
PHẢNHICỦASINHVIÊNVỀVICÁPDNG
KỸTHUẬTSHADOWINGTRONGLỚPHỌCTINGANH
LưuThịPhươngThuý
,TrầnThanhNga
Email:ltpthuy@uneti.edu.vn
Ngàytòasoạnnhậnđượcbàibáo:06/05/2024
Ngàyphảnbiệnđánhgiá:13/11/2024
Ngàybàibáođượcduyệtđăng:27/11/2024
DOI:10.59266/houjs.2024.491
Tómtắt:Trongdạyhọcngônngữhiệnnay,việcsửdụngkỹthuậtshadowing(nóiđuổi,
nóibóng)đangtrởnênngàycàngphổbiếnvàđượccoilàmộtcôngcụhữuíchtrongviệc
cảithiệnkỹnăngngônngữcủahọcviên.Đãcónhiềunghiêncứuvềviệcsửdụngphương
phápshadowingtronggiảngdạyngoạingữ,tuynhiênhầuhếtcácnghiêncứunàytậptrung
vàotínhhiệuquảkhisửdụngshadowingvàchủyếuápdụngphươngphápnghiêncứuđịnh
ợng.Nghiêncứuhànhđộngđịnhtínhnàynhằmmụcđíchtrảlờicâuhỏisinhviêntại
trườngĐạihọcKinhtếkỹthuậtôngnghiệpphảnhồinhưthếnàovàtạisaokhiápdụngkỹ
thuậtshadowingtronglớphọctiếngAnh.Đốiợngnghiêncứulà20sinhviênkhôngchuyên
nămthứnhấttrườngĐạihọcKinhtế-KỹthuậtCôngnghiệp.Phỏngvấnnhân,phỏngvấn
nhómvàquansátlàbaphươngphápthuthậpdữliệuvàđốichiếuthôngtinđượcsửdụng
trongnghiêncứunày.Dữliệuđượcphântíchtheochủđề(thematicallyanalysis).Sau4tuần
ápdụngkỹthuậtnày,sinhviênphảnhồitíchcựcvềlợiíchcủashadowingvớisựcảithiện
phátâm,tăngsựtựtincũngnhưđộnglựchọctập.
Từkhóa:shadowing,phátâm,tựtin,độnglực,nghiêncứuhànhđộng.
TrườngĐạihọcKinhtế-KỹthuậtCôngnghiệp
I.Đặtvấnđề
Trongbốicảnhtoàncầuhóa,thành
thạongoạingữ,đặcbiệttiếngAnh,mở
ranhiềucơhộinghềnghiệpvàthúcđẩy
pháttriểncánhân.Tuynhiên,nhiềusinh
viên,nhấtlàsinhviênkhôngchuyênnăm
thứ nhất, thường gặp khó khăn về phát
âm,ngữđiệuvàthiếutựtin,độnglựchọc
tập.Kỹthuậtshadowing(lặplạingaysau
ngườinóibảnngữ)đượcápdụngđểgiúp
sinhviênlàmquenvớiphátâm,nhịpđiệu
ngữđiệutựnhiên–nhữngyếutốmà
phương pháp truyền thống thường chưa
đápứngđược.Hiệuquảcủakỹthuậtnày
phụthuộclớnvàocáchtriểnkhaivàphản
hồicủachínhsinhviên,vìthếviệcphân
tíchcácđánhgiá,trảinghiệmcủangười
họctrởnêncầnthiếtđểcảitiếnphùhợp.
c nghiên cứu trước đây về
shadowingchủyếutậptrungvàođánhgiá
hiệuquảcảithiệnkỹnăngngônngữqua
phương pháp định lượng, như kiểm tra
trướcvàsaucanthiệp.Dùkhẳngđịnhtác
dụngtíchcựccủashadowing,cácnghiên
cứu này còn hạn chế ở hai điểm chính.
