1
SỞ NÔNG NGHIỆP & PHÁT TRIỂN NÔNG THÔN
TRUNG TÂM KHUYẾN NÔNG TỈNH VĨNH LONG
TÀI LIỆU TẬP HUẤN KHUYẾN NÔNG
KỸ THUẬT TRỒNG CẢI TÙA XẠI
(Ban hành theo Quyết định số 611/QĐ-TTKN, ngày 09/12/2016
của Giám đốc Trung tâm Khuyến nông Vĩnh Long)
VĨNH LONG, THÁNG 12/2016
2
KỸ THUẬT TRỒNG CẢI TÙA XẠI
(Brassica campestris)
Biên soạn: Kỹ sư Nguyễn Thị Hồng Thắm
Trạm Khuyến nông huyện Bình Tân, TTKN
I. ĐẶC ĐIỂM HÌNH THÁI
Cải tùa xại có tên khoa học là Brassica campestris,
thuộc họ Thập tự (Cruciferae) hay còn gọi là họ Cải
(Brassicaceae) thuộc loại cây hàng năm.
Cải tùa xại không phân nhánh, có thân và bẹ lá to,
dày và trắng, có lá non cuốn thành cuộn chặt ở giữa, có
bộ rễ ăn nông trên tầng đất màu. Có vị cay, mùi nồng,
tính bình, thường dùng để muối dưa cải chua, có mùi
thơm đặc trưng.
II. ĐẶC ĐIỂM SINH THÁI
- Nhiệt độ:
Cải tùa xại ưa khí hậu ôn hoà, mát mẻ nên được trồng chủ yếu trong vụ
Đông Xuân, nhiệt độ thích hợp 18 – 220C. Hạt có thể nảy mầm thuận lợi ở nhiệt
độ 20 - 25oC.
- Ánh sáng:
Cải tùa xại ưa ánh sáng tán xạ, cường độ ánh sáng vừa phải, có khả năng
chịu bóng râm hơn các cây rau ăn quả.
Ánh sáng mạnh cùng với nhiệt độ không khí cao sẽ làm cho cây cằn cỗi
dẫn đến năng suất và chất lượng giảm.
- Nước:
Cải tùa xại có hệ rễ cạn, số lá trên cây nhiều và lớn vì vậy cây yêu cầu độ
ẩm đất 80-85% và độ ẩm không khí 80 - 90% để sinh trưởng.
Thiếu nước cây còi cọc, năng suất và chất lượng giảm, nếu thiếu nước
nghiêm trọng làm cho cây có vị đắng, cải cứng ăn không ngon. Nếu đất quá ẩm
ướt trong đất thiếu ôxy, cây sinh trưởng khó khăn, cây dễ bị sâu bệnh hại xâm
nhiễm. Nếu trong cây nhiều nước sẽ giảm độ giòn và khó vận chuyển.
- Đất:
Cải tùa xại có thể sinh trưởng trên nhiều loại đất, nhưng tốt nhất nên gieo
trồng trên đất màu mỡ tơi xốp, nhẹ, pH từ 5,5 - 7. Phải thực hành luân canh với
các cây khác họ, xa những nơi bị ô nhiễm.
- Giá trị dinh dưỡng:
Cải tùa xại chứa rất nhiều chất dinh dưỡng có ích cho cơ thể gồm: nhiều
chất xơ, các loại vitamin như A, B, C, K, sắt, Mn, đồng, natri, magiê và canxi.
3
- Phân bố:
Cải tùa xại có nguồn gốc từ miền nhiệt đới và cận nhiệt đới Châu Á, có
nhiều ở vùng Trung Á. Ở nước ta, cây được trồng khắp cả nước, có thể trồng
quanh năm, trừ những tháng nóng và mưa nhiều.
III. KỸ THUẬT TRỒNG VÀ CHĂM SÓC
1. Thời vụ
Cải tùa xại có thể trồng quanh năm, tuy nhiên trong mùa nắng cho năng
suất cao hơn mùa mưa.
+ Vụ Đông Xuân (tháng 12 - tháng 1): Năng suất cao nhất do thời tiết mát
mẽ, thuận lợi cho sự sinh trưởng, ít bị sâu bệnh hại.
