Kiến thức và hành vi của điều dưỡng về kiểm soát nhiễm trùng bệnh viện: Mối liên quan

LIÊN QUAN GIA KIN THC VÀ HÀNH VI CA ĐIU DƯNG

V KIM SOÁT NHIM TRÙNG BNH VIN

Võ Văn Tân

(1)

, Lê Th Anh Thư

(2)

, Nancy White

(3)

Tóm tt:

Nhim trùng bnh vin mc phi (NTBVMP) là vn ñ quan trng trong qun lý

cht lưng chăm sóc và chi phí ñiu tr  các quc gia cũng như Vit Nam.

Mc tiêu: Xác ñnh mi quan h gia kin thc và hành vi thc hành ca ñiu

dưng (ĐD) trong kim soát nhim trùng bnh vin (KSNTBV).

Phương pháp: Nghiên cu ñưc thit k theo phương pháp ct ngang mô t thông qua

phng vn 200 ĐD Ni và Ngoi khoa ti Bnh vin Tin Giang; quan sát các cơ hi ra tay,

quy trình ra tay, quy trình tiêm tĩnh mch và quy trình thông tiu liên quan ti KSNTBV.

Kt qu: Kin thc ca ĐD v KSNTBV ñt 78,7%; hành vi ca h v KSNTBV ñt

87,8%. Kt qu v k năng thc hành ca ĐD như: tuân th ra tay (56,7%), thc hin

ñúng quy trình ra tay thư ng quy (5%), các thao tác vô khu!n trong tiêm tĩnh mch

(9,1%) và thông tiu liên quan ñn nguyên tc vô trùng (10,6%). Kt qu nghiên cu

còn cho thy có mi liên quan tích cc và có ý nghĩa thng kê gia kin thc và hành vi

thc hành ca ĐD trong KSNTBV (r=0,7233; p<0,0001), và có s khác bit v kin

thc ca ĐD Ni khoa và Ngoi khoa (p=0,006). Ngoài ra, còn có nhng khác bit

trong kt qu khi phng vn v kin thc và hành vi vi thc hành thc t ca ĐD.

Kt lun: Nâng cao kin thc và tăng cư ng giám sát các k năng chuyên môn ca ĐD là

nhng vn ñ c"n quan tâm ca nhng nhà qun lý y t và ban hành các chính sách y t liên quan.

T khóa: Điu dưng, kin thc, hành vi, kim soát nhim trùng.

Abstract

RELATIONSHIP BETWEEN KNOWLEDGE AND BEHAVIORS OF NURSES

IN HOSPITAL INFECTION CONTROL

Vo Van Tan

Background: This article examines nurses’ relationship between knowledge and

behaviors in hospital infection control (HIC). Hospital acquired infections have been

recognized as a significant problem in terms of quality of care and cost for hospitals

in most countries as well as in Vietnam.

Methods: Research design cross-sectional. Data were colleted through interview 200

nurses who are working at medical and surgical units of Tiengiang hospital and unobstrusive

observation hand washing opportunities, regular hand washing process, Intravenous (IV)

injection process and Urinary Catheter Insertion (UCI) process regarding to HIC.

Results: The level of knowledge of nurses related to HIC was 78.7% and their

behaviors were 87.8%; and nurses’ practice such as compliance on hand washing

(56.7%); regular hand washing follow of Ministry of Health’ guideline (5%);

compliance related to aseptic principles of nurses in IV injection were 9.1% and UCI

process were 10.6%. Study results were also revealed that there were the correlated

posi

tively and significantly between the knowledge and behaviors of nurses in the

HIC (r=0.7233; p<0.0001) and there were differences on knowledge of nurses who





 Y t Tin Giang. Liên h: Ths ĐD Võ Văn Tân- ĐT : 0913793161 – Email : vohthth@yahoo.com.

TS- BV Ch Ry,

GS. TS - Friendship Bridge Group - M

are working at medical and surgical units (p=0.006). Beside, there were differences in

results when interview on knowledge and behaviors with reality practices of the nurses.

Conclution: This study suggests that the enhance knowledge and to strengthen supervise

nurses’ professtional skills are need to interest to health managements and develop policies.

Key words: Nurse, Knowledge, Behavior, Infection Control.