Thứnhất,chúngthườngchỉquantâmđến
kết quảcuốicùng màchưatìmhiểusâu
quátrìnhsinhviêntiếpnhậnvàphảnhồi

vềphươngpháp.Thứhai,cácnghiêncứu
địnhlượngthườngkhókháiquáthóacho
nhiềubốicảnhgiảngdạykhácnhau(Zare
&Peyvasteh,2022).Ngoàira,mộtsốsinh
viên cảm thấy shadowing khó theo kịp
hoặcnhàmchán(Hamada,2016),nhưng
nguyênnhâncụthểchưađượclàmrõ.
Nghncuhànhđộngynhmtrảlời
uhỏi:SinhvnnămnhấtkhoaThương
mạitờngĐihcKinhtế-KthuậtCông
nghiệpphảnhồinhưthếnàovềvicápdụng
kỹthutshadowingtạisao?Quapơng
ppđịnhnhnhưphỏngvnvàquansát,
nghiêncứukhámphásâuhơnphảnhồivà
trảinghiệmthựctếcủasinhvn,tđócung
cấpcáinhìntoàndiệnnvềchshadowing
đượctiếpnhận,nhữnglợiíchcũngnhưkhó
kncthể.Datnkếtquảthuthập,nghiên
cứuđưarackhuyếnnghịthiếtthựcgiúp
giảng viên triển khai shadowing hiệu quả
hơn,gópphầnnângcaochấtlưnggingdạy
nnng.
II.Cơsởlýthuyết
2.1.Kỹthuậtshadowinglàgì?
Shadowing,cònđượcgọikỹthuật
“nóiđuổi”,đềcậpđếnvicngườihọclặp
lạingaylậptứcnhữnggìngườinóibảnngữ
vừaphátâm,vớimụcđíchbắtchướcchính
xác về âm thanh, nhịp điệu và ngữ điệu
(Kadota,2019).Kỹthuậtnàyyêucầunời
họctậptrungcaođộoviệctiếpnhậnvà
xửngônngữđíchthôngqualắngnghevà
lặplạiđồngthời.clýthuyếtvàmônh
sauđâygiảithíchtácdụngcủashadowing
trongviệccảithiệnkỹnăngphátâmvàtăng
ngsựtựtincangườihọc.
Thuyết xử đầu vào ngôn ngữ
(Language Input Processing Theory) của
VanPatten(1993)giảithíchrằngbằngch
yêucầunãophảixửlývàphảnhồiđầuvào
nnngữngaylậptức,shadowinggiúpgiảm
tảichobộnhớ,khiếnnãotậptrungvàocác
kacạnhnhthứcnhưngữâmvàngữđiệu
-nhữngkhíacạnhthườngbịnãobỏquakhi
ưutiênngữnghĩa.NgoàiraMôhìnhNhn
dạngtừ(SpokenWordRecognitionModel)
củaLucePisoni(1998) lýgiảichế
shadowingcảithinkỹnăngphátâmthông
quaquátrìnhánhxạvàsokhớpdữliệuâm
thanhvới các mẫu âm vị đã được utrữ
trongobộ.clầnlặplạiliêntụctrong
shadowing giúp củng cố vàkhắc sâu các
mẫuâmvịnày,tạothuậnlợichoviệcnhận
dạngvàphátâmchínhxáchơn.Cuốicùng,
shadowingcònđượchỗtrợbởiNguyênlý
Họctậpcóýthức(NoticingHypothesis)của
Schmidt(2001),nhấnmạnhtầmquantrọng
củaviệcchúýocđặcđiểmngônngữ
đểtiếpthuvàtáisửdụngchúng.Trongkhi
tchànhshadowing,ngườihọcbucphải
tậptrungcaođộ,dõitheovàchúýđếntừng
chitiếtvềngữâm,ngữđiệu,cấutrúccâuđể
lặplạichínhxác.Quátrìnhnàygiúpngười
học ngcao nhậnthức về các đặc điểm
nnngữđích,tạođiềukiệnthunlợicho
việctiếpthuápdụngchúngtronggiao
tiếpthựctế.
