TRƯỜNG ĐẠI HỌC NGOẠI THƯƠNG
VIỆN KINH TẾ VÀ KINH DOANH QUỐC TẾ
TIỂU LUẬN
KINH TẾ CHÍNH TRỊ
NỀN KINH TẾ NHIỀU THÀNH PHẦN Ở VIỆT NAM; VỊ TRÍ, VAI
TRÒ CỦA THÀNH PHẦN KINH TẾ CÓ VỐN ĐẦU TƯ NƯỚC NGOÀI
Họ tên sinh viên : Nguyễn Hương Giang
Mã số sinh viên : 2411110081
Lớp hành chính : Pháp 01 – IBE.S – KTĐN TC
Lớp tín chỉ : TRI115(2425-1)GD2.5
Khóa : K63
Tên giáo viên hướng dẫn : ThS. Đinh Thị Quỳnh Hà
Hà Nội, năm 2024
MỤC LỤC
LỜI NÓI ĐẦU..................................................................................................2
NỘI DUNG.......................................................................................................3
CHƯƠNG I: NỀN KINH TẾ NHIỀU THÀNH PHẦN TRONG THỜI
KÌ QUÁ ĐỘ LÊN CHỦ NGHĨA XÃ HỘI Ở VIỆT NAM.........................3
1. Tính tất yếu khách quan và vai trò của nền kinh tế nhiều thành
phần.............................................................................................................3
1.1. Thành phần kinh tế là gì ?.................................................................3
1.2. Tính tất yếu của sự tồn tại nền kinh tế nhiều thành phần..................4
1.3. Vai trò của nền kinh tế nhiều thành phần...........................................5
2. Cơ cấu các thành phần kinh tế trong thời kì quá độ lên chủ nghĩa
xã hội ở Việt Nam.......................................................................................5
CHƯƠNG II: VỊ TRÍ, VAI TRÒ CỦA NỀN KINH TẾ CÓ VỐN ĐẦU
TƯ NƯỚC NGOÀI.......................................................................................7
1. Khái quát về thành phần kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài..............7
1.1. Khái niệm kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài.....................................7
1.2. Các hình thức của kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài........................7
2. Vai trò của thành phần kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài.................8
3. Những thuận lợi và khó khăn của Việt Nam trong việc đẩy mạnh và
phát triển bền vững thành phần kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài....11
3.1. Những thuận lợi của Việt Nam trong việc thu hút vốn đầu tư nước
ngoài.......................................................................................................11
3.2. Những khó khăn, hạn chế của thành phần kinh tế có vốn đầu tư
nước ngoài..............................................................................................12
4. Giải pháp thúc đẩy và phát triển bền vững thành phần kinh tế có
vốn đầu tư nước ngoài.............................................................................14
KẾT LUẬN.....................................................................................................17
TÀI LIỆU THAM KHẢO.............................................................................18
1
LỜI NÓI ĐẦU
Trong quá trình xây dựng phát triển nền kinh tế, Việt Nam đã lựa
chọn con đường kinh tế thị trường định hướng hội chủ nghĩa, lấy nền kinh
tế nhiều thành phần làm cơ sở, động lực cho sự phát triển. Đây là một mô hình
kinh tế vừa đảm bảo các nguyên tắc cơ bản của chủ nghĩa xã hội, vừa tận dụng
hiệu quả các yếu tố tích cực từ thị trường, mở ra nhiều hội để hội nhập sâu
2
rộng với nền kinh tế thế giới. Trong bối cảnh toàn cầu hóa và hội nhập quốc tế
ngày càng mạnh mẽ, thành phần kinh tế vốn đầu nước ngoài (FDI) đã
nổi lên như một bộ phận không thể thiếu, đóng góp quan trọng vào sự tăng
trưởng và đổi mới của nền kinh tế Việt Nam.
Sự hiện diện của khu vực kinh tế FDI không chỉ mang đến nguồn vốn
lớn cho quá trình phát triển còn tạo điều kiện thuận lợi để Việt Nam tiếp
cận các công nghệ hiện đại, kinh nghiệm quản tiên tiến thúc đẩy xuất
khẩu. Tuy nhiên, bên cạnh những đóng góp đáng kể, khu vực này cũng đặt ra
không ít thách thức về vấn đề chủ quyền kinh tế, sự lệ thuộc vào vốn nước
ngoài những ảnh hưởng không mong muốn đến môi trường, văn hóa,
hội.
Đề tài "Nền kinh tế nhiều thành phần ở Việt Nam; Vị trí, vai trò của
thành phần kinh tế vốn đầu ớc ngoài" được chọn nhằm phân tích
toàn diện sự phát triển của nền kinh tế nhiều thành phần, với trọng tâm là đánh
giá vai trò, vị trí của khu vực FDI trong quá trình công nghiệp hóa, hiện đại
hóa đất nước. Bài tiểu luận không chỉ tìm hiểu về đóng góp của khu vực này
đối với các mục tiêu phát triển kinh tế - hội còn tập trung phân tích
những hạn chế, bất cập cần được khắc phục để đảm bảo sự phát triển bền
vững, phù hợp với định hướng xã hội chủ nghĩa mà Việt Nam đang theo đuổi.
3
NỘI DUNG
CHƯƠNG I: NỀN KINH TẾ NHIỀU THÀNH PHẦN TRONG THỜI KÌ
QUÁ ĐỘ LÊN CHỦ NGHĨA XÃ HỘI Ở VIỆT NAM
1. Tính tất yếu khách quan và vai trò của nền kinh tế nhiều thành phần
1.1. Thành phần kinh tế là gì ?
Theo định nghĩa từ giáo trình Kinh tế chính trị Mác Lênin Thành
phần kinh tế khu vực kinh tế, kiểu quan hệ kinh tế dựa trên một hình thức
sở hữu nhất định về liệu sản xuất”. Các thành phần kinh tế tồn tại hình
thức tổ chức kinh tế nhất định, trong đó căn cứ vào quan hệ sản xuất nào
thống trị để xác định từng thành phần kinh tế. Chúng tồn tại song song với
nhau, mối liên hệ chặt chẽ, tác động qua lại lẫn nhau để hình thành nên
cấu kinh tế thống nhất. Nền kinh tế nhiều thành phần trong thời quá độ lên
chủ nghĩa xãhội tổng thể các thành phần kinh tế cùng tồn tại trong môi
trường hợp tác và cạnh tranh.
1.2. Tính tất yếu của sự tồn tại nền kinh tế nhiều thành phần
Nền kinh tế nhiều thành phần một đặc trưng bản trong thời kỳ quá
độ lên chủ nghĩa hội Việt Nam. Sự tồn tại của nền kinh tế nhiều thành
phần không phải một lựa chọn ngẫu nhiên, xuất phát từ những yêu cầu
khách quan của thực tiễn lịch sử, điều kiện kinh tế - hội, định hướng
phát triển của đất nước.
Trong thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa hội, nền kinh tế Việt Nam tồn tại
nhiều hình thức sở hữu liệu sản xuất khác nhau, bao gồm sở hữu toàn dân,
sở hữu tập thể, và sở hữu tư nhân. Mỗi hình thức sở hữu lại tạo ra những thành
phần kinh tế riêng biệt, phản ánh sự phong phú của các quan hệ sản xuất.
Việc chấp nhận và phát huy các hình thức sở hữu đa dạng không chỉ phù
hợp với thực tiễn lịch sửcòn giúp khai thác hiệu quả các nguồn lực của
4