Nỗi Buồn Giao Chi Nguyễn Đức Thọ
Nỗi Buồn Giao Chi
Tác giả: Nguyễn Đức Thọ
Thể loại: Truyện Ngắn
Website: http://motsach.info
Date: 27-October-2012
Nhà có ba người , ông Bảy Công về hưu đã mười năm nay , ông Hai Phương con trai cả ông
Bảy chuyên viên cao cấp Bộ kinh tế đối ngoại làm việc ở thành phố , thỉnh thoảng mới về ,
thằng Vũ , giáo viên trường Mỹ thuật con trai duy nhất của ông Hai , cháu nội ông Bảy. Ba
người đàn ông , ba thế hệ trong căn hộ vắng bóng đàn bà nhiều khi thật cô quạnh.Mỗi người
một tâm sự riêng nên họ rất ít ngồi trò chuyện với nhau. Thường chỉ có hai ông cháu ở nhà ,
thằng Vũ bảo ông Hai:
- Nội ơi , giá như cháu vào Đảng được nhà mình đủ một chi bộ theo điều lệ. Hàng tháng ta cùng
họp , cùng ra nghị quyết , nhà sẽ đỡ buồn hơn. Phải vậy không nội?
Ông Bảy phì cười rồi chửi:
-Mồ tổ bay , cái thứ mày sinh hoạt bừa bãi làm sao đủ tư cách đảng viên.
Thằng Vũ làm bộ thở dài:
- ấy là nói để động viên nội thôi.
Ông Bảy nghiêm mặt:
- Ông không mượn con động viên kiểu đó !
Bà Bảy mất khi ông vừa nghỉ hưu. Tưởng là đi làm cách mạng suốt đời về già được ở bên nhau.
Nào ngờ !... Ông Hai Phương từ chức Thứ trưởng chuyển vào phía Nam làm chuyên viên văn
phòng B. Nào ngờ!... Mẹ thằng Vũ lại mất đột ngột. Thế là thằng Vũ lại từ giã Thủ đô xin
chuyển về phân hiệu 3 trường Mỹ thuật cho gần ông và ba.
Ông Bảy cưng thằng Vũ lắm. ở hắn có bóng dáng thời trai trẻ của ông. Dịp này Vũ đem về nhà
rất nhiều thứ lỉnh kỉnh và dơ dáy làm căn phòng giống như một cái nhà kho chứa đồ cũ. Suốt
ngày người hắn lắm bê bết đất sét , thạch cao , xi măng...
- Chuẩn bị triển lãm toàn thành nội ạ. Con phải cật lực để có tác phẩm tham dự.
Sau nửa tháng hì hục gọt đẽo, Vũ cho ra đời một pho tượng bán thân bằng thạch cao giả đồng.
Hắn lật tấm vải che:
- Đố nội đây là cái đầu của ai?
Trang 1/6 http://motsach.info
Nỗi Buồn Giao Chi Nguyễn Đức Thọ
Ông Bảy đeo kính khoanh tay đi vòng quanh nhìn lom lom vào tác phẩm của thằng cháu mất
một lúc:
- Hao hao giống cụ Nguyễn , nhà văn. Ông gật gù.
- Đúng rồi ! Con tạc chân dung cụ đấy. Vũ reo lên rồi bỗng ngoẹo đầu hỏi. Sao nội bảo là hao
hao? Không giống người thật hả?
- Hơi "Tây Tây " thế nào ấy Vũ à... Con khoác cho gương mặt một tính cách của dân Kô-dắc
sông Đông. Mặt cụ Nguyễn không có nét ấy , gương mặt ông ta phảng phất một nỗi buồn cơ...
à. à. à... phải gọi đó là nỗi buồn Giao Chỉ. Cứ tạm cho là thế , ông không rành mỹ thuật lắm
nhà điêu khắc ạ.
Thằng Vũ buồn xìu:
- Người ta ca ngợi cụ là con người cương trực, dũng cảm nhất Hội nhà văn. Con muốn đưa cái
nét ấy vào tác phẩm. Không ngờ bị nội chê là hơi " Tây "
Ông Bảy cười xòa , chòm râu bạc rung rung:
- Đồng ý với con nhưng trên gương mặt kẻ sĩ thường thoáng một nỗi buồn. Ông từng gặp nhà
văn lúc sinh thời khỏe mạnh , ông ta bảo: " Tôi tồn tại được là nhờ biết sợ ! ".
- Cảm ơn nội đã góp ý rấy hay.
Thằng Vũ xếp pho tượng vào góc nhà lấy tấm vải đậy kỹ càng , hì hục đắp phác thảo khác. Dù
đã cố gắng, thằng Vũ không thể làm nổi pho tượng chân dung cụ Nguyễn thật vừa ý , bởi hắn
chưa hề được gặp nhà văn lần nào. Hắn bỏ công sưu tập tất cả các tấm ảnh , ký họa cụ Nguyễn
trên báo , đọc kỹ những hồi ức về ông. Nhiều lời ca ngợi ông , ai cũng nói được gặp Nguyễn lúc
sinh thời trong những hoàn cảnh điển hình.Có kẻ từng bị Nguyễn ghét cay ghét đắng vẫn cố
tình quên , kể lại tình cảm của ông dành cho mình đầy ưu ái mà không hề biết ngượng.Vũ rất
thú vị khi đọc bài của một nhà văn Liên Xô nhận xét Nguyễn là: " Ông già tiêu biểu của phương
Đông huyền bí , tính nghệ sĩ ở ông chỉ là bản sao nhân cách còn bản chính là tư chất một nhà
nho uyên bác ".
