Bé Th−¬ng m¹i
ViÖn nghiªn cøu th−¬ng m¹i
§Ò tµi nghiªn cøu khoa häc cÊp bé
M· sè: 2004-78-024
Thùc tr¹ng vµ gi¶i ph¸p ph¸t triÓn
hÖ thèng siªu thÞ ë n−íc ta trong
giai ®o¹n hiÖn nay
(B¸o c¸o tæng Hîp)
5893
21/6/2006
Hµ néi 2006
Bé Th−¬ng m¹i
ViÖn nghiªn cøu th−¬ng m¹i
§Ò tµi nghiªn cøu khoa häc cÊp bé
M· sè: 2004-78-024
Thùc tr¹ng vµ gi¶i ph¸p ph¸t triÓn
hÖ thèng siªu thÞ ë n−íc ta trong
giai ®o¹n hiÖn nay
(B¸o c¸o tæng Hîp)
C¬ quan chñ qu¶n: Bé Th−¬ng m¹i
C¬ quan chñ tr× thùc hiÖn: ViÖn Nghiªn cøu Th−¬ng m¹i
Chñ nhiÖm §Ò tµi: TS. NguyÔn ThÞ NhiÔu
C¸c thµnh viªn - Ths. NguyÔn ViÖt H−ng
- Ths. Ph¹m ThÞ C¶i
- Ths. Ph¹m H÷u Th×n
- CN. TrÇn ThÞ Thu HiÒn
Hµ néi 2006
i
Môc lôc
Trang
Môc lôc i
Danh môc b¶ng biÓu iv
Më ®Çu 1
Ch−¬ng 1 : Mét sè vÊn ®Ò lý luËn vÒ siªu thÞ vµ kinh
nghiÖm tæ chøc qu¶n lý vµ kinh doanh siªu thÞ cña
mét sè n−íc trªn thÕ giíi
4
I. Mét sè vÊn ®Ò lý luËn vÒ siªu thÞ 4
1.1. Kh¸i niÖm vµ ph©n lo¹i siªu thÞ 4
1.1.1. Kh¸i niÖm siªu thÞ, hÖ thèng siªu thÞ 4
1.1.2. Ph©n lo¹i siªu thÞ 6
1.2. TÝnh tÊt yÕu kh¸ch quan cña viÖc h×nh thµnh vµ ph¸t triÓn hÖ thèng
siªu thÞ trªn thÕ giíi
8
1.3. VÞ trÝ, vai trß cña siªu thÞ trong hÖ thèng ph©n phèi hiÖn ®¹i 10
1.3.1. VÞ trÝ cña siªu thÞ 10
1.3.2. Vai trß cña siªu thÞ 10
1.3.3. Nh÷ng lîi thÕ vµ bÊt lîi cña siªu thÞ so víi c¸c lo¹i h×nh kinh doanh
th−¬ng m¹i kh¸c
13
1.4. Tiªu chÝ ph©n biÖt siªu thÞ víi c¸c lo¹i h×nh kinh doanh th−¬ng m¹i
kh¸c
16
1.4.1. Nh÷ng ®Æc tr−ng c¬ b¶n cña kinh doanh siªu thÞ 16
1.4.2. NhËn d¹ng siªu thÞ qua h×nh thøc bªn ngoµi: ®Þa ®iÓm, quy m«, sè l−îng
vµ chñng lo¹i hµng ho¸, b·i ®Ó xe, ®èi t−îng kh¸ch hµng…
18
1.5. Qu¶n lý Nhµ n−íc (QLNN) ®èi víi ho¹t ®éng kinh doanh siªu thÞ 20
1.5.1. Sù cÇn thiÕt cña QLNN ®èi víi ho¹t ®éng kinh doanh siªu thÞ 20
1.5.2. Néi dung cña QLNN ®èi víi ho¹t ®éng kinh doanh siªu thÞ 21
II. Kinh nghiÖm ph¸t triÓn kinh doanh siªu thÞ cña mét sè n−íc
trªn thÕ giíi 22
2.1. Kinh nghiÖm cña mét sè n−íc 22
2.1.1. Trung Quèc 22
2.1.2. Th¸i Lan 28
2.1.3. Ph¸p 33
2.2. Mét sè bµi häc cã thÓ ¸p dông cho ViÖt Nam 36
2.2.1. VÒ sù ph¸t triÓn hÖ thèng siªu thÞ 36
