở ệ Vi t Nam ” , T p chí Kinh t châu Á
ươ Thái Bình D ng (23), tr.1619.
20.http://www.binhduong.gov.vn/vn/news_detail.php?
id=12232&idcat=17&idcat2=4.
21. http://sokhdt.binhduong.gov.vn/doanhnghiepFDI.aspx
22.http://www.tapchitaichinh.vn/KinhteDautu/3diemsangcua
thuhutFDInam2013 oBinh Duong/41154.tctc.
23.http://www.binhduong.gov.vn/vn/news_detail.php?
id=9583&idcat=17&idcat2=153.
Ụ Ụ PH L C
59
ụ ụ Ph l c 1
ươ ồ Bình D ng bao g m 01 ố ự thành ph tr c thu c ộ , 04 th xãị và 04 huy nệ :
ủ ầ ố ườ Thành Ph Th D u M t ộ (14 ph ng)
ị ườ Th xã Thu n ậ An (09 ph ng, 01 xã)
ị ườ Th xã Dĩ An (07 ph ng)
ườ ị Th xã Tân Uyên (06 ph ng, 06 xã)
ế ườ Th xãị B n Cát (05 ph ng, 03 xã)
ệ Huy n Bàu Bàng (07 xã)
ị ấ ệ Huy n Phú Giáo (01 th tr n, 10 xã)
ị ấ ệ Huy n D u ầ Ti ngế (01 th tr n, 11 xã)
ắ Huy n ệ B c Tân Uyên (10 xã)
ụ ụ Ph l c 2
60
Ầ Ư Ự Ế Ủ ƯỚ ƯỢ Ấ Đ U T TR C TI P C A N C NGOÀI Đ Ấ C C P GI Y PHÉP
Ầ Ư Ủ Ế Ố PHÂN THEO Đ I TÁC Đ U T CH Y U
ệ ự ế ự ế (Lũy k các d án còn hi u l c đ n ngày 31/12 /2015)
ố ự ố S d án đ ượ ấ c c p V n đăng ký
phép 2.615 247 562 799 139 ỹ ệ (tri u đô la M ) 20.010,48 4.173.81 2.061,28 4.268,23 1.544,86
ả đ o ố T ng sổ ậ ả Nh t B n Hàn Qu cố Đài Loan Xingapo ầ Qu n 57 653,73
81 92 9 24 22 22 12 147 79 27 22 10 142 1.212,81 731,39 524,28 343,10 425,24 94,30 79,88 410,61 1.246,78 141,19 123,35 177,33 720,86 vingin(Anh) Malaixia Hoa Kỳ ả ầ Qu n đ o Caymen Thái Lan Hà Lan Bru Nay Canada CHND Trung Hoa ồ H ng Kong (TQ) Pháp Xa Moa ươ V ng qu c Anh Các n
ố c khác ồ ươ ố ướ ỉ Ngu n: Niên giám th ng kê t nh Bình D ng 2014, tr 80
ụ ụ Ph l c 3
Ố Ầ Ư Ị V N Đ U T TRÊN Đ A BÀN THEO GIÁ SO SÁNH
ồ ố (Phân theo ngu n v n)
61
ỷ ồ ĐVT: T đ ng
S bơ ộ 2011 2012 2013 2014
ướ 28.131 6.089 33.433 8.657 37.856 8.886 41.876 7.298 2015 47.145 8.628
Ổ ố ố Ố T NG S ự V n khu v c nhà n c ự V n khu v c ngoài nhà 7.968 13.065 13.310 15.562 17.947
ự ầ ư cướ n ố V n khu v c đ u t
ự ế ủ ướ tr c ti p c a n c 14.015 11.635 15.558 18.916 20.458
100 102 59 76 112
ươ ố ngoài ồ ố Ngu n v n khác ỉ ồ Ngu n: Niên giám th ng kê t nh Bình D ng 2014, tr 67
ụ ụ Ph l c 4
Ố Ầ Ư Ệ Ị V N Đ U T TRÊN Đ A BÀN THEO GIÁ HI N HÀNH
ỷ ồ ĐVT: T đ ng
