NHỮNG THUỐC CÓ
TÁC DỤNG PHỤ GÂY
DƯ CÂN VÀ BÉO PHÌ
Tác giả : DS. PHAN QUỐC ĐỐNG
Trong số các dược phẩm, có khá nhiều
loại gây những tác dụng phụ ngoài ý
muốn, làm tăng cân hoặc béo phì cho
người sử dụng. Nguyên nhân vì chúng có
tác dụng giữ nước trong các mô, làm tăng
tỷ lệ mỡ hoặc kích thích ăn ngon miệng, thèm ăn. Theo
thống kê trên 8.000 loại thuốc lưu hành ở các nước đang
phát triển, có tới 3.000 loại gây tác dụng phụ lên cân, chỉ
có điều may mắn là chúng không tạo hiệu quả giống nhau
cho tất cả mọi người.
Các dược phẩm có tác dụng phụ làm tăng cân, béo phì có thể
bao gồm trong 4 nhóm sau:
1. Nhóm thuốc hướng tâm thần
Các thuốc chống trầm cảm, thuốc an thần đều có tác dụng
phụ gây béo phì rõ rệt.
Người ta đã tiến hành thử nghiệm trên một số đông bệnh
nhân phải sử dụng thuốc hướng tâm thần, thì thấy có tới 1/3
số bệnh nhân lên cân, tăng thể trọng từ 5-20kg. Tác dụng
tăng cân xảy ra ngay từ những tuần đầu hoặc sau khi dùng
thuốc một thời gian dài, bất kể liều lượng cao hay thấp.
Thuốc an thần làm cho bệnh nhân ít hoạt động, lờ đờ nên tiêu
hao ít năng lượng, càng dễ gây béo phì.
Thuốc chống trầm cảm còn tác dụng trên các trung tâm điều
hòa cảm giác đói ở não, nên làm bệnh nhân luôn luôn thèm
ăn và ăn nhiều hơn nhu cầu của cơ thể.
Khi cần thiết vẫn phải dùng các thuốc hướng tâm thần, nhưng
cần tránh lạm dụng tác dụng phụ này với mục đích tăng cân.
2. Nhóm thuốc corticoid
Do có tác dụng phụ là giữ muối trong các mô, kích thích sản
xuất mỡ và làm rối loạn hấp thu các chất đường, nên bệnh
nhân dùng Cortison có khuôn mặt tròn và bụng phệ to, tăng
cân béo phì.