2.2.2. §èi víi qu¶n lý Nhµ n−íc 37
III. Sù cÇn thiÕt cña viÖc ph¸t triÓn hÖ thèng siªu thÞ ë ViÖt Nam 39
3.1. Yªu cÇu cña héi nhËp kinh tÕ quèc tÕ 39
3.2. Yªu cÇu cña c«ng nghiÖp ho¸, hiÖn ®¹i ho¸ ®Êt n−íc 40
3.3. C¸c ®iÒu kiÖn cÇn thiÕt ®Ó ph¸t triÓn hÖ thèng siªu thÞ ë n−íc ta 41
3.4 Nh÷ng thuËn lîi cho sù ph¸t triÓn hÖ thèng siªu thÞ ë ViÖt Nam 41
/ Ch−¬ng II : Thùc tr¹ng ph¸t triÓn hÖ thèng siªu thÞ ë
ViÖt Nam tõ 1996 ®Õn nay
43
I. Thùc tr¹ng ho¹t ®éng cña hÖ thèng siªu thÞ ë ViÖt Nam tõ 1996 ®Õn
nay
43
1.1. Kh¸i qu¸t t×nh h×nh ho¹t ®éng cña hÖ thèng siªu thÞ trªn c¶ n−íc vµ
c¸c thµnh phè lín
43
ii
1.1.1. Sè l−îng, quy m« vµ c¸c h×nh thøc siªu thÞ 43
1.1.2. Tæ chøc kinh doanh siªu thÞ 49
1.1.3. Tr−ng bµy hµng ho¸ trong siªu thÞ 55
1.1.4 T×nh h×nh ho¹t ®éng kinh doanh, c¸c dÞch vô kh¸ch hµng vµ ho¹t ®éng
khuyÕn m¹i
56
1.1.5 Lùc l−îng lao ®éng cña hÖ thèng siªu thÞ 59
1.2. ChÊt l−îng vµ hiÖu qu¶ cña ho¹t ®éng siªu thÞ 61
1.3. C¸c yÕu tè t¸c ®éng ®Õn sù h×nh thµnh vµ ph¸t triÓn cña hÖ thèng
siªu thÞ thêi gian qua
63
1.4. §¸nh gi¸ chung vÒ kinh doanh siªu thÞ hiÖn nay ë ViÖt Nam 68
II. Thùc tr¹ng qu¶n lý nhµ n−íc ®èi víi siªu thÞ ë ViÖt Nam 72
2.1. Kh¸i qu¸t vÒ c«ng t¸c QLNN ®èi víi siªu thÞ thêi gian qua 72
2.1.1. Thùc tr¹ng c¸c quy ®Þnh cã tÝnh ph¸p lý 72
2.1.2. Thùc tr¹ng hÖ thèng c¬ chÕ, chÝnh s¸ch hç trî, khuyÕn khÝch cña Nhµ
n−íc
78
2.1.3. Thùc tr¹ng c«ng t¸c x©y dùng chiÕn l−îc, quy ho¹ch vµ kÕ ho¹ch ph¸t
triÓn siªu thÞ
79
2.1.4. Thùc tr¹ng c«ng t¸c thanh tra, kiÓm tra, gi¸m s¸t viÖc thùc thi c¸c quy
®Þnh cña ph¸p luËt ®èi víi ho¹t ®éng kinh doanh cña siªu thÞ
81
2.2. §¸nh gi¸ chung vµ nh÷ng vÊn ®Ò ®Æt ra 82
2.2.1. KÕt qu¶ ®¹t ®−îc 82
2.2.2. Mét sè h¹n chÕ, nguyªn nh©n vµ nh÷ng vÊn ®Ò ®¹t ra trong c«ng t¸c
qu¶n lý nhµ n−íc ®èi víi siªu thÞ
83
Ch−¬ng 3 : Mét sè gi¶i ph¸p ®æi míi c«ng t¸c qu¶n lý
Nhµ n−íc vµ tæ chøc qu¶n lý kinh doanh nh»m ph¸t
triÓn hÖ thèng siªu thÞ ë viÖt nam thêi gian tíi n¨m
2010
85
I. Nh÷ng c¬ héi vµ th¸ch thøc míi ®èi víi viÖc ph¸t triÓn hÖ
thèng siªu thÞ cña ViÖt Nam
85
1.1. Nh÷ng xu h−íng míi cña m«i tr−êng kinh doanh quèc tÕ 85
