X¸c ®Þnh thÞ tr−êng ®èi víi bß thÞt cña
vïng nhiÖt ®íi b¾c óc
B.M. Burns, C. Gazzola, G.T. Bell, K.J. Murphy
Giíi thiÖu thÞ tr−êng thÞt bß
C¸c ®Æc tÝnh kü thuËt cña thÞ tr−êng thÞt bß lu«n
thay ®æi. Khi cã c¸c th«ng tin míi vÒ gi¸ c¶ thÞt
tr−êng, th«ng tin vÒ kh¸ch hµng −a chuéng c¸c ®Æc
tÝnh nµy sÏ thay ®æi. C¸c ®Æc tÝnh ®−îc trÝch dÉn ë
®©y liªn quan ®Õn tªn c¸c s¶n phÈm th«ng dông.
Tªn mét sè lo¹i s¶n phÈm lµ sù ph©n lo¹i tæng
qu¸t vµ cã thÓ chøa ®ùng mét lo¹t cña c¸c ®Æc tÝnh
kü thuËt cña s¶n phÈm. VÝ dô, cã h¬n 15 ®Æc tÝnh
kh¸c nhau ®èi víi tªn mét s¶n phÈm th«ng dông,
mµ th«ng th−êng ®−îc gäi lµ “thÞt bß thiÕn nu«i
b»ng ngò cèc cho NhËt B¶n”. C¸c ®Æc tÝnh kh«ng
chØ thay ®æi theo thêi gian mµ cßn thay ®æi gi÷a
c¸c thÞ tr−êng. Do vËy ®iÒu cÇn thiÕt lµ t¹o uy tÝn
vµ cËp nhËt c¸c th«ng tin vÒ c¸c yªu cÇu tõ c¸c thÞ
tr−êng cã tiÒm n¨ng vµ c¸c nhµ chÕ biÕn thÞt. Mét
sè yªu cÇu vÒ khèi l−îng vµ tuæi cña gia sóc ®èi
víi c¸c thÞ tr−êng chÝnh ®−îc xem xÐt d−íi ®©y
(phô lôc 1, 2, 3, 4).
Ba lo¹i thÞ tr−êng
Bß thÞt ë óc phï hîp víi ba lo¹i thÞ tr−êng lín
• ThÞ tr−êng dù tr÷: thÞ tr−êng bß sèng xuÊt
khÈu vµ thÞ tr−êng néi ®Þa
• ThÞ tr−êng néi ®Þa
• ThÞ tr−êng xuÊt khÈu.
ThÞ tr−êng dù tr÷ bß sèng cho xuÊt
khÈu vµ tiªu dïng néi ®Þa
C¶ hai thÞ tr−êng nµy ®ang t¨ng tr−ëng vµ rÊt quan
träng, ®Æc biÖt lµ ë b¾c óc. Do nhu cÇu vÒ thÞ
tr−êng dù tr÷ néi ®Þa còng ®ang t¨ng lªn, óc ®·
t¨ng thÞ tr−êng xuÊt khÈu bß sèng tõ d−íi 100
ngµn con vµo n¨m 1990 lªn ®Õn trªn 500 ngµn vµo
n¨m 1995. ThÞ tr−êng nµy t¨ng lªn do t¨ng nhu
cÇu ®èi víi thÞt bß ë §«ng Nam ¸, nh÷ng n−íc ®·
gi¶m sè l−îng bß néi ®Þa do t¨ng ¸p lùc sö dông
®Êt cho th©m canh c©y trång, thay thÕ søc kÐo
b»ng m¸y mãc. Mét vµi n−íc ë vïng nµy ®· gi¶m
thuÕ ®èi víi thÞt bß nhËp.
óc n»m gÇn c¹nh c¸c n−íc §«ng Nam ¸, khÝ hËu
t−¬ng tù vµ gia sóc cña óc kh«ng mang bÖnh, óc
cã c¬ héi lý t−ëng cung cÊp mét sè l−îng lín bß
cho c¸c thÞ tr−êng nµy. C¸c mèi nguy c¬ tiÒm tµng
®èi víi th−¬ng m¹i bao gåm sù tù m·n vÒ chÊt
l−îng, sù ®èi lËp ë mét vµi kh©u cña c«ng nghiÖp
chÕ biÕn thÞt vµ phong trµo quyÒn ®éng vËt.