2.2.Hiuquảcủakỹthuậtshadowing
Shadowingđượcchứngminhlàmột
kỹthuậthiệuquảđểcảithiệnkỹnăngngôn
ngữ, bao gồm kỹ năng nghe, nói, cũng
nhưtừvựngvàphátâm.Nghiêncứucủa
Yamashita và Jiang (2010), Husniah, và
Zainuddin(2022).chỉrarằngshadowing
có thể cải thiện độ chính xác và độ trôi
chảy trong phátâm của người họctiếng
Anh. Thompson (2017) cũng kết luận
rằng shadowing giúp cải thiệnkhả năng
nghehiểucủangườihọctiếngAnh.Tamai
(1997)chorằngkỹthuậtshadowingmang
lạihiệuquảcảithiệnkỹnăngnghecủahọc
sinhởcảtrunghọcvàđạihọc.Saitovà
Shintani(2016)pháthiệnrằngshadowing
cóthểcảithiệncảkhảnăngnhậnbiếtvà
tạoranhịpđiệutrongngônngữthứhai.
Sun(2019),IwashitavàBrown(2018)đều
đề cập đến việc shadowing làm tăng sự
hiểubiếtvềtừvựngvàpháttriểnkỹnăng
giao tiếp trong ngôn ngữ thứ hai. Tóm
lại,shadowingkhôngchỉlàmộtcôngcụ
hữuíchtrongviệchọcngônngữmàcòn

cóthểđóngvaitròquantrọngtrongviệc
pháttriểnnănglựcngônngữtoàndiệncủa
ngườihọc.
n cạnh việc giúp cải thiện kỹ
ngnghe,nói,từvựng,phátâm,mộtsố
nghiêncứucònchỉrashadowingtácđộng
tích cực tới tâm lý, động lực của người
học.Torikai(1997)đềxuấtrằngviệcsử
dụngkỹthuậtshadowingcóthểkíchthích
họcsinhtrởnêntíchcựchơntrongviệc
họcnghe,đặcbiệttrongmộtmôitrường
giảng dạy tiếng Anh tập trung vào giao
tiếp. Kim và Lee (2020) cũng kết luận
rằngthôngquaviệcluyệntậpshadowing,
độnglựchọctậpcủasinhviênđượccải
thiệnđángkể.Trongcáctàiliệuhọctậpsử
dụngkỹthuậtshadowingmàTorikaietal.
(2004)đãxuấtbản,họtậptrungvàohiệu
quảcủakỹthuậtnàyđốivớikỹnăngngôn
ngữ,nhưngcũngđềcậpđếntácđộngtích
cựccủanóđốivớitâmlýhọccủangười
học,nhưkhảnăngtậptrungvàđộnglực
họctập.
Tại Việt Nam cũng có các nghiên
cứuđượcthựchiệnchứngminhshadowing
giúpcảithiệnkỹnăngnghecủasinhviên
chuyên ngành (Nguyễn Thị Huyền và
cộngsự(2021)cũngnhưsinhviênkhông
chuyên(HàBảoNhi,2019).TrầnThịNam
PhươngvàNgôThịBíchNgọc(2023)kết
luận rằngkỹ thuật shadowing giúp cải
thiệnđángkểkỹnăngnóicủasinhviên
sinhviêncótháiđộtíchcựcđốivớikỹ
thuậtnày.
III.Phươngphápnghiêncứu
3.1.Đốitượngnghiêncứu
Nghiêncứuđượcthựchiệntrên20
sinh viên m nhất khoa Thương mại,
TrưngĐạihọc Kinh tế-Kỹ thuậtcông
nghiệp.Sinhviênnămthnhấtđangởgiai
đoạnđầucủaquátrìnhđàotạođạihọcvàlà
đoạnquantrọngđểxâydựngnềntảnghọc
tập vững chắcchonhng năm tiếp theo.
Mặc dùđã họctiếngAnhítnhất8năm,
cácsinhviênnàychủyếutậptrungvàotừ
vựngvàngữphápphcvụthicử,dẫnđến
hạnchếvềphátâmcũngnhưkỹnăngnghe
nói.Dothiếucơhộithựchành,họthường
khôngtựtinkhigiaotiếpbằngtiếngAnh.