+ Vụ Xuân Hè (tháng 2 – tháng 4): Cây phát triển tốt khi đủ nước tưới. Cần
theo dõi, quản lý tốt sâu hại.
+ Vụ Thu Đông (tháng 9 - tháng 11): Vụ này khó trồng do mưa nhiều, cây
tăng trưởng kém, dễ bị bệnh thối nhũn nên thường cho năng suất thấp.
Để có cải tùa xại bán vào dịp Tết, nên bố trí trồng vào tháng 11 đến tháng
12 dương lịch.
2. Chọn giống
Chọn giống cải tùa xại thích hợp với điều kiện canh tác ở địa phương, hợp
thị hiếu người tiêu dùng. Nên sử dụng các giống ưu thế lai (F1) nhập nội đã qua
thử nghiệm cho năng suất cao, kháng được một số loại sâu bệnh chủ yếu. Một số
giống được trồng phổ biến hiện nay:
+ Cải tùa xại MORAKOT 90 Hai mũi tên đỏ (Công ty Giống Đông Tây):
Độ đồng đều cao, chịu nhiệt tốt, có thể trồng với mật độ dày. Giống này cho
năng suất cao, bộ lá gọn, bắp cuộn lớn; phẩm chất ngon, không có vị đắng và
nồng.
+ Cải tùa xại (Công ty cổ phần Giống cây trồng Miền Nam): Sinh trưởng
mạnh, chống chịu tốt, thích nghi rộng. Phiến lá ngắn, bẹ và gân to, bắp cuộn
đều, to và chặt nhất là khi trồng trong điều kiện khí hậu mát mẻ. Cải bắt đầu
cuộn bắp từ 25 ngày sau khi trồng và thu hoạch 15 ngày sau khi cuộn bắp.
+ Cải tùa xại BAUSIN (Công ty Giống cây trồng Nông Hữu): Thân lá
ngắn, cuộn bắp lớn, phẩm chất ngon, dùng để xào, nấu canh hay làm dưa muối.
3. Chuẩn bị cây con
- Vật liệu làm bầu: Sử dụng khay ươm bằng nhựa hoặc lá chuối để làm bầu.
Đất vô bầu theo tỷ lệ 1/3 đất mịn, xốp + 1/3 phân chuồng hoai + 1/3 (tro+lân),
trong đó 70% tro + 30% lân. Lượng bầu cần cho 1.000 m2 khoảng 5.000 bầu.
- Chuẩn bị hạt giống: Để tăng tỷ lệ nẩy mầm của hạt giống nên tiến hành
ngâm ủ trong thời gian 24 giờ, hạt nứt nanh đem gieo vào bầu (1 hạt/bầu). Nên
4
xử lý hạt giống trước khi gieo bằng các loại thuốc như Rovral, Benlate C,...
lượng thuốc theo hướng dẫn ở bao bì.
- Chăm sóc cây con: Trong thời kỳ cây con vào mùa khô phải có giàn che
nắng và tưới đủ nước, vào mùa mưa phải che mưa và thoát nước để tạo điều
kiện cho cây sinh trưởng phát triển tốt.
- Thời điểm đem trồng: Khi cây con được 2 – 3 lá (khoảng 18 -19 ngày sau
khi gieo), sẽ đem trồng ra đồng đã chuẩn bị sẵn (nên trồng vào lúc chiều mát).
Cần tưới nước thật ướt trước khi trồng.
4. Chuẩn bị đất trồng và trồng
Có thể trồng cải tùa xại trên nhiều loại đất khác nhau, nhưng đất phải tơi
xốp, nhiều mùn, dễ thoát nước trong mùa mưa và chủ động tưới trong mùa khô.
Nếu có điều kiện nên phơi đất khoảng một tuần và đảo lớp mặt xuống dưới để
tạo điều kiện cho đất thoáng khí giúp cây cải sinh trưởng tốt đồng thời hạn chế
sâu bệnh cư trú trong đất.
- Liếp trồng: Chiều dài liếp tùy theo khu đất trồng, chiều rộng: 0,8-1 mét,
cao 20-30 cm trong mùa nắng và 30-40 cm khi trồng trong mùa mưa.