Ông Hai Phương trở về sau chuyến đi Tây Âu , không quên mang cho con trai mấy tập catalô
điêu khắc in opset. Vũ cho đó là món quà quý nhất.
- Lóng rày con có sáng tác không?
Vũ thở dài:
- Tạc được cái chân dung nhưng bị ông nội chê.
- Nào cho ba xem với.
Ông Hai tự lật mấy tấm vải ra: ồ , chân dung ai đây?
- Một nhà văn nổi tiếng vừa mất. Vũ trả lời.
- Nhà văn ư? Sao giống mặt quan võ thế? Đây không phải là gương mặt văn nhân !
Trang 2/6 http://motsach.info
Nỗi Buồn Giao Chi Nguyễn Đức Thọ
Vũ lẩm bẩm: " Lại thêm một lời chê bai sáng suốt ". Ông Hai dường như không để ý đến nỗi
buồn trong mắt con trai:
- Ba đã có dịp tham quan nhiều công viên ngoại quốc , tượng các nhà thơ , nhà văn , tượng các
hoàng đế , các chính khách nổi tiếng được đặt rất nhiều. Người ta tạc theo một nguyên tắc cơ
bản: chân dung các hoàng đế , các chính khách luôn ngẩng cao đôi mắt nhìn ra xa như để phác
thảo những chân trời , còn chân dung các nhà thơ , nhà văn thường đang nhìn xuống mặt đất để
tìm kiếm thân phận con người. ái chà , ba tưởng điều này con phải hiểu chứ?
- Cảm ơn ba. Con không ngờ ba quan tâm và am hiểu điêu khắc đến thế.
- ồ... Ông Hai cười. Đúng hơn ba quan tâm đến con Vũ ạ.
Buổi chiều ông Hai đi , vội trở lại thành phố để báo cáo kết quả chuyến công cán. Đất nước
đang mở cửa làm ăn với mọi phương thế giới , việc của ông ngập đầu lút cổ.
- Mấy hộp phim màu Kodak nếu không dùng con bán đi mua ít dây thép gai tranh thủ rào lại
vườn. Để gà bươi chó ỉa lung tung vậy mà chịu được hả?
Vũ " vâng " nho nhỏ rồi chui tọt vào phòng của hắn, không tiễn ba ra xe. Hắn đang buồn, nỗi
buồn thường thấy ở những kẻ lực bất tòng tâm.
Khách hay đến thăm hai ông cháu là Mạnh , thư ký công đoàn Công ty kinh doanh tổng hợp ,
cháu gọi ông Bảy bằng ông chú. Mạnh sắp bước vào tuổi trung niên , tính tình điềm đạm, nhã
nhặn. Khi Vũ đi vắng , Mạnh có thể ngồi hầu chuyện ông Bảy rất tâm đắc đến khuya. Khi ông
Bảy đi vắng , Mạnh ngồi xem Vũ làm phác thảo rất chăm chú rồi rủ nhau cùng đi uống bia hơi.
- Anh đúng là đại diện của giai cấp công nhân. Vũ chọc. Mạnh cười buồn buồn. Cái nét mặt
buồn của dòng họ Huỳnh có lẽ đã hình thành từ thời xa xưa ,thời ông tổ đóng khố ở trần vác
con dao phảng đặt chân lên mảnh đất xa xứ này khai khẩn đất hoang.
- Chú nói vậy nghĩa là... Mạnh phân vân.
- Em phục anh hòa hợp được với mọi hạng người trong thân tộc lẫn ngoài xã hội.
- Chú ngộ nhận. Anh không thể hòa hợp với ba chú đâu. Anh tin ông Bảy là người cộng sản
chân chính , tin chú sẽ trở thành nhà điêu khắc có tài nhưng không tin ba chú là một chuyên
viên kinh tế thực thụ. Mạnh thở dài. Ba chú cũng chẳng tin anh: " Thằng Mạnh quê mùa , cù lần
làm sao lãnh đạo kinh doanh được. " Không có lòng tin , không có sự hòa hợp đó chỉ là sự giàn
hòa thôi.
Bây giờ thì Vũ hiểu vì sao Mạnh không đến chơi những lúc có ông Hai Phương ở nhà. Trái lại
ông Bảy quý mến Mạnh như người bạn tâm giao đồng trang lứa. " Người nhân hậu như anh
Maẽnh bây giờ hiếm lắm !". Vũ lờ mờ so sánh , ông nội quý Mạnh hơn cả ba ruột mình. Ông
đem cả tấm huy hiệu Năm mươi năm tuổi Đảng ra khoe với Mạnh: " Ông tự thấy bằng lòng
không làm hổ danh dòng họ Huỳnh ta ! "
Trái với bản tính hóm hỉnh thường ngày , từ bữa ấy mỗi khi nhìn tấm bằng chứng nhận được đeo
huy hiệu treo trên tường , không hiểu sao ông có vẻ hơi buồn. Hàng tháng Câu lạc bộ hưu trí
thường tụ họp khá đông.Có lần ông Bảy được mời lên kể những kỷ niệm của thời hoạt động.
Trang 3/6 http://motsach.info