ĐĐ

Nhim trùng bnh vin mc phi (NTBVMP) là vn ñ quan trng trong qun lý

cht lưng chăm sóc và chi phí ñiu tr ca bnh vin (BV) cũng như ngưi bnh 

các quc gia. NTBVMP chim t 5-10% s bnh nhân (BN) nm vin, làm tăng t l

t vong, kéo dài thi gian nm vin, tăng s dng kháng sinh, tăng ñ kháng kháng

sinh và chi phí ñiu tr. Theo ưc tính ca Trung tâm Kim soát và Phòng nga bnh

tt Hoa Kỳ (CDC), có khong 2,4 triu trưng hp NTBVMP và gn 99.000 trưng

hp t vong hàng năm  M

[9]

Theo CDC, nhim trùng BV lan truyn bng nhiu ñưng như b m t (ñ c bit là

tay), nưc, không khí, ñưng tiêu hóa và phu thut. Nhiu NTBVMP ñưc gây ra

bi s! lan truyn t BN này sang BN khác thông qua nhân viên y t (NVYT)

[8]

. Theo

Haley, m"t phn ba NTBVMP có th phòng nga ñưc. Vì vy, cn có nh#ng bin

pháp can thip thích hp ñ gim t l NTBVMP như ban hành nh#ng văn bn hưng

dn

[10]

, cung cp kin th$c cho NYVT và tăng cưng giám sát nhm tăng s! tuân th

KSNT cũng như làm tăng t l th!c hành KSNT trong BV

[10, 14]

T%i Vit Nam, t năm 1997, B" Y t (BYT) ñã ban hành “Quy ch KSNTBV”

nhưng vn ñ KSNTBV chưa ñưc th!c hin m"t cách ñy ñ. M"t s ñiu tra ct

ngang (point prevalence) nghiên c$u v MKBVMP ñưc BYT th!c hin vào các năm

1998, 2001 và 2005 cho thy t l NKBV ln lưt là 11,5%; 6,8% và 5,7%

[1]

Hu ht các nghiên c$u v KSNTBV  Vit Nam ñu tp trung xác ñnh tình hình

NKBVMP, trong khi ñó có rt ít nghiên c$u v KSNTBV liên quan ñn công tác

chăm sóc ĐD. Chính vì th, nghiên c$u liên quan ñn kin th$c và th!c hành ca ĐD

thì rt cn thit  các BV Vit Nam. Đánh giá nhn th$c và hành vi ca ĐD liên quan

ti KSNT trong BV nhm giúp các nhà qun lý y t có nh#ng d# liu cn thit ñ phát

trin nh#ng bin pháp KSNTBV và ñưa ra nh#ng khuyn cáo tt hơn trong th!c hành

ĐD, góp phn làm gim t l NTBVMP khi ñiu tr BN.

MC TIÊU NGHIÊN CU

Mc tiêu tng quát

Đánh giá m$c ñ" kin th$c, hành vi ca ĐD và mi liên quan gi#a kin th$c và

hành vi ĐD trong KSNTBV.

Mc tiêu chuyên bit

- Xác ñnh m$c ñ" kin th$c và hành vi ca ĐD trong KSNTBV.

- Đánh giá t l tuân th các quy trình chuyên môn ca ĐD thông qua các k năng

th!c hành (như ra tay, s dng dng c phòng h" cá nhân), x lý dng c và th!c

hành các quy trình chuyên môn (như tiêm tĩnh m%ch, thông tiu).

- Xác ñnh mi liên quan gi#a kin th$c và hành vi ca ĐD trong KSNTBV.

ĐI TƯNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CU

Nghiên c$u ñưc thit k theo phương pháp ct ngang mô t vi dân s mc tiêu

là ĐD ñang làm vic t%i BV Đa khoa Tin Giang.

Bin s nghiên c$u bao g(m bin s nn (tu)i, gii, trình ñ" chuyên môn, nơi làm

vic, thâm niên công tác); các bin s v kin th$c; bin s v hành vi; và quan sát

m"t s ho%t ñ"ng chuyên môn ca ĐD như: các cơ h"i ra tay, s! tuân th quy trình

ra tay thưng quy; s! tuân th nguyên tc vô trùng trong quy trình tiêm tĩnh m%ch và

quy trình thông tiu.

Mu ñưc chn ngu nhiên t danh sách ĐD ñang làm vic t%i các khoa N"i và khoa

Ngo%i BV ñ ñưa vào ph*ng vn tr!c tip và quan sát. C mu ñưc chn d!a vào

nghiên c$u th trên 15 ĐD ñang làm vic t%i 14 khoa (g(m 6 khoa N"i và 8 khoa

Ngo%i). Kt qu phân tích cho thy m$c ñ" kin th$c chung ca ĐD là 85% và t l

tuân th v hành vi ca h là 89%. Vì th, giá tr p ñưc chn cho nghiên c$u này là

85%; sai s cho phép là 5%. C+ mu ñưc chn cho nghiên c$u là 200.

D# liu ñưc thu thp bng cách ph*ng vn tr!c tip theo b" câu h*i so%n s,n.

Sau ñó quan sát kín ñáo m"t s ho%t ñ"ng chuyên môn ca ĐD. Các d# liu ñưc

phân tích và x lý bng phn mm Stata 10.0. Giá tr p<0.05 ñưc xem như là m$c

thng kê có ý nghĩa.

