ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN
TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM
Phutthakone VACIAXA
NGHIÊN CỨU BIỂU HIỆN GEN GmDREB6 NHẰM NÂNG CAO
KHẢ NĂNG CHỊU MẶN Ở CÂY CHUYỂN GEN
LUẬN ÁN TIẾN SĨ SINH HỌC
Thái Nguyên, tháng 10/2021
ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN
TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM
Phutthakone VACIAXA
NGHIÊN CỨU BIỂU HIỆN GEN GmDREB6 NHẰM NÂNG CAO
KHẢ NĂNG CHỊU MẶN Ở CÂY CHUYỂN GEN
Ngành: Di truyền học
Mã số: 9420121
LUẬN ÁN TIẾN SĨ SINH HỌC
Người hướng dẫn khoa học:
1. GS.TS. Chu Hoàng Mậu
2. TS. Phạm Thị Thanh Nhàn
Thái Nguyên, tháng 10/2021
i
LỜI CAM ĐOAN
Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của tôi dưới sự hướng
dẫn của GS.TS. Chu Hoàng Mậu và TS. Phạm Thị Thanh Nhàn (Trường Đại
học Sư phạm – Đại học Thái Nguyên). Các kết quả được trình bày trong luận
án là trung thực một phần đã được công bố trên các Tạp chí Khoa học và
Công nghệ quốc gia và quốc tế, phần còn lại chưa công bố trong bất kỳ công
trình nào khác. Tất cả các nội dung trích dẫn trong luận án đều ghi rõ nguồn
gốc.
Thái Nguyên, tháng 10 năm 2021
TÁC GIẢ
Phutthakone VACIAXA
ii
LỜI CẢM ƠN
Tôi xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc nhất tới GS.TS. Chu Hoàng Mậu và
TS. Phạm Thị Thanh Nhàn đã trực tiếp hướng dẫn và thường xuyên chia sẻ,
động viên khích lệ để tôi có được sự tự tin và lòng đam mê khoa học giúp tôi
hoàn thành bản luận án này.
Tôi xin chân thành cảm ơn sự giúp đỡ của các thầy cô giáo và cán bộ Bộ
môn Di truyền học và Công nghệ sinh học thuộc Khoa Sinh học, Trường Đại học
Sư phạm, Đại học Thái Nguyên đã giúp đỡ tôi trong quá trình học tập, nghiên
cứu và hoàn thành luận án. Tôi xin cảm ơn những ý kiến đóng góp quý báu trong
các buổi seminar khoa học, báo cáo chuyên đề và báo cáo tiểu luận tổng quan
luận án.
Trong quá trình thực hiện đề tài, tôi đã nhận được sự giúp đỡ nhiệt tình
của tập thể cán bộ Phòng Công nghệ tế bào thực vật, Viện Công nghệ Sinh học.
Tôi xin chân thành cảm ơn sự giúp đỡ quý báu đó.
Tôi xin cảm ơn các thầy cô giáo và cán bộ Khoa Sinh học, các thầy cô
giáo và cán bộ bộ phận đào tạo Sau đại học, Trường Đại học Sư phạm - Đại học
Thái Nguyên đã giúp đỡ, tạo điều kiện thuận lợi cho tôi thực hiện luận án và
hoàn thành khoá học này.
Tôi xin cảm ơn lãnh đạo Trường Cao đẳng Sư phạm Khang Khay, Xiêng
Khoảng, Lào đã tạo mọi điều kiện thuận lợi để tôi hoàn thành khóa học tại Việt
Nam.
Tôi rất biết ơn những người thân trong gia đình, các bạn bè đã luôn động viên,
quan tâm, tạo mọi điều kiện cho tôi học tập, nghiên cứu và hoàn thành luận án.
Thái Nguyên, tháng 10 năm 2021
TÁC GIẢ
Phutthakone VACIAXA
iii
MỤC LỤC
Trang
Lời cam đoan ……………………………………………………………
i
Lời cảm ơn ………………………………………………………………
ii
Mục lục ……………....………………………………….…………….
iii
Danh mục bảng trong luận án ……….….………….………………….
vi
Danh mục hình trong luận án ……….……….…….………………….…
vii
Danh mục chữ viết tắt trong luận án …………….………………………
ix
MỞ ĐẦU….……………………………….…………………………….
1
1. Đặt vấn đề...…………………………………...………………………
1
2. Mục tiêu nghiên cứu …………………………………….……………
2
3. Nội dung nghiên cứu …………………………………………………
3
4. Những đóng góp mới của luận án ……………………………………
4
5. Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài luận án ……………………
5
Chương 1. TỔNG QUAN TÀI LIỆU ……….………………...………
6
1.1. CÂY ĐẬU TƯƠNG VÀ ĐẶC TÍNH CHỊU HẠN, CHỊUMẶN …
6
1.1.1. Cây đậu tương ………………….……………………...…………
6
1.1.2. Đặc tính chống chịu hạn, mặn của cây đậu tương…………...……
10
1.1.2.1. Tác động của hạn và cơ chế phân tử của tính chịu hạn ...………
11
1.1.2.2. Tác động của mặn và cơ chế chịu mặn ở cây đậu tương…………
14
1.2. NHÂN TỐ PHIÊN MÃ DREB Ở THỰC VẬT VÀ CÂY ĐẬU
TƯƠNG .....................................................................................................
20
1.2.1. Đặc điểm của phân họ DREB ở thực vật và cây đậu tương ……….
20
1.2.2. Vai trò của DREB trong việc điều chỉnh phản ứng với stress phi
sinh học ở thực vật………………………………….……………………
27
1.2.3. Khả năng chống chịu stress thông qua việc biểu hiệu mạnh nhân tố
phiên mã DREB …………………………………………………
31