Võ Chí Thu n 49bhầTh.s Võ Ng c Thámọ1
Ch ng 6:ươ
K THU T V N CHUY N CÁ S NGỸ Ậ Ậ Ể Ố
Võ Chí Thu n 49bhầTh.s Võ Ng c Thámọ2
I. Quá trình hô h p c a cáấ ủ
1. C u t o c a mang và quá trình hô h pấ ạ ủ ấ
1.1. Mang:
-X ng cung mang, l c mang, t mangươ ượ ơ
-Di n tích b m t ti p c a mang cá nh h ng đ n hô ệ ề ặ ế ủ ả ưở ế
h p.ấ
1.2. V n đ ng hô h p c a mang cá x ngậ ộ ấ ủ ươ
1.3.T n s hô h pầ ố ấ : s l n th /đvtgố ầ ở
1.4. L ng tiêu hao oxyượ : (mgO2/kg/gi ) – cá không v n ờ ậ
đ ng, tiêu hóa…ộ
1.5. Ng ng Oxy:ưỡ gi i h n n ng đ oxy b t đ u gây ch tớ ạ ồ ộ ắ ầ ế
1.6. M c đ s d ng Oxy:ứ ộ ử ụ Oxy tr c – Oxy sau khi qua ướ
mang, cá 62-82%ở
Võ Chí Thu n 49bhầTh.s Võ Ng c Thámọ3
Hô h p c a cá trong môi tr ng n c ch y u ch u ấ ủ ườ ướ ủ ế ị
nh h ng cúa P.oxy trong c th và P riêng ph n ả ưở ơ ể ầ
Oxy ngoài môi tr ng (P = p: gradien = 0); P riêng ườ
ph n c a COầ ủ 2 trong và ngoài c th .ơ ể
PCO2 c th =ơ ể PCO2
PCO2 c th >ơ ể PCO2
PCO2 c th <ơ ể PCO2
PO2 c th = POơ ể 2 môi tr ngườ
PO2 c th < POơ ể 2 môi tr ngườ
PO2 c th > POơ ể 2 môi tr ngườ
Võ Chí Thu n 49bhầTh.s Võ Ng c Thámọ4
II. Hô h p ph cáấ ụ ở
Đ c đi m chung c a c quan hô h p ph : mao m ch máu Ặ ể ủ ơ ấ ụ ạ
phân b nhi u ( do DO n c th p & COố ề ướ ấ 2 quá cao c n tr trao ả ở
đ i khí)ổ
Các hình th c hô h p ph :ứ ấ ụ
Ru t: Ch ch (ộ ạ Nusgurnus fossilis). TB niêm m c ti t d ch tránh ạ ế ị
gây t n th ngổ ươ
Bóng h i: Bóng h i h ( ng thông v i th c qu n: chép, trích); ơ ơ ở ố ớ ự ả
bóng h i kín (b cá v c)tuy n đ (redgland) n m trong vách ơ ộ ượ ế ỏ ằ
b ng ph n tr c bóng h i – ti t ra men (cacbonhydraza) làm ụ ầ ướ ơ ế
phân gi i Hả2CO3 trong máu thành CO2 & H2O, CO2 đ c đ a ượ ư
ra ngoài)
C quan trên mang: trê, lóc, rô đ ngơ ồ
Da: trê, chình (17-32%); cá t m (9-12%); 3-9%. T l tăng khi ằ ỷ ẹ
nhi t đ & đ m không khí cao.ệ ộ ộ ẩ
Ph i: Dipnoi, Polypterusổ
Võ Chí Thu n 49bhầTh.s Võ Ng c Thámọ5
III. Các y u t nh h ng đ n quá trình v n chuy n ế ố ả ưở ế ậ ể
cá s ngố
1- Nhi t đệ ộ
•Cá là đ ng v t bi n nhi t, khi nhi t đ n c tăng thì c ng đ ộ ậ ế ệ ệ ộ ướ ườ ộ
trao đ i ch t cũng tăng, nhu c u oxy tăng làm tăng t n s th và ổ ấ ầ ầ ố ở
c ng đ hô h p c a cá. ườ ộ ấ ủ
•Nhi t đ còn nh h ng đ n ph n ng gi a oxy và hemoglobin, ệ ộ ả ưở ế ả ứ ữ
nhi t tăng làm gi m s k t h p hemoglobin & oxy, đ ng th i kích ệ ả ự ế ợ ồ ờ
thích s phân ly oxy hemoglobin (HbOự2) thành Hb và O2.
•Nhi t đ tăng làm ng ng oxy tăngệ ộ ưỡ
•hòa tan Oxy vào n c kém.ướ
•Làm tăng tính m n c m, kh năng ch u đ ng kém v i bi n đ ng ẫ ả ả ị ự ớ ế ộ
môi tr ng.ườ