ThÞ tr−êng xuÊt khÈu gia sóc sèng cã thÓ chia
thµnh ba lo¹i
• Bß vç bÐo vµ giÕt thÞt vµo c¸c n−íc §«ng Nam
¸
• Bß gièng
• Bß vç bÐo vµo c¸c n−íc B¾c ¸
C¸c lo¹i gia sóc ®−îc −a chuéng lµ:
• Bß ®ùc non vµ bß c¸i t¬ 2 - 4 r¨ng
• Kh«ng sõng
• ThÝch hîp víi ®iÒu kiÖn dù tr÷
• Cã 1/2 ®Õn 1/4 m¸u bß Bos indicus (bß u)
Ngoµi ra bß víi tÝnh khÝ hiÒn lµnh (®iÒu khiÓn dÔ
h¬n vµ cho n¨ng suÊt cao khi vç bÐo), c¸c vÕt bÇm
dËp nhá (h− háng phÇn da lµ tèi thiÓu) còng ®−îc
−a chuéng.
Yªu cÇu vÒ khèi l−îng sèng còng rÊt kh¸c nhau vµ
phô thuéc vµo yªu cÇu cña thÞ tr−êng. ThÞ tr−êng
Indonesia hiÖn nay yªu cÇu gia sóc ®−îc vç bÐo cã
khèi l−îng sèng 300 - 400 kg víi thêi gian vç bÐo
nhanh.
B¶ng 1: §Æc tÝnh kü thuËt cña thÞ tr−êng xuÊt khÈu vµ
tiªu dïng néi ®Þa vÒ khèi l−îng bß sèng
ThÞ tr−êng Giíi tÝnh Tuæi
(r¨ng)
KL sèng
(kg)
XuÊt khÈu
bß sèng
®ùc non, c¸i t¬ 0 - 4 180 - 420
§Þa ph−¬ng ®ùc non, c¸i t¬ 0 - 4 230 - 500
Do gi¸ bß t−¬ng ®èi cao vµ gi¸ thøc ¨n t−¬ng ®èi
thÊp nªn ®ang cã xu thÕ nhËp khÈu bß mét n¨m
tuæi (180 - 220 kg) gi¸ t−¬ng ®èi rÎ h¬n vµ vç bÐo
trong thêi gian dµi h¬n. Th«ng th−êng thÞ tr−êng
Philippin yªu cÇu bß ®ùc non cã khèi l−îng sèng
280 - 330 kg, trong khi thÞ tr−êng Malaysia yªu
cÇu bß ®ùc cã khèi l−îng nhá h¬n, non h¬n (250 -
300 kg) vµ d−íi 24 th¸ng tuæi.
Nhu cÇu vÒ bß cung cÊp cho thÞ tr−êng dù tr÷ ®Þa
ph−¬ng ®ang t¨ng lªn do nhu cÇu cña nhiÒu c¬ së
vç bÐo vµ c¸c nhµ s¶n xuÊt. C¸c kh¸ch hµng t×m
kiÕm thÞ tr−êng dù tr÷ h−íng tíi c¸c bß ®ùc non vµ
c¸i t¬ chñ yÕu lo¹i kh«ng sõng vµ kh«ng chøa
nhiÒu h¬n 5/8 m¸u bß Bos indicus phï hîp víi
®iÒu kiÖn dù tr÷. Khèi l−îng yªu cÇu ®èi víi bß ®Ó
vç bÐo phô thuéc vµo ®Æc tr−ng cña thÞ tr−êng ®Æt
ra, nh−ng cã 2 nhãm: khèi l−îng 400-500 kg ®èi
víi thÞ tr−êng xuÊt khÈu khèi l−îng lín vµ 230-
330 kg ®èi víi thÞ tr−êng xuÊt khÈu khèi l−îng
nhá h¬n vµ thÞ tr−êng néi ®Þa.
30
31
ThÞ tr−êng néi ®Þa
ë óc, thÞt ®−îc c¸c siªu thÞ vµ c¸c nhµ b¸n lÎ b¸n
chñ yÕu cho c¸c gia ®×nh, cßn c¸c nhµ bu«n th×
b¸n cho c¸c lo¹i dÞch vô ¨n uèng (bao gåm c¶ thøc
¨n nhanh), kh¸ch s¹n (KS) vµ nhµ hµng (NH). ThÞt
®−îc mæ tõ c¸c gia sóc ë c¸c ®é tuæi kh¸c nhau vµ
khèi l−îng th©n thÞt kh¸c nhau, khèi l−îng lín cã
chiÒu h−íng cho gi¸ cao h¬n.