KT QU VÀ BÀN LUN

Đc tính mu

Bng 1. Đ#c tính ca m$u nghiên cu

(*)

(n=200)

Đc tính mu Tn s (%)

Tu)i (trung bình,

ĐLC), (năm)

36,5± 9,9

Thâm niên (trung

bình, ĐLC)

14,2± 10,3

Nhóm tu)i < 30

30 – 44

45+

68 (34,0)

66 (33,0)

Nhóm thâm niên

công tác

< 6 năm

6 - 15 năm

16 +

63 (31,5)

39 (19,5)

98 (49,0)

Gii

Nam

23 (11,5)

177 (88,5)

Nơi làm vic N"i khoa

Ngo%i khoa

124 (62,0)

76 (38,0)

Trình ñ" chuyên

môn

Trung cp

Đ%i hc

190 (95,0)

10 (5,0)

(*) D# liu ñưc trình bày theo tn s và (%), ngo%i tr tu)i và thâm niên. ĐLC = ñ" lch chu-n

Đa s ñi tưng trong nghiên c$u này là n# (88,5%); tu)i trung bình thì tr. (36,5

tu)i). ĐD có nhiu năm làm vic t%i BV, trung bình 14,2 năm; gn phân na ĐD

(49%) có thâm niên công tác t 16 năm tr lên, cho thy h có nhiu kinh nghim nên

rt thun li trong vic h/ tr ln nhau trong công tác chuyên môn. Gn 2/3 ĐD ñang

làm vic  các khoa N"i (62%), còn l%i  các khoa Ngo%i. Hu ht ĐD (95%) có trình

ñ" trung cp ñiu này phù hp vi tình hình th!c t t%i các BV tuyn tnh  Vit Nam.

Kin thc ca ĐD v NTBVMP

Bng 2. Kin thc ca ĐD v NTBVMP, (n=200)

Lo i kin thc

Trung

bình

Đ! l

chu"n

T

thi#

ñi#

ti ña s

Đi#m s kin

thc chung

23,6 1,98 20 – 30 78,7

Kin th$c t)ng

quát

4,2 0,90 1 – 5 84,8

Ra tay 3,8 0,79 2 – 5 76,0

Phòng nga cá

nhân

2,8 0,44 1 – 3 92,7

Qun lý vt s

nhn

2,8 0,47 1 – 3 92,3

Phân lo%i rác

thi

2,0 0,0 2 – 2 100,0

Phòng nga

cách ly

4,4 1,26 1 – 7 62,9

Tit khu-n dng

c và qun lý

nguy cơ

3,1 0,73 0 – 4 76,3

X lý ñúng tai

n%n ngh

nghip

112 (56,0)

Kin th$c t)ng quát v KSNK ca ĐD là cao (84,8%). Kin th$c v ra tay khá tt

(76%). Trong n"i dung h*i v “5 khonh khc ra tay” (5 moments hand washing) theo

hưng dn ca T) ch$c Y t Th gii (WHO) có khong 50% ĐD ñã tr li ñúng. Hu

ht ĐD ñưc hun luyn v KSNTBV nhưng nói v “khonh khc ra tay” hay “thi

ñim ra tay” thì h b+ ng+ khi nói v nh#ng cm t này. Vì th, hun luyn v ra tay

cn quan tâm ñn nh#ng thut ng# này. 

Khi h*i v DCPHCN như găng tay, kh-u trang và kính ñeo mt ñ bo v cho ĐD

và BN tránh nguy cơ nhim trùng chéo thì các ĐD ñã tr li rt tt (92,7%). H bit

rng găng tay ñưc mang tay khi có kh năng dính máu hay dch cơ th BN khi tip

xúc vào vùng da không nguyên v0n; nhưng vn còn 17% ĐD cho rng mang găng tay

có th thay th cho ra tay. Theo WHO

[15]

, găng tay nên ñưc mang ngay trưc khi

th!c hin thao tác chuyên môn, tháo găng và hy ngay khi hoàn thành quy trình và

phi luôn luôn ra tay ngay sau khi tháo găng.

Kin th$c qun lý vt sc nhn ñ%t 92,3%. Nhim khu-n chính do tai n%n bi vt

sc nhn là virus lây truyn qua ñưng máu. Có 1.550 báo cáo v phơi nhim lây qua

ñưng máu  NVYT, trong ñó, 42%  ñi tưng ĐD và n# h" sinh

[9]

. Hu ht ĐD

bit rng ñưng lây truyn chính ca tai n%n bi vt sc nhn là viêm gan B, C và

HIV. Thêm vào ñó, kin th$c v phân lo%i rác BV ca ĐD thì hoàn toàn ñúng (100%).