Nghiên cứu sử dụng phương pháp
chọn mẫu thuận tiện vì ba lý do chính:
Thứ nhất,đây lànghiên cứu hànhđộng
địnhtínhnhằmtìmhiểusâuvềđốitượng
nghiêncứucụthể,khôngnhằmkháiquát
hóa. Thứ hai, với tư cách là giảng viên
thực hiện nghiên cứu trong môi trường
giảngdạycủamình,việcchọnmẫuthuận
tiệngiúpthuthậpdữliệutrựctiếpvàhiệu
quả. Thứ ba, sinh viên trong mẫu thuận
tiệnthườngsẵnsàngchiasẻthôngtincởi
mởhơn,điềunàyquantrọngchonghiên
cứuđịnhtínhcầnkhaithácdữliệusâuvề
nhậnthứccủađốitượng.
Tómlại,mặcdùcóhạnchếvềtính
đại diện nhưng phương pháp chọn mẫu
thuậntiệnlàlựachọnhợplý,hiệuquảđể
phục vụ mục đích của nghiêncứu hành
độngđịnhtínhnày.
3.2.Phươngphápnghiêncứu
Nghiên cứu này sử dụng phương
phápnghiêncứuhànhđộngđịnhtínhđể
khámphácáchvàlýdosinhviênphảnhồi
vềkỹthuậtshadowing.Phươngphápnày
phùhợpvớigiáodục,chophépgiáoviên
vừagiảngdạy,vừacảithiệnphươngpháp
dựatrênkếtquảthựctế.Chutrìnhnghiên
cứulặplạichođếnkhiđạtđượchiệuquả
tốiưu,nângcaochấtlưngdạyvàhọc.
Bacôngcụchínhđượcsửdụngđể
thuthậpdữliệugồmphỏngvấncánhân,
phỏngvấnnhómvàquansát.Phỏngvấn
cá nhân bán cấu trúc tập trung vào cảm
nhận,lợiíchvàkhókhăncủasinhviênkhi
ápdụngshadowing,vớimỗicuộcphỏng
vấnkéodài10-15phúttạilớphọcquen
thuộc.Phỏngvấnnhómgồm4-5sinhviên
thảoluậnvềtrảinghiệmshadowing,kéo
i khoảng 30 phút, giúp thu thập thêm
nhiềugócnhìn.Cảhailoạiphỏngvấnđều
đượcghiâmđểphụcvụphântích.

Quan sát trực tiếp trong lớp học
đượcthựchiệnđểghilạitháiđộ,sựtập
trung,khókhănvàtươngtáccủasinhviên
khi thực hành shadowing. Các ghi chép
chi tiết này được đối chiếu với dữ liệu
phỏngvấn,tạonênbứctranhtoàndiệnvề
phảnhồicủasinhviên.
Nghiên cứu diễn ra trong 4 tuần,
bắt đầu bằng buổi hướng dẫn và thực
nhmẫu.Tronglớp,sinhviênthựchành
shadowing dưới sự ớng dẫn của giáo
viên. Nhiệm vụ về nhà gồm luyện tập
shadowingvàghiâmgửigiáoviên3lần
mỗituần,vớinộidungtựchọntừpodcast,
videoYouTubehoặcaudiobook.
IV.Kếtquảvàthảoluận
4.1.Shadowinggiúpcảithiệnkhả
năngphátâm
Kết quả phỏng vấn cho thấy 60%
sinhviênchorằngthựchànhshadowing
giúp cải thiện nhiều nhất phần phát âm,
25%chorằnggiúpcảithiệnkỹnăngnghe,
15% sinh viên trả lời kỹ năng nóilà kỹ
ngđượccảithiệnnhiềunhất.
nh1:Knăngcảithiệnnhiềunhất
Phần lớn sinh viên đánh giá
shadowing hiệu quả nhất trong việc cải
thiện phát âm. Điều này là do kỹ thuật
u cầu người học lặp lại ngay sau khi
nghe,giúp họ tậptrung cao độvào việc
bắtchướcchínhxácâmthanh,trọngâm
ngữđiệucủangữliệugốc.Quátrình
luyệntậpliêntụcquanhiềulầnlặplạiđã
trựctiếpcảithiệnphátâmcủangườihọc.