Nh×n chung, c¸c yªu cÇu cña siªu thÞ lµ
• Bß ®−îc nu«i vç bÐo b»ng ngò cèc vµ cá
• Bß ®ùc vµ c¸i t¬ víi 0 - 2 r¨ng
• Khèi l−îng th©n thÞt (KLTT) 160 - 170 kg
• §é dµy mì 5 - 17 mm.
Yªu cÇu cña h·ng Woolworths, h·ng ph©n phèi
51% thÞ tr−êng kinh doanh thÞt siªu thÞ
Queensland (thµnh lËp gi÷a n¨m 1995) gåm:
• Bß ®ùc non vµ bß c¸i t¬
• Con lai víi 1/2 - 5/8 m¸u bß Anh (Ch©u ¢u)
®−îc −a chuéng, trªn 1/2 m¸u bß Bos indicus
nh−ng kh«ng u còng ®−îc chÊp nhËn
• 2 r¨ng hoÆc Ýt h¬n
• Khèi l−îng th©n thÞt: 200 - 260 kg ®èi víi ®ùc
non vµ 200 - 250 ®èi víi bß c¸i t¬
• §é dµy mì ë ®iÓm P8 (DMP8): 4 - 15 mm
• pH c¬: 5,3 - 5,7
• Mµu s¾c thÞt: 1B - 3
• Mµu s¾c mì: 1 - 3
• V©n thÞt: 1 -3
B¶ng 2: §Æc tÝnh kü thuËt cña thÞ tr−êng néi ®Þa
ThÞ
tr−êng
Giíi
tÝnh
Tuæi
(r¨ng)
DMP8
(mm)
KLTT
(kg)
§Þa
ph−¬ng ®ùc non,
c¸i t¬ 0 - 2 4 - 15 160 - 220
Siªu thÞ ®ùc non,
c¸i t¬ 0 - 2 5 - 17 160 - 270
KS, NH ®ùc non,
c¸i t¬ 0 - 6 5 - 15 180 - 280
ThÞ tr−êng xuÊt khÈu
Mét lo¹t s¶n phÈm thÞt ®−îc xuÊt khÈu, bao gåm:
thÞt sóc ®−îc gãi b¶o qu¶n ch©n kh«ng lµm l¹nh vµ
®ãng b¨ng, th©n thÞt ®ãng b¨ng, s¶n phÈm ®ãng
b¨ng trong hép b×a cøng tõ thÞt ®á ®Õn thÞt c¾t rêi.
ThÞt lµm l¹nh ®−îc xuÊt khÈu ®Õn mét sè thÞ
tr−êng vµ chóng ®−îc c¸c kh¸ch s¹n, nhµ hµng vµ
gia ®×nh sö dông. ThÞt ®ãng b¨ng trong b×a cøng
chiÕm mét tû lÖ lín ®èi víi thÞt bß xuÊt khÈu cña
óc. Lo¹i thÞt nµy còng ®−îc sö dông nh− s¶n phÈm
thÞt lµm l¹nh vµ cã thÓ pha trén víi thÞt “®Þa
ph−¬ng” ®Ó s¶n xuÊt thÞt b¨m viªn. Th©n thÞt bß
®ãng b¨ng ®−îc gi¶i ®«ng, c¸c th©n thÞt ®−îc läc
x−¬ng, ®ãng gãi l¹i vµ ®ãng b¨ng l¹i ®Ó b¸n cho
ng−êi tiªu dïng.
HiÖn t¹i (1994 - 1995), c¸c thÞ tr−êng chÝnh nhËp
khÈu thÞt bß cña óc lµ NhËt B¶n, Mü, Canada,
Nam TiÒu Tiªn, c¸c thÞ tr−êng ch©u ¸ kh¸c vµ
céng ®ång chung ch©u ¢u. Mét vµi ®Æc tr−ng tæng
qu¸t ®èi víi c¸c thÞ tr−êng nµy ®−îc dÉn ra ë b¶ng
3. C¸c ®Æc tr−ng kh¸c ¸p dông bao gåm kh«ng cã
vÕt th©m ë c¸c phÇn thÞt chñ yÕu, kh«ng cã vÕt
th©m ë th©n thÞt ®èi víi thÞ tr−êng Nam TiÒu Tiªn,
h×nh d¸ng m«ng tèi thiÓu lµ C, mµu s¾c mì s¸ng.
