NGHIÊN CỨU VỊ TRÍ – HÌNH DẠNG VÀ KÍCH THƯỚC
RÃNH TRUNG TÂM Ở NÃO
TÓM TẮT
Nghiên cứu rãnh trung tâm của não ở não đã được nghiên cứu nhiều ở
trên thế giới, tuy nhiên ở Việt Nam chưa có công trình nào nghiên cứu vấn
đề này.
Mục tiêu nghiên cứu: Công trình có mục đích xác định các dạng, vị
trí và đo các kích thước của rãnh trung tâm của não ở người Việt Nam.
Đối tượng và phương pháp nghiên cứu: Trong nghiên cứu này
chúng tôi đã tiến hành đo rãnh trung tâm của 39 mẫu não là người Việt Nam
sau khi chết tại Bộ Môn Giải Phẫu Đại học Y Dược Thành phố Hồ Chí
Minh, trong đó có 32 nam và 7 nữ.
Kết quả: Hình dạng rãnh trung tâm có hai dạng, giống nhau giữa hai
bán cầu đại não trên cùng một người. Chiều dài rãnh trung tâm bên phải:
10,64 ±1,24 cm, bên trái: 10,5 ± 0,85 cm. Độ sâu nhất của rãnh trung tâm
bên phải:16,79 ± 3,50 mm, bên trái: 16,53 ± 3,70 mm. Vị trí của rãnh trung
tâm có khởi điểm ở trên cách cực trước bán cầu đại não 103mm và điểm tận
cùng ở dưới cách cực trước bán cầu đại não 71mm.
Kết luận: Rãnh trung tâm của não có 2 dạng. Chiều dài trung bình
của rãnh trung tâm là 10,6cm và có độ sâu trung bình là 16,6mm.
ABSTRACT
Background: Position-morphology and measurement of the central
sulcus was investigated in the world, but in Vietnam, this problem hasn’t
been investigated.
Objective: Determine position-morphology and measurement of the
central sulcus in Vietnamese brains.
Materials and methods: In this research, we measured the central
sulcus (fissure of Rolando) of thirty-nine brains of Vietnamese postmortem
at Anatomy department of University of Medicine and Pharmacy Ho Chi
Minh, including thirty-two men and seven women.
Result: There are two shapes of central sulcus. They are simillar on
two hemispheric brain of one person. The length of right central sulcus:
10,64 ±1,24 cm, left central sulcus: 10,5 ± 0,85 cm. The depth of right
central sulcus:16,79 ± 3,50 mm, left central sulcus: 16,53 ± 3,70 mm. The
distance between superior extremity of the central sulcus and the anterior
extremity of the hemisphere is 103mm, the distance between inferior
extremity of the central sulcus and the anterior extremity of the hemisphere
is 71mm.
Conclusion: There are two shapes of central sulcus. The average
length of central sulcus is 10,6cm and the average depth of central sulcus is
16,6mm.
Đ ẶT V ẤN Đ Ề
Nghiên cứu về giảI phẫu học hình thái não bộ không phải là vấn đề
mới mẻ. Đã từ lâu người ta đã tiến hành nghiên cứu về trọng lượng và kích
thước của não bộ5,11. Ngày nay với sự phát triển của ngành chẩn đoán hình
ảnh mà các tác giả đã ứng dụng vào các nghiên cứu não bộ trên người sống,
để rút ra mối quan hệ giữa hình thái và chức năng. Tuy nhiên việc nghiên
cứu mô tả và đo đạc trực tiếp trên não người đã chết cũng còn hữu ích cho
chúng ta ghi nhận được sự khác biệt giữa các cá thể và giống người 2.
Phần lớn các tác giả trong nước và ngoài nước chỉ nghiên cứu về
kích thước và trọng lượng của não bộ3,6. Nghiên cứu về rãnh não chỉ được
thực hiện bởi một số tác giả nước ngoài. Ở Việt Nam chưa có tài liệu nào
nghiên cứu về các rãnh não, vì vậy chúng tôi đã tiến hành thực hiện đề
tài:” Nghiên cứu vị trí, hình dạng và kích thước rãnh trung tâm ở não của
người Việt Nam trưởng thành”.
Mục tiêu của công trình này nhằm cung cấp số liệu về hình dạng,
chiều dài và độ sâu của rãnh trung tâm ở hai bán cầu đại não của người Việt
Nam. Đây cũng là bước đầu đặt nền tảng cho các công trình nghiên cứu tiếp
theo về rãnh não ở người Việt Nam, cũng như kết hợp nghiên cứu giữa y học
hình thái và chức năng.
ĐỐI TƯỢNG - PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
Đối tượng
Chúng tôi đã tiến hành đo đạc trực tiếp 39 não bộ là ngườI Việt Nam
trong đó có 32 nam và 7 nữ tại Bộ Môn Giải Phẫu học Đại học Y Dược TP
Hồ Chí Minh.
Phương pháp nghiên cứu
Tiến hành nghiên cứu mô tả cắt ngang. Các mẫu não được bóc tách
các màng não, loạI bỏ mẫu não dập nát, hoạI tử, u...Sau đó khảo sát về hình
dạng, chiều dài, độ sâu của các rãnh não. Xử lý số liệu thu thập được trên
phần mềm SPSS 7.5.
Phương tiện nghiên cứu
Bộ tiểu phẫu, thước, thước kẹp compas, chỉ màu vàng, que tăm đầu tù.
Bộ khung tự chế để cố định não, máy chụp hình kỷ thuật số.
Cách thức tiến hành
Chụp lại và phân dạng các rãnh não.