1.2. Nh÷ng thay ®æi cña m«i tr−êng kinh doanh trong n−íc thêi gian tíi
n¨m 2010
88
1.3. Nh÷ng c¬ héi vµ th¸ch thøc míi ®èi víi viÖc ph¸t triÓn hÖ thèng
siªu thÞ ë n−íc ta
89
1.3.1. C¬ héi 89
1.3.2. Th¸ch thøc 91
II. Quan ®iÓm vµ ®Þnh h−íng ph¸t triÓn hÖ thèng siªu thÞ cña ViÖt
Nam thêi gian tíi 94
2.1. C¸c quan ®iÓm vÒ ph¸t triÓn hÖ thèng siªu thÞ cña ViÖt Nam 94
2.2. §Þnh h−íng ph¸t triÓn hÖ thèng siªu thÞ cña ViÖt Nam thêi gian tíi
n¨m 2010
96
2.2.1. §Þnh h−íng quy ho¹ch ph¸t triÓn siªu thÞ cña ViÖt Nam ®Õn n¨m 2010 96
2.2.2. §Þnh h−íng ph¸t triÓn c¸c nhµ ph©n phèi kinh doanh siªu thÞ 97
2.2.3. §Þnh h−íng ®Çu t− x©y dùng h¹ tÇng, t¹o ®iÒu kiÖn vÒ mÆt b»ng cho c¸c
siªu thÞ
98
2.2.4. §Þnh h−íng ph¸t triÓn hÖ thèng siªu thÞ ViÖt Nam 99
2.2.5. §Þnh h−íng tæ chøc vµ qu¶n lý ho¹t ®éng siªu thÞ 100
III. Mét sè gi¶i ph¸p ®
æ
i míi c«ng t¸c qu¶n lý Nhµ n−íc nh»m ph¸t 101
iii
triÓn hÖ thèng siªu thÞ n−íc ta
3.1. Gi¶i ph¸p n©ng cao nhËn thøc vµ hiÓu biÕt cña toµn x· héi vÒ kinh
doanh siªu thÞ
101
3.2. Gi¶i ph¸p x©y dùng vµ hoµn thiÖn m«i tr−êng ph¸p lý ®iÒu chØnh ho¹t
®éng kinh doanh siªu thÞ
103
3.3. X©y dùng c¸c c¬ chÕ, chÝnh s¸ch khuyÕn khÝch, hç trî ph¸t triÓn siªu thÞ 105
3.4. §æi míi c«ng t¸c x©y dùng chiÕn l−îc, quy ho¹ch vµ kÕ ho¹ch ph¸t triÓn
siªu thÞ
110
3.5. §æi míi c«ng t¸c thanh tra, kiÓm tra, gi¸m s¸t viÖc thùc thi c¸c quy ®Þnh
cña ph¸p luËt ®èi víi kinh doanh siªu thÞ
111
3.6. KhuyÕn khÝch sù ra ®êi vµ x©y dùng n¨ng lùc cho hiÖp héi siªu thÞ 112
3.7. C¸c gi¶i ph¸p kh¸c 113
IV. Mét sè gi¶i ph¸p ®æi míi ho¹t ®éng qu¶n trÞ kinh doanh cña c¸c
doanh nghiÖp siªu thÞ
114
4.1. Nh÷ng ®æi míi trong nhËn thøc vµ t− duy cña c¸c gi¸m ®èc siªu thÞ 114
4.2. §æi míi vµ ®a d¹ng ho¸ c¸c h×nh thøc b¸n hµng cña siªu thÞ 116
4.3. Lùa chän vÞ trÝ ®Æt siªu thÞ thÝch hîp 116
4.4. Ph¸t triÓn vµ ®a d¹ng ho¸ tËp hîp hµng ho¸ 117
4.5. X©y dùng vµ thùc thi chÝnh s¸ch gi¸ c¶ hîp lý 118
4.6. Ph¸t triÓn dÞch vô kh¸ch hµng vµ t¨ng c−êng ho¹t ®éng XTTM 119
4.7 Cã chÝnh s¸ch qu¶n trÞ vµ ph¸t triÓn nguån nh©n lùc hiÖu qu¶ 121
KÕt LuËn 123
Phô lôc 125
Danh môc tµi liÖu tham kh¶o 136