TRƯỜNG ĐẠI HỌC NGOẠI THƯƠNG
KHOA KINH TẾ QUỐC TẾ
=====000=====
TIỂU LUẬN KINH TẾ PHÁT TRIỂN
BẤT BÌNH ĐẲNG PHÂN PHỐI THU NHẬP
TRONG PHÁT TRIỂN KINH TẾ Ở HOA KỲ
Sinh viên thực hiện: Nhóm Hoa Kỳ - K52 - KTQT
HỌ VÀ TÊN LỚP MSSV
Mai Thị Tuyết Chinh Anh 2 1314410032
Phạm Quỳnh Anh Anh 2 1314410010
Hoàng Thị Kim Anh Anh 2 1314410012
Nguyễn Linh Chi Anh 1 1314410029
Nguyễn Văn Dũng Anh 1 1314410039
Phạm Thị Thùy Duyên Anh 1 1314410046
Bùi Thị Hương Anh 1 1314410090
Nguyễn Thị Thanh Loan Anh 2 1314410122
Nguyễn Thị Bích Ngọc Anh 1 1314410144
Nguyễn Hoài Thu Anh 3 1314410184
Hà Nội – 04/2015
MỤC LỤC
LỜI MỞ ĐẦU ............................................................................................................ 1
1. CƠ SỞ LÝ LUẬN ................................................................................................ 2
1.1. Lý thuyết về phát triển kinh tế ......................................................................... 2
1.1.1. Khái niệm và nội hàm phát triển kinh tế .................................................... 2
1.1.2. Phát triển xã hội – một bộ phận cấu thành trong phát triển kinh tế ........... 2
1.2. Lý luận chung về bất bình đẳng trong phân phối thu nhập ............................... 3
1.2.1. Những khái niệm cơ bản ........................................................................... 3
1.2.2. Một số thước đo đánh giá sự bất bình đẳng về phân phối thu nhập trong
phát triển kinh tế ................................................................................................. 4
1.3. Một số lý thuyết kinh tế về mối quan hệ giữa tăng trưởng kinh tế và bất bình
đẳng thu nhập .......................................................................................................... 6
1.3.1. Mô hình chữ U ngược của Simon Kuznets ................................................. 6
1.3.2. Mô hình tăng trưởng trước, bình đẳng sau của A.Lewis ............................ 7
1.3.3. Mô hình tăng trưởng đi đôi với bình đẳng của H.Oshima ......................... 7
1.3.4. Mô hình phân phối lại cùng với tăng trưởng kinh tế của World Bank ...... .8
2. ỨNG DỤNG MÔ HÌNH KINH TẾ VÀO PHÂN TÍCH VẤN ĐỀ BẤT BÌNH
ĐẲNG VỀ PHÂN PHỐI THU NHẬP TRONG PHÁT TRIỂN KINH TẾ Ở HOA
KỲ ............................................................................................................................ 9
2.1. Bối cảnh nền kinh tế Hoa Kì trong giai đoạn hiện nay ..................................... 9
2.2. Đánh giá thực trạng vấn đề bất bình đẳng thu nhập trong phát triển kinh tế ở
Hoa Kì ................................................................................................................... 12
2.3. Nguyên nhân và tác động của vấn đề bất bình đẳng thu nhập đối với quá trình
phát triển kinh tế ở Hoa Kì .................................................................................... 20
2.3.1. Nguyên nhân của thực trạng ................................................................... 20
2.3.2. Tác động của vấn đề bất bình đẳng đối với phát triển kinh tế ................. 23
3. PHƯƠNG HƯỚNG PHÁT TRIỂN VÀ GIẢI PHÁP ĐỀ XUẤT NHẰM KẾT
HỢP TĂNG TRƯỞNG KINH TẾ GẮN LIỀN VỚI PHÂN PHỐI THU NHẬP
CÔNG BẰNG........................................................................................................... 29
3.1. Những tồn tại và khó khăn hiện nay trong việc giải quyết vấn đề bất bình đẳng
thu nhập của Hoa Kỳ ............................................................................................. 29
3.2. Phương hướng hành động và giải pháp đề xuất nhằm thực hiện mục tiêu tăng
trưởng kinh tế gắn liền với phân phối thu nhập công bằng ..................................... 30
KẾT LUẬN .............................................................................................................. 32
1
LỜI MỞ ĐẦU
Toàn cầu hóa diễn ra như một xu hướng tất yếu, khách quan, vượt ra khỏi phạm
vi một quốc gia, tác động đến tất cả các lĩnh vực của đời sống xã hội. Nó vừa mang lại
cho ta những cơ hội mới để phát triển nhưng đồng thời đi kèm với nó cũng có không ít
khó khăn và thách thức. Và nền kinh tế hàng đầu của thế giới hiện nay, Hoa Kỳ, cũng
không nằm ngoài quy luật ấy. Với tốc độ tăng trưởng nhanh và quy mô lớn trong nhiều
thập kỷ trở lại đây, Hoa Kỳ thực sự đã có những bước phát triển đáng kinh ngạc. Tuy
nhiên, cùng với đó, nền kinh tế số một này cũng phải đối mặt với không ít trở ngại như
các vấn đề về bất ổn chính trị - xã hội, xung đột sắc tộc, tranh chấp tôn giáo,… và đặc
biệt là tình trạng bất bình đẳng trong phân phối thu nhập đang ngày càng trở nên trầm
trọng, ảnh hưởng tiêu cực đến mục tiêu phát triển bền vững.