PhÇn lín c¸c nhµ chÕ biÕn cã quy ®Þnh th−ëng ph¹t
¸p dông ®Æc biÖt ®èi víi ®é dµy mì, ®é tuæi vµ
khèi l−îng th©n thÞt.
Tµi liÖu tham kh¶o
Chefins, R. (1996) Meeting Beef Markets - The
nutritional and management opportunity. QDPI.
Bundaberg. Sponsored by the Meat Research
Corporation.
B¶ng 3: C¸c ®Æc tÝnh kü thuËt cña thÞt bß cho mét vµi thÞ tr−êng nhËp khÈu thÞt bß chñ yÕu cña óc
ThÞ tr−êng Giíi tÝnh KLTT (kg) Tuæi DMP8
Vç bÐo b»ng cá cho NhËt B¶n ®ùc non, c¸i t¬ 280 - 420 0 - 8 7 - 22
Vç bÐo ng¾n ngµy cho NhËt B¶n ®ùc non, c¸i t¬ 285 - 420 0 - 7 7 - 27
Vç bÐo ng¾n ngµy bß 1 n¨m tuæi cho NhËt B¶n ®ùc non, c¸i t¬ 180 - 240 0 - 2 8 - 12
Vç bÐo b»ng cá cho Nam TiÒu Tiªn ®ùc non, c¸i t¬ 180 - 280 0 - 7 3 - 22
Vç bÐo b»ng h¹t cho Nam TiÒu Tiªn ®ùc non, c¸i t¬ 230 - 340 0 - 7 7 - 32
Céng ®ång chung ch©u ¢u (EC) ®ùc non, c¸i t¬ 240 -330 0 - 4 7 - 18
Mü (USA) tÊt c¶ tÊt c¶ 0 - 8 3 - 22
Chó ý: - Vç bÐo “ng¾n ngµy” - tèi thiÓu 100 ngµy cho ¨n víi tû lÖ ngò cèc thÝch hîp
- §èi víi céng ®ång chung ch©u ¢u - kh«ng ®−îc sö dông hormone sinh tr−ëng (HGPs)
- C¸c ®Æc tÝnh kü thuËt thÞ tr−êng Canada rÊt gièng thÞ tr−êng Mü.
Phô lôc 1: ThÞ tr−êng bß thÞt vç bÐo b»ng cá
0
100
200
300
400
500
600
700
800
900
6 1218243036424854
Tuæi (th¸ng)
Khèi l−îng sèng (kg)
0
50
100
150
200
250
300
350
400
450
R¨ng s÷a
2 r¨n
g
8 r¨ng
6 r¨ng
4 r¨ng
Khèi l−îng th©n thÞt (kg)
ThÞ tr−êng Mü
ThÞ tr−êng NhËt
ThÞ tr−êng ch©u
¢
u
(kh«ng cã hormone sinh tr−ëng)
ThÞ tr−êng
®Þa ph−¬ng
ThÞ tr−êng
Nam Triªï Tiªn
32
Phô lôc 2: ThÞ tr−êng bß thÞt vç bÐo b»ng ngò cèc
0
100
200
300
400
500
600
700
800
900
6 1218243036424854
Tuæi (th¸ng)
Khèi l−îng sèng (kg)
0
50
100
150
200
250
300
350
400
450
R¨n
g
s÷a 2 r¨ng
8 r¨ng
6 r¨ng
4 r¨ng
Khèi l−îng th©n thÞt
(kg)
ThÞ tr−êng NhËt
ThÞ tr−êng ch©u Au
(kh«ng
hmst
)
ThÞ tr−êng ®Þa
ph−¬ng
Nam
TriÒu
Tiªn
K.s¹n cao cÊp §«ng Nam ¸
33
34
Phô lôc 3
C¸c tiªu chuÈn vÒ ®Æc tÝnh kü thuËt
cña thÞ tr−êng
Tiªu chuÈn chñ yÕu dïng ®Ó miªu t¶ th©n thÞt lµ
tuæi giÕt mæ vµ khèi l−îng th©n thÞt. C¸c tiªu
chuÈn kh¸c bao gåm giíi tÝnh, ®é dµy mì d−íi da
vµ mì bao phñ, vÕt bÇm tÝm, h×nh d¹ng m«ng, ®é
v©n cña thÞt, mµu s¾c thÞt vµ mì. §é mÒm vµ tû lÖ
th©n thÞt sÏ lµ c¸c tiªu chuÈn trong t−¬ng lai.