Trong khi đó,kỹ năngnghe vànói, vốn
phức tạp hơnvì liên quan đến hiểu ngữ
nghĩavàngữcảnhhoặcsànglọcýtưởng,
cầnthờigiandàihơnđểtiếnbộ.
Kếtquảnghiêncứuphùhợpvớicác
côngtrìnhtrước.SmithvàJohnson(2018)
chỉ ra rằng sinh viên luyện shadowing
thường xuyên phát âm chính xác hơn.
KimvàLee(2020)nhậnthấysựcảithiện
rõrệttrongphátâmcủasinhviênsaumột
khóahọcápdụngshadowing.Tươngt,
LivàBrown(2020)khẳngđịnhkỹthuật
yhiệuquảtrongviệcnắmbắtnhịpđiệu
ngữ điệu. Nguyen và Lee (2019) bổ
sungrằngshadowingcòngiúptăngcường
sựtựtinkhisửdụngngônngữ.
Phỏng vấn cũng cung cấp minh
chứngsinhđộng.SinhviênS2chobiết:
Phátâmcủaemchínhxácvàtựnhiênhơn
nhờshadowing.”Quakiểmtraghiâm,S2
cótiếnbộrõrệt,đặcbiệtvềngữđiệu.Sinh
viênS14chiasẻrằngshadowinggiúpphát
âmnghe“Tây”hơn,thểhiệnquatrọngâm
ngữđiệutiếnbộ.
Những pháthiện này p hợpvới
lý thuyết xử lý đầu vào ngôn ngữ của
VanPatten(1993),theođóphảnhồingay
lậptứcgiúpnãotậptrungvàongữâmvà
ngữđiệu,cảithiệnphátâm.MôhìnhNhận
dạng từ ngôn ngữ của Luce và Pisoni
(1998) cũng giải thích rằng shadowing
khắc sâu các mẫu âm vị, nâng cao khả
ngnhậndạngvàphátâm.
Phântíchghiâmchothấysinhviên
tiếnbộrõrệtvềtrọngâm,nhịpđiệu,và
ngữ điệu sau khi thực hành shadowing.
Điunàykhôngchỉkhẳngđịnhlợiíchcủa
kỹ thuật trong việccải thiện các yếu tố
phátâmmàcòngiúpngườihọctựtinhơn
khigiaotiếp,phátâmtựnhiênvàgiống
ngườibảnngữhơn.
Tómlại,từcơsởlýthuyếtcùngcác
bằngchứngtừdữliệunghiêncứuchothấy
shadowinglàmộtphươngpháphiệuquả
trong việc phát triển kỹ năng phát âm,
nắmbắtngữđiệu,nhịpđiệutiếngAnhcho
ngườihọc.Điềunàykhẳngđịnhtínhkhoa

học và sức thuyết phục của nghiên cứu,
đồngthờimởranhữngkhuyếnnghịthực
tiễntrongviệcứngdụngshadowingtrong
giảngdạytiếngAnhhiệuquảhơn.
4.2. Shadowing giúp sinh viên tự
tinhơnvàtăngđộnglựchọctiếngAnh
Shadowing không chỉ cải thiện kỹ
ng ngôn ngữ màcòn có tác độngtích
cựcđến tâmlývàđộnglựchọctậpcủa
ngườihọc.Theokhảosát,85%sinhviên
chorằngphươngphápnày giúphọtăng
sựtựtin,hứngthú,vàđộnglựchọctập.
Hamada(2016)chỉrarằngsinhviênthực
nh shadowing thường xuyên có động
lựccaohơndonhậnthấysựtiếnbộrõrệt,
từđócủngcốniềmtinvàokhảnănghọc
ngônngữcủabảnthân.