Nhận thức được tính cấp thiết của vấn đề này, đề tài “Bất bình đẳng phân phối
thu nhập trong phát triển kinh tế ở Hoa Kỳ” nhằm mục tiêu nghiên cứu một cách có
hệ thống các lý luận về tăng trưởng kinh tế và bất bình đẳng trong phân phối thu nhập
đồng thời đem lại cái nhìn tổng quan về các lý thuyết, quan điểm khoa học thể hiện
mối quan hệ giữa nhân tố kinh tế - xã hội này với sự phát triển bền vững. Từ đó, bài
viết vận dụng các mô hình vào phân tích những số liệu cụ thể nhằm phản ánh và nhận
định chính xác thực trạng, nguyên nhân và tác động của vấn đề bất bình đẳng thu nhập
đối với mục tiêu phát triển trong điều kiện thực tế hiện nay ở Hoa Kỳ. Để thực hiện
mục đích này, bài viết sẽ tập trung làm rõ các khái niệm, phạm trù kinh tế học liên
quan, đồng thời trình bày tình hình thực tế cũng như những phương hướng giải quyết
vấn đề theo tinh thần phương pháp luận phù hợp với tinh thần của các học thuyết cũng
như mô hình tăng trưởng hiện nay ở Hoa Kỳ.
Trong bài viết này, đề tài mong muốn thể hiện được khả năng kết hợp giữa lý
luận và thực tiễn, qua đó hy vọng góp một phần nào đó vào việc giải quyết các vấn đề
khó khăn cũng như những bất cập còn tồn tại trong các chính sách và biện pháp nhằm
giảm thiểu tình trạng bất bình đẳng trong phân phối thu nhập ở Hoa Kỳ, từ đó rút ra
được những bài học kinh nghiệm để áp dụng phù hợp với thực tiễn nền kinh tế Việt
Nam, hướng tới mục tiêu phát triển bền vững.
2
1. CƠ SỞ LÝ LUẬN
1.1. Lý thuyết về phát triển kinh tế
1.1.1. Khái niệm và nội hàm phát triển kinh tế
Phát triển kinh tế là quá trình một nền kinh tế chuyển từ tình trạng trì trệ, lạc hậu,
tăng trưởng thấp, tỷ lệ nghèo đói và mất công bằng xã hội cao sang một nền kinh tế có
tốc độ tăng trưởng nhanh, có hiệu quả với các tiêu chí xã hội ngày càng được cải thiện.
Nếu như tăng trưởng kinh tế chỉ đơn thuần là sự gia tăng về lượng, về quy mô
của nền kinh tế thì phát triển kinh tế lại là sự thay đổi theo chiều hướng tích cực dựa
trên sự thay đổi cả về số lượng, chất lượng và cơ cấu của các yếu tố cấu thành nền
kinh tế. Phát triển kinh tế bao hàm cả tăng trưởng kinh tế, nhưng là tăng trưởng một
cách vượt trội do sự đổi mới về khoa học công nghệ, do năng suất lao động xã hội cao
hơn và cơ cấu kinh tế hợp lý, hiệu quả hơn. Sự phát triển kinh tế bao gồm:
Sự tăng thêm về khối lượng của cải vật chất, dịch vụ, thể hiện qua sự gia tăng
tổng mức thu nhập thực tế (GNI) hay thu nhập bình quân đầu người (GNI per capita)
của nền kinh tế. Đây là điều kiện cần và cơ bản nhất để nâng cao mức sống của một
quốc gia và thực hiện những mục tiêu khác của phát triển.
Chuyển dịch cơ cấu kinh tế phù hợp với xu thế phát triển. Đây là một nhiệm vụ
quan trọng, gắn chặt với mục tiêu tăng trưởng kinh tế trong chiến lược phát triển quốc
gia. Bởi lẽ, tăng thêm quy mô sản lượng và tiến bộ cơ cấu kinh tế xã hội là hai mặt vừa
phụ thuộc vừa độc lập tương đối của lượng và chất.
Sự cải thiện ngày càng tốt hơn các vấn đề về tiến bộ xã hội và phát triển con
người.
Tóm lại, phát triển kinh tế mà đặc biệt là mục tiêu phát triển bền vững gắn liền và
có quan hệ mật thiết với quá trình công nghiệp hóa - hiện đại hóa của mỗi quốc gia, là
bước đi tất yếu của mọi sự vận động kinh tế từ thấp đến cao, theo xu hướng biến đổi
không ngừng.
1.1.2. Phát triển xã hội – một bộ phận cấu thành trong phát triển kinh tế
Tiêu thức thứ ba trong nội dung của phát triển kinh tế, đó là sự biến đổi ngày
càng tốt hơn các vấn đề xã hội, chính là mục tiêu cuối cùng và quan trọng nhất trong
chiến lược phát triển quốc gia. Bởi lẽ, xét cho cùng thì đối với phát triển kinh tế, cái
đích hướng tới của nó chính là tiến bộ xã hội. Một mức sống vật chất cao và có thể