- Xử lý đất: Trước khi gieo trồng mỗi vụ nên bón 30-50 kg vôi/1.000 m2 đất
để hạn chế sâu bệnh và giảm bớt độ phèn trong đất.
- Mật độ trồng: Mỗi liếp trồng 2 hàng theo kiểu nanh sấu. Trồng với
khoảng cách 35 x 50 cm, mật độ trồng từ 3.800- 4.000 cây/1.000m2. Mỗi lỗ
trồng 01 cây để ruộng cải được thông thoáng, hạn chế sâu bệnh hại.
5. Tưới nước và quản lý nước
Sau khi trồng phải tưới nước ngay, 3 ngày đầu, mỗi ngày tưới 2 lần bằng
thùng vòi sen, nên tưới trực tiếp vào gốc, cho đến khi cây bén rễ hồi xanh. Sau
đó, mỗi ngày tưới 1 lần bằng hình thức tưới phun (những khi độ ẩm đất trên
80% thì không cần tưới). Trước khi thu hoạch 5 ngày thì ngừng tưới nước.
Cải tùa xại là cây chứa lượng nước rất cao nên càng đủ nước cây càng tươi
tốt, nhanh lớn, thân lá căng, mọng, chất lượng cao, do vậy cần phải giữ ẩm
thường xuyên. Ẩm độ đất thích hợp để cải phát triển là 80 - 85%. Vì thế, không
nên tưới quá đẫm cải sẽ dễ bị nhiễm bệnh.
6. Bón phân và quản lý dinh dưỡng
Tùy theo chân đất và sự phát triển của cây mà có thể thay đổi lượng phân
thích hợp. Với điều kiện thỗ nhưỡng là đất phù sa trên nền đất phèn của tỉnh
Vĩnh Long có thể sử dụng tổng lượng phân bón cho 1.000 m2 như sau:
- Phân hữu cơ đã ủ hoai (có sử dụng chế phẩm Tricoderma): 500 kg
hoặc phân hữu cơ sinh học: 100 kg,
- NPK (16-16-8): 35 kg,
- Kali Clorua: 10 kg,
5
- Urê: 30 kg,
- Super lân: 30 kg.
*/ Vườn ươm:
Không cần thiết cung cấp phân, nếu cây con phát triển hơi kém có thể tưới
thúc nhẹ 1 lần khoảng 10-15 ngày sau khi gieo bằng nước phân hỗn hợp
NPK (16-16-8) pha loãng (20-30gr/10 lít nước).
*/ Ruộng trồng:
Bón phân dựa theo sự sinh trưởng của cây, do cải tùa xại ngắn ngày nên
chia phân ra nhiều lần tưới sẽ có hiệu quả hơn.
Công thức phân bón cho cải tùa xại như sau:
Ngày sau
khi trồng
Cách
bón
Lượng phân bón (kg/1.000 m2)
Vôi
16-16-8
KCl
Urê
Phân hữu
cơ
0 (Bón
lót)
Rãi
30-
50
-
-
-
500
7
Tưới
-
-
-
5
-
12
Tưới
-
7,5
2
5
-
20
Tưới
-
7,5
2
5
-
30
Tưới
-
10
3
5
-
40
Tưới
-
10
3
10
-
Tổng
30-
50
35
10
30
500
*/ Quản lý dinh dưỡng
Mỗi nguyên tố dinh dưỡng có một vai trò nhất định, sự thiếu hụt của bất kỳ
nguyên tố nào đều ảnh hưởng tới sinh trưởng và phát triển của cây. Sự thiếu hụt
nguyên tố này có thể do đất trồng không thỏa mãn và việc bón bổ sung dinh
dưỡng không đủ hoặc bón đủ nhưng cây trồng không sử dụng được, hoặc bón
mất cân đối.
- Đạm (N)
Rất cần cho cải tùa xại trong thời gian sinh trưởng. Đạm thúc đẩy sự sinh
trưởng thân lá, tăng diện tích lá và khối lượng cây, do đó làm tăng năng suất,
chất lượng.