Luận văn Thạc sĩ: Phân tích các yếu tố ảnh hưởng đến khả năng sinh lời của hệ thống ngân hàng thương mại Việt Nam

Trong bối cảnh hội nhập kinh tế toàn cầu ngày càng sâu rộng và cạnh tranh khốc liệt, khả năng sinh lời (KNSL) của hệ thống ngân hàng thương mại (NHTM) Việt Nam đóng vai trò huyết mạch, phản ánh sức khỏe và ổn định của nền kinh tế quốc gia. Việc xác định và định lượng các yếu tố ảnh hưởng đến KNSL là vô cùng cấp thiết, giúp các NHTM nâng cao hiệu quả hoạt động và đưa ra các định hướng phát triển bền vững. Nghiên cứu này nhằm mục tiêu phân tích các yếu tố nội tại và vĩ mô tác động đến KNSL của các NHTM Việt Nam trong giai đoạn 2005-2021, từ đó cung cấp cái nhìn toàn diện và đề xuất các hàm ý chính sách thiết thực cho các nhà quản trị ngân hàng và cơ quan quản lý nhà nước.

Các nhà quản lý, lãnh đạo cấp cao của ngân hàng thương mại Việt Nam, các nhà hoạch định chính sách tại Ngân hàng Nhà nước và Chính phủ, cùng các nhà nghiên cứu, sinh viên chuyên ngành tài chính - ngân hàng quan tâm đến hiệu quả hoạt động và khả năng sinh lời của hệ thống ngân hàng.

Nghiên cứu này thực hiện phân tích định lượng toàn diện về các yếu tố ảnh hưởng đến khả năng sinh lời (KNSL) của hệ thống ngân hàng thương mại (NHTM) Việt Nam, sử dụng dữ liệu bảng từ 24 NHTM trong giai đoạn 2005-2021. Kế thừa các công trình khoa học trước đó, tác giả đã áp dụng các mô hình hồi quy Pooled OLS, Fixed Effects Model (FEM) và Random Effects Model (REM) thông qua phần mềm Eviews 10 để đánh giá tác động của các biến. Kết quả phân tích cho thấy mô hình Pooled OLS phù hợp nhất để đánh giá tác động đến ROA, một trong các chỉ số đo lường KNSL chính. Sáu yếu tố được xác định có tác động tích cực đáng kể đến ROA bao gồm: tỷ lệ vốn (CAP), tỷ lệ lạm phát (INF), thanh khoản (LIQ), quy mô ngân hàng (SIZE), và tăng trưởng tổng sản phẩm quốc nội (GDP). Ngược lại, hai yếu tố chi phí hoạt động (COST) và tỷ lệ dự phòng tổn thất tín dụng (LLR) có ảnh hưởng tiêu cực đến ROA. Đối với chỉ số ROE, mô hình FEM cho thấy GDP có tác động tích cực, trong khi LLR ảnh hưởng tiêu cực. Đặc biệt, nghiên cứu cũng chỉ ra rằng các NHTM có vốn nhà nước chi phối (trên 50%) sở hữu lợi thế về quy mô, dẫn đến hiệu quả hoạt động tốt hơn. Dựa trên những phát hiện này, nghiên cứu đề xuất các hàm ý chính sách quan trọng nhằm cải thiện KNSL cho các NHTM Việt Nam, cũng như cung cấp khuyến nghị cho Ngân hàng Nhà nước (NHNN) và Chính phủ Việt Nam, tập trung vào quản lý rủi ro tín dụng, tối ưu hóa chi phí, tận dụng tăng trưởng kinh tế, và các chiến lược liên quan đến vốn và thanh khoản.