S bơ ộ 2011 2012 2013 2014
ướ 35.983 9.010 45.324 10.659 52.397 8.839 59.639 9.803 2015 61.201 9.210
Ổ ố ố Ố T NG S ự V n khu v c nhà n c ự V n khu v c ngoài nhà 14.223 15.747 19.258 22.987 23.560
ự ầ ư cướ n ố V n khu v c đ u t
ự ế ủ ướ tr c ti p c a n c 12.667 18.802 24.179 26.723 28.300
121 116 126 82 131
ươ ố ngoài ồ ố Ngu n v n khác ỉ ồ Ngu n: Niên giám th ng kê t nh Bình D ng 2014, tr 65
ụ ụ Ph l c 5
Ơ Ấ Ế Ủ Ế C C U KINH T THEO NGÀNH KINH T C A
BÌNH D NGƯƠ
62
ỷ ọ T tr ng GDP(%) Năm GDP(%) ụ Nông nghi pệ Công nghi pệ
4,13 3,77 3,32 3,02 2,70 100 100 100 100 100 62,19 61,69 61,38 60,80 60,00 ị D ch v 33,67 34,28 35,30 36,19 37,30 2011 2012 2013 2014 2015
ươ ồ ố ỉ Ngu n: Niên giám th ng kê t nh Bình D ng 2015, tr 40
ụ ụ Ph l c 6
Ầ Ư Ự Ế ƯỚ Ừ Ế Đ U T TR C TI P N C NGOÀI T 2011 Đ N 2015
ổ
ố ố T ng s v n đăng
ố ự
ố
ị
S d án đ
ượ c
V n pháp đ nh
ký
ệ
ỹ (Tri u đô la M )
ấ c p phép
Ố Ổ
1.599,37 195,58 307,70 625,98 173,17 332,94
ỹ ệ (Tri u đô la M ) 4.071,89 491,40 578,38 1.591,16 560,92 850,03 ươ
581 107 80 109 118 167 ố T NG S 2011 2012 2013 2014 2015 ỉ ồ Ngu n: Niên giám th ng kê t nh Bình D ng 2015, tr 77
ụ ụ Ph l c 7
Ầ Ư Ự Ế ƯỚ Ừ ƯỢ Ấ Đ U T TR C TI P N C NGOÀI T Đ Ấ C C P GI Y PHÉP
PHÂN THEO NGÀNH KINH T Ế
ệ ự ế ự ế (lũy k các d án còn hi u l c đ n ngày 31/12/2015)
63
ổ
ố ự S d án
ố ố T ng s v n
ố
ị
V n pháp đ nh
ệ
đ
ượ ấ c c p
đăng ký
(Tri u đô la
Ổ Ố
ệ ủ ả
i, kho bãi ụ ư ố
ề
phép 2,615 17 2.414 2 48 49 17 19 1 27
ỹ ệ (Tri u đô la M ) 20.010,48 193,48 15.764,72 1,05 811,56 182,94 120,09 47,13 3,00 2.669,17
M )ỹ 8.125,50 110,37 6.890,78 1,05 178,16 108,69 40,13 11,33 3,00 700,31
ạ ộ ạ ộ T NG S Nông, lâm nghi p, th y s n Công nghi p ệ ấ ướ c Cung c p n Xây d ngự Bán buôn và bán lẻ ậ ả V n t ị D ch v l u trú và ăn u ng Thông tin và truy n thông Ho t đ ng kinh doanh BĐS Ho t đ ng chuyên môn, 5 29,60 11,67 ệ
ọ ạ ộ khoa h c và công ngh Ho t đ ng hành chính và 5 11,24 6,57
1 0,55 0,27
ế ợ ụ ỗ ợ ị d ch v h tr ụ Giáo d c đào t o Y t ạ ạ ộ và ho t đ ng tr giúp 2 22,00 17,00
ậ ơ i trí
ệ ạ ộ ụ 6 2 153,57 0,73 46,00 0,16
XH ả Ngh thu t, vui ch i gi ị Ho t đ ng d ch v khác ồ ươ ố ỉ Ngu n: Niên giám th ng kê t nh Bình D ng 2015, tr 78