Sinh viên S20 chia sẻ: “Sau mỗi
lầnthựchiệnshadowingvàcảmnhậnsự
tiếnbộ,emcóđộnglựcvàhứngkhởiđể
tiếptụchọc.”Cảmnhậnnàyphùhợpvới
nghiêncứucủaMori(2011),nhấnmạnh
rằngviệcnhậnthấysựtiếnbộthôngqua
shadowing giúp tăng ờng lòng tự tin
thúcđẩyđộnglựchọctập.Tươngtự,
S17chobiết:“Việcthấysựtiếnbộtừng
ngày trongkhảngnóitiếngAnh thực
sựlàmộtđộnglựclớnđểemtiếptụcnỗ
lựcn.”Trướcđây,S17thườngmấttập
trung,nhưngsaukhiápdụngshadowing,
sinhviênnàyđãchủđộngghichépkiến
thứcvàtậptrunghơntrênlớp.
S14,trướcđâyrụtrè,chiasẻrằng:
“Phátâmcủaemcóphần‘Tây’hơnnên
emđãmạnhdạnvàtựtinntrongcác
nhiệmvụthuyếttrình.”Quansátchothấy
S14 trở nên tích cực tham gia các hoạt
độnghọctậpsaukhithựchànhshadowing.
Nhữngthayđổinàyđồngnhấtvớikếtquả
nghiêncứucủaBoveevàStewart(2009),
chorằngshadowinggiúptăngsựtựtinvà
hứngthúhọctập.
Theo Thuyết Self-Determination
(Deci&Ryan,1985),khinhucầuthành
tựuđượcđápứng,conngườisẽcảmthấy
hiệuquảvàđượckhíchlệđểtiếptụchành
động.Trongbốicảnhnày,việcsinhviên
nhậnthấytiếnbộtrongkỹnăngngônngữ
đãđápngnhucầuthànhtựu,từđótăng
độnglựchọc tập.Thêm vào đó,Thuyết
Bộ lọc Cảm xúc (Krashen, 1982) giải
thíchrằngkhisinhviêntựtinhơnvàítlo
lắng,bộlọccảmxúcsẽthấp,giúpđầuvào
ngônngữdễdàngđivàonãobộ,tănghiệu
quảhọctập.
Những quansát thựctế và chiasẻ
củasinhviênkhẳngđịnhrằngshadowing
khôngchỉcảithiệnkỹnăngngônngữmà
còntạođộnglựcmạnhmẽ,giúphọtựtin
chủđộnghơntronghọctập.Nhưvậy,
có thể thấy shadowing không chỉhỗ trợ
cảithiệnkỹnăngngônngữmàcòntạora
nhữngcđộngtíchcựcvềmặttâmlýnhư
ngcaođộnglực,sựtựtinvàhứngthú
họctậpcủasinhviên.
4.3.Đimcầncảithiện
Trong phầnthựchành trên lớp tác
giảquansátthấytrongnhữngbuổiluyện
tập đầu tiên một số sinh viên thường
nhíumày,vẻmặtngạcnhiênkhivừađọc
tapescriptvừanghe.Khiphỏngvấnsinh
viênS5,S7,S15,S18,S20đềuchobiết
trongnhữnglầnthựchànhshadowingđầu
tiên cảm thấy khá bỡ ngỡ, khó bắt nhịp
mặcdùcónhìntapescriptnhưngkhábất
ngờkhinghengườibảnxứphátâmmột
sốtừ, cụmtừ. S15cho biếtthêmtrong
tapescript là “meet you” nhưng em lại
nghegiốngnhư“mee-chu”.Nguyênnhân
mộtphầnlàdosinhviênthamgianghiên
cứu đều làsinh viên kngchuyênnăm
thứnhấtnênchưanắmđượchiệntượng
connected speech trong tiếng Anh để
phát âm liềnmạch và tự nhiên hơn.Do
đótrongcáclầnápdụngshadowingtiếp
theotácgiảsẽgiớithiệuthêmvềcáchiện
tượngnàytrongbuổihướngdẫnđầutiên
chosinhviêngiúpsinhviêntiếpcậntốt
hơnvàgiảmthiểusựbấtngờ,bỡngỡban
đầukhithựchànhshadowing.