C¸c ®Æc tÝnh kü thuËt cña thÞ tr−êng kh«ng nh÷ng
thay ®æi theo thêi gian mµ cßn thay ®æi gi÷a c¸c
nhµ chÕ biÕn trong cïng mét thêi gian. Do vËy,
nªn lu«n kiÓm tra c¸c ®Æc tÝnh kü thuËt míi nhÊt
cña c¸c nhµ chÕ biÕn thÞt, c¸c dÞch vô vµ ®¹i lý
ch¨n nu«i.
C¸c ®Æc ®Æc tÝnh kü thuËt cña thÞ tr−êng hiÖn nay
gåm:
Tuæi - ®−îc ®¸nh gi¸ b»ng ®Õm sè l−îng r¨ng cöa
vÜnh viÔn:
Kh«ng cã r¨ng cöa vÜnh viÔn nµo (d−íi 25 th¸ng
tuæi)
2 r¨ng cöa vÜnh viÔn (20 - 30 th¸ng tuæi)
4 r¨ng cöa vÜnh viÔn (25 - 35 th¸ng tuæi)
6 r¨ng cöa vÜnh viÔn (30 - 45 th¸ng tuæi)
8 r¨ng cöa vÜnh viÔn (trªn 40 th¸ng tuæi)
Giíi tÝnh
- §ùc non: bß ®ùc thiÕn hoÆc kh«ng thiÕn nh−ng
kh«ng cã ®Æc tr−ng sinh dôc thø cÊp
- Bß: bß c¸i hoÆc bß ®ùc kh«ng thiÕn cã Ýt h¬n 7
r¨ng cöa vÜnh viÔn, vµ nÕu lµ bß ®ùc th× kh«ng cã
c¸c ®Æc tr−ng sinh dôc thø cÊp
- Bß s÷a: bß c¸i víi 8 r¨ng cöa vÜnh viÔn
- Bß ®ùc: bß ®ùc thiÕn hoÆc kh«ng thiÕn cã biÓu
hiÖn c¸c ®Æc tr−ng sinh dôc thø cÊp.
Khèi l−îng th©n thÞt: khèi l−îng th©n thÞt nãng
(KLTTN), ®−îc tÝnh b»ng kg vµ theo tiªu chuÈn
c¾t gän.
§é dµy mì: tÝnh b»ng mm vµ ®o trªn th©n thÞt
nãng t¹i ®iÓm P8 ë m«ng.
VÕt th©m tÝm - ®−îc ®¸nh gi¸ b»ng thÞ gi¸c. VÞ trÝ
c¸c vÕt th©m trªn th©n thÞt ®¸nh gi¸ møc ®é
nghiªm träng cña nã. C¸c phÇn c¾t gän còng ®−îc
yªu cÇu ®¸nh gi¸ c¸c vÕt th©m tÝm.
TÊt c¶ c¸c tiªu chuÈn trªn cã thÓ ®−îc sö dông ®Ó
x¸c ®Þnh gi¸ c¶ cho ng−êi b¸n hµng. ë nh÷ng n¬i
mµ c¸c tiªu chuÈn cÇn thiÕt nµy kh«ng ®−îc ®¸p
øng th× sÏ ph¹t vµo gi¸. Trong nhiÒu tr−êng hîp,
c¸c tiªu chuÈn sau cßn ®−îc xem xÐt khi x¸c ®Þnh
gi¸:
MÆt nghiªng cña m«ng - ®¸nh gi¸ b»ng thÞ gi¸c
ngo¹i h×nh cÊu tróc c¬ cña th©n thÞt
Sù ph©n bè mì - ®¸nh gi¸ b»ng thÞ gi¸c sù ph©n
bè mì d−íi da bao phñ th©n thÞt vµ c¸c phÇn nhÊt
®Þnh.
C¸c tiªu chuÈn nµy cã thÓ ®−îc sö dông trong
t−¬ng lai ®Ó hiÖu chØnh gi¸ cho ng−êi b¸n theo tiªu
chuÈn ®¸nh gi¸ thÞt lµm l¹nh cña óc.
