Luận án Tiến sĩ: Nghiên cứu xu thế diễn biến hình thái cửa sông Nhật Lệ

Việt Nam, với bờ biển dài và hơn 114 cửa sông, đối mặt với thách thức lớn về diễn biến hình thái phức tạp của các cửa sông ven biển, đặc biệt tại khu vực miền Trung. Những biến động này, bao gồm xói lở và bồi lắng, không chỉ ảnh hưởng nghiêm trọng đến an toàn và sinh kế của cộng đồng mà còn cản trở sự phát triển kinh tế - xã hội bền vững. Cửa sông Nhật Lệ, một điển hình của loại hình cửa sông phẳng có doi cát chắn, thường xuyên chịu tác động mạnh mẽ của thủy động lực sông và biển, dẫn đến những thay đổi khó lường về hình thái. Nhận thấy tầm quan trọng cấp thiết của việc hiểu rõ và quản lý hiệu quả các hệ thống này, nghiên cứu này tập trung vào phân tích xu thế diễn biến hình thái dài hạn của cửa sông Nhật Lệ, nhằm xác định các yếu tố chi phối, xây dựng mô hình dự báo đáng tin cậy và đề xuất các giải pháp chỉnh trị bền vững.

Các nhà nghiên cứu trong lĩnh vực kỹ thuật thủy, kỹ thuật bờ biển và môi trường, kỹ sư công trình thủy, các nhà quy hoạch và quản lý tài nguyên biển, cũng như sinh viên sau đại học quan tâm đến diễn biến hình thái cửa sông và giải pháp chỉnh trị.

Luận án này tập trung "Nghiên cứu xu thế diễn biến hình thái cửa sông Nhật Lệ" nhằm cung cấp cái nhìn sâu sắc về các quá trình địa động lực phức tạp tại cửa sông này, một điển hình cho các "cửa sông ven biển" có doi cát chắn ở miền Trung Việt Nam. Mục tiêu chính là làm sáng tỏ sự tác động và mức độ chi phối của các "yếu tố thủy động lực" (sóng, thủy triều, dòng chảy, bùn cát) đến "diễn biến hình thái" dài hạn của cửa sông. Luận án đã phát triển một phương pháp tiếp cận tích hợp, kết hợp phân tích "dữ liệu thực đo", "ảnh viễn thám" (GIS) với "mô hình toán" Delft3D để mô phỏng "thủy động lực" và "vận chuyển bùn cát", từ đó đánh giá sự "biến động hình thái" của cửa sông. Một trong những đóng góp nổi bật là việc xây dựng "mô hình mô phỏng dài hạn" hiệu quả, khắc phục hạn chế về thời gian tính toán của các mô hình truyền thống bằng cách sử dụng kỹ thuật phân tích thống kê và hệ số gia tăng tốc độ hình thái (MorFac). Dựa trên kết quả mô phỏng, luận án đánh giá tác động của các yếu tố tự nhiên và đề xuất "định hướng giải pháp công trình chỉnh trị" phù hợp, như bố trí đê ngăn cát giảm sóng (NCGS), nhằm ổn định hình thái, đảm bảo khả năng thoát lũ và tuyến luồng tàu. Nghiên cứu này mang ý nghĩa khoa học sâu sắc trong việc nâng cao khả năng dự đoán "xu thế diễn biến hình thái" cửa sông và ý nghĩa thực tiễn to lớn trong việc hỗ trợ phát triển kinh tế-xã hội bền vững, bảo vệ cộng đồng ven biển khỏi các thảm họa tự nhiên.