S dĩ ĐD tr li rt ñúng n"i dung này là do ñây là m"t trong nh#ng n"i dung thu"c

chương trình hun luyn và giám sát ñnh kỳ ca BV. Trong kin th$c th!c hin các

bin pháp thông thưng ñ phòng nga cách ly nhm ngăn nga NTBV ch 62,9%

ĐD tr li ñúng. BV cn quan tâm vn ñ này khi hun luyn cho ĐD.

Theo khuyn cáo ca CDC, phòng nga chu-n ñưc áp dng cho tt c các BN

n"i trú vi mi ch-n ñoán

[8]

. Tuy nhiên, hơn m"t phn tư ĐD (26,5%) ñã tr li

không ñúng n"i dung này. H cho rng, phòng nga chu-n ch áp dng cho các BN

nhim trùng vi các vi sinh vt quan trng như HIV, SARS. Khái nim “phòng nga

chu-n” ñưc s dng  hu ht các quc gia trên th gii cũng như  Vit Nam, tuy

nhiên, qua kho sát chúng tôi thy cn phi nhn m%nh thêm v khái nim này trong

chương trình hun luyn t%i BV.

Kin th$c v tit khu-n dng c và qun lý nguy cơ ca các ĐD thì khá (76,3%). Cn

lưu ý là kin th$c ñúng v x lý tai n%n ngh nghip ca ĐD ch ñ%t  m$c ñ" trung bình

(56%). Điu này có th là do ĐD ít quan tâm vic x lý tai n%n ngh nghip. Tuy nhiên,

m"t gi thuyt khác có th ñưa ra là ĐD không hiu thu ñáo v x lý tai n%n ngh nghip

và h ñã không báo cáo khi có tai n%n xy ra. M"t nghiên c$u ca H"i ĐD M v “Kho

sát s$c kh*e và an toàn ngh nghip”, 70% ĐD cho bit h “ñã không có bt kỳ tai n%n

bi vt sc nhn nào” ho c “ñã không nghĩ tai n%n là quan trng” (16,4%), nhưng 6,3%

ĐD ñã không báo cáo tai n%n ca h

[7]

. Cn có nghiên c$u sâu hơn v vn ñ này.

Hành vi ca ĐD v KSNTBV

Hành vi ca ĐD v thc hành KSNTBV

Bng 3. Hành vi ca ĐD v thc hành KSNTBV, (n=200)

Lo i hành vi

Trung

bình

Đ! l

chu"n

T

thi#u,

ti ña

ñi#

s

Hành vi

chung

70,2 6,2 50 – 80 87,8

Th!c hành

ra tay

18,8 1,4 14 – 20 94,0

Phòng nga

cách ly

16,4 3,0 6 – 20 81,9

Phòng nga

cá nhân

12,9 2,5 5 – 16 80,9

Qun lý vt

sc nhn

11,1 1,4 6 – 12 92,1

Phân lo%i ch

thi và tit

khu-n dng

c

11,6 0,9 8 – 12 96,8

Hành vi ca ĐD ñưc ñánh giá thông qua ph*ng vn thái ñ" và th!c hành ca h

liên quan ñn các yu t như: th!c hành ra tay, phòng nga cách ly, phòng h" cá

nhân, qun lý vt sc nhn, phân lo%i rác thi BV và tit khu-n dng c; ñ(ng thi

quan sát các cơ h"i ra tay, th!c hành ra tay, th!c hành quy trình tiêm tĩnh và thông

tiu, nh#ng yu t này liên quan ñn t l NTBVMP khi BN ñiu tr n"i trú.

V sinh tay ñưc xem là cách ñơn gin nht ñ gim s! lan truyn bnh

[15]

. Trong

nghiên c$u ca chúng tôi, ĐD ñã có thái ñ" tt trong th!c hành ra tay, ñim s cao

hơn khi ph*ng vn kin th$c v ra tay (94% so vi 76%). Tuy nhiên, ñiu quan trng

chính là ĐD th!c s! ra tay ca h theo khuyn cáo ca WHO (trưc và sau khi tip

xúc BN, ho c sau khi tháo găng, hay gi#a hai quy trình khác nhau trên cùng m"t BN).

Kt qu này gi ý cách hun luyn ĐD ra tay m"t cách h#u hiu hơn.

Liên quan giữa kiến thức và hành vi của điều dưỡng về kiểm soát nhiễm trùng bệnh viện

Chủ đề:

Tài liệu liên quan

Tài liêu mới

AI tóm tắt

Giới thiệu tài liệu

Đối tượng sử dụng

Từ khoá chính

Nội dung tóm tắt

Hỗ trợ

Phương thức thanh toán

Theo dõi chúng tôi