Mµu s¾c thÞt - mµu s¾c cña c¬ dµi l−ng t¹i ®iÓm
1/4 th©n thÞt, ®−îc ®o b»ng thÞ gi¸c vµ cho ®iÓm
theo thang ®iÓm 10, tõ 0 ®iÓm (mµu s¸ng) ®Õn 9
®iÓm (mµu tèi).
Mµu s¾c mì - ®¸nh gi¸ b»ng m¾t th−êng mµu cña
mì gi¾t trong c¬ dµi l−ng t¹i ®iÓm 1/4 th©n thÞt vµ
cho ®iÓm theo thang ®iÓm 10, tõ 0 ®iÓm (mµu
tr¾ng) ®Õn 9 ®iÓm (mµu vµng).
§é v©n - ®µnh gi¸ b»ng m¾t th−êng v©n mì ë c¬
dµi l−ng t¹i ®iÓm 1/4 th©n thÞt vµ cho ®iÓm theo
thang ®iÓm 7, tõ 0 ®iÓm (kh«ng cã ) ®Õn 6 ®iÓm
(qu¸ nhiÒu).
C¸c ®Æc tÝnh kü thuËt trong t−¬ng lai nh− ®é mÒm
thÞt vµ tû lÖ thÞt tinh cã thÓ lµ mét phÇn cña hÖ
thèng ®¸nh gi¸ gi¸ th©n thÞt.
Khèi l−îng th©n thÞt nãng tiªu chuÈn lµ mét trong
c¸c tiªu chuÈn quan träng nhÊt. §èi víi ng−êi b¸n
gia sóc, khèi l−îng th©n thÞt ®−îc −íc tÝnh tèt nhÊt
b»ng c©n khèi l−îng sèng vµ cÇn cã sù hiÓu biÕt vÒ
tû lÖ thÞt xÎ.
X¸c ®Þnh khèi l−îng gia sóc b»ng sö dông c©n
chÝnh x¸c vµ hÖ thèng “¨n no” tiªu chuÈn. Khèi
l−îng sèng cÇn ®−îc c©n theo tiªu chuÈn “no”
(ruét c¨ng ®Çy) hoÆc theo tiªu chuÈn “nhÞn ®ãi”
(ruét kh«ng cã g×, gia sóc cho nhÞn ®ãi qua ®ªm,
cho hoÆc kh«ng cho uèng n−íc); ph¶i x¸c ®Þnh
nªn theo tiªu chuÈn nµo lµ phï hîp nhÊt ®Ó sö
dông vµ thùc hiÖn nã.
Tû lÖ thÞt xÎ trung b×nh dao ®éng tõ 45 - 55% so
víi khèi l−îng sèng (tiªu chuÈn ¨n no). C¸c yÕu tè
chi phèi ®Õn tû lÖ thÞt xÎ bao gåm:
KiÓu gen - Bß Bos indicus th«ng th−êng cho tû lÖ
thÞt xÎ cao h¬n so víi bß Bos taurus tõ 1,5 - 2%.
Con lai víi bß ch©u ¢u cã chiÒu h−íng trung gian
hoÆc gièng víi Bos indicus.
NhÞn ®ãi - t¨ng tû lÖ thÞt xÎ
MÊt n−íc - c¸c gia sóc mÊt n−íc cã tû lÖ thÞt xÎ
thÊp h¬n
KhÈu phÇn ¨n - t¨ng tû lÖ thÞt xÎ khi n¨ng l−îng
cña thøc ¨n t¨ng vµ gi¶m khi thµnh phÇn x¬ t¨ng
§é bÐo th©n thÞt - tû lÖ thÞt xÎ t¨ng lªn víi c¸c
th©n thÞt bÐo theo tiªu chuÈn “th©n thÞt tiªu
chuÈn”, tû lÖ thÞt xÎ sÏ gi¶m ®i ®èi víi c¸c gia sóc
qu¸ bÐo vµ mì bÞ läc bá.
Khèi l−îng th©n thÞt - t¨ng tû lÖ thÞt xÎ khi khèi
l−îng th©n thÞt t¨ng
Bß c¸i t¬ - cã thÓ cã tû lÖ thÞt xÎ thÊp h¬n ®èi víi
c¸c th©n thÞt cã khèi l−îng lín do qu¸ bÐo.