Đ bài: Phân tích bài th D ng ph hành c a Cao Bá Quátề ơ ươ ụ ủ
Bài làm
Cao Bá Quát là m t nhà th sinh s ng d i tri u Nguy n n c ta, ông là ng i có tàiộ ơ ố ướ ề ễ ướ ườ
năng, h c v n, th văn c a ông mang nhi u màu s c phong phú và ch đ đa d ng, b cọ ấ ơ ủ ề ắ ủ ề ạ ộ
l đc lòng yêu n c th ng dân, t m lòng đng c m sâu s c v i nh ng s ph n khộ ượ ướ ươ ấ ồ ả ắ ớ ữ ố ậ ổ
đau, b t h nh, đng th i cũng lên án m nh m ch đ phong ki n m c r ng. Và đc bi tấ ạ ồ ờ ạ ẽ ế ộ ế ụ ỗ ặ ệ
so v i nhi u nhà th cùng th i, th c a Cao Bá Quát l i mang m t phong thái khác l , b iớ ề ơ ờ ơ ủ ạ ộ ạ ở
ông bi t du nh p và làm m i th văn c a mình b ng nh ng nét văn hóa, cái đp v t xaế ậ ớ ơ ủ ằ ữ ẹ ượ
ngoài l giáo phong ki n ph ng Đông. Và m t minh ch ng c th cho quan đi m trênễ ế ươ ộ ứ ụ ể ể
chính là bài D ng ph hành.ươ ụ
D ng ph hành có nghĩa là Bài hành v ng i thi u ph ph ng Tây, đc vi t khi ôngươ ụ ề ườ ế ụ ươ ượ ế
b c theo phái b c a Đào Phú Trí sang Indonesia làm công cán, th c ch t chuy n đi nàyị ử ộ ủ ự ấ ế
là hành trình đi ph c d ch "l y công chu c t i". Nh ng cũng chính chuy n đi này đã làmụ ị ấ ộ ộ ư ế
cho Cao Bá Quát đc m r ng t m m t, ti p thu nh ng v đp m i t tr i Âu xa xôi,ượ ở ộ ầ ắ ế ữ ẻ ẹ ớ ừ ờ
mà có th theo nhi u nhà nho nhà văn cho y là vô phép t c. Trong đôi m t nhà th ng iể ề ấ ắ ắ ơ ườ
thi u ph Tây ph ng duyên dáng, xinh đp hi n lên th t khác l trong màu áo tr ng tinhế ụ ươ ẹ ệ ậ ạ ắ
khôi nh sau:ư
"Thi u ph Tây D ng áo tr ng phau,ế ụ ươ ắ
T a vai ch ng d i bóng trăng thâu,"ự ồ ướ
Có l v i đa ph n ng i ph ng Đông, màu "tr ng phau" không ph i là m t màu gì đpẽ ớ ầ ườ ươ ắ ả ộ ẹ
đ, mà mang nhi u không khí tang tóc, bu n bã, cũng không ai dám m c t tin di n chúngẽ ề ồ ặ ự ệ
ra bên ngoài c , có chăng là l p áo lót bên trong, đc che đy b ng th qu n áo có màuả ớ ượ ậ ằ ứ ầ
khác bên ngoài. Th mà ng i ph n Tây ph ng y l i v t ra kh i t m suy nghĩ khiế ườ ụ ữ ươ ấ ạ ượ ỏ ầ
di n m t b váy tr ng phau, và càng b t ng h n b váy áo y d ng nh càng tôn lênệ ộ ộ ắ ấ ờ ơ ộ ấ ườ ư
cái v đp d u dàng, e p c a ng i thi u ph . H n th n a, ng i ph n y công khaiẻ ẹ ị ấ ủ ườ ế ụ ơ ế ữ ườ ụ ữ ấ
t a vào vai ch ng th t h nh phúc đ ng m "bóng trăng thâu", m t hình nh mà đi v iự ồ ậ ạ ể ắ ộ ả ố ớ
chúng ta bây gi th c lãng m n bi t m y, nh ng trong đôi m t ng p tràn l giáo x a thìờ ự ạ ế ấ ư ắ ậ ễ ư
có cái lý nào l i nh v y. Tuy nhiên b ng t m m t và suy nghĩ r ng m c a mình Cao Báạ ư ậ ằ ầ ắ ộ ở ủ
Quát l i th y hình nh y th t đp th t duy m , th t ng t ngào tình c m quá, khéo mạ ấ ả ấ ậ ẹ ậ ỹ ậ ọ ả ơ
c c đi cũng ch ng có d p v y. Nhà th có v ng c nhiên và c m giác nh b t đcướ ả ờ ẳ ị ậ ơ ẻ ạ ả ư ắ ượ
m t cái th gì đó m i l thú v l m, ông ti p t c đa đôi m t tinh t c a mình đ quan sátộ ứ ớ ạ ị ắ ế ụ ư ắ ế ủ ể
thì càng ng c nhiên h n tr c nh ng c ch thân m t, âu y m mà ng i thi u ph dànhạ ơ ướ ữ ử ỉ ậ ế ườ ế ụ
cho ch ng mình th t t nhiên, m áp:ồ ậ ự ấ
"Ngó thuy n Nam th y đèn le lói,ề ấ
Kéo áo rì r m nói v i nhau."ầ ớ
Ng i thi u ph y th y đi u thú v n i chi c thuy n, thì tay kh gi t áo ch ng ríu rítườ ế ụ ấ ấ ề ị ơ ế ề ẽ ậ ồ
tâm s , k chuy n nhau nghe, trông th t d th ng, g n gũi bi t bao. Hành đng này tuyự ể ệ ậ ễ ươ ầ ế ộ
đã đ ng c nhiên nh ng v n ch a b ng ba câu sau đây:ủ ạ ư ẫ ư ằ
"H ng h c c s a bi ng c m tay,ữ ờ ố ữ ế ầ
Gió b đêm s ng th i l nh thay!ể ươ ổ ạ
U n éo đòi ch ng nâng đ d y,"ố ồ ỡ ậ
V ch ng t a vai nhau, tâm s cũng đã đ gió đêm đã l nh, c hai cùng có ý v nhà, và côợ ồ ự ự ủ ạ ả ề
v đã có m t c ch th t yêu ki u, th hi n s y u đu i c n che ch bao b c c a ng iợ ộ ử ỉ ậ ề ể ệ ự ế ố ầ ở ọ ủ ườ
ph n y là "U n éo đòi ch ng nâng đ d y". Ôi nghe cái c ch nũng n u y sao th yụ ữ ấ ố ồ ỡ ậ ử ỉ ị ấ ấ
xao xuy n và d th ng đn l lùng, b ng th y ph n ph ng Đông th t kh h nh,ế ễ ươ ế ạ ỗ ấ ụ ữ ươ ậ ổ ạ
ch c ch ng bao gi nghĩ t i vi c đc ch ng đ đàn cho tí chút, ch chăm chăm c mắ ẳ ờ ớ ệ ượ ồ ỡ ỉ ơ
n c h u h , ch ng khác con là m y. T t c cũng ch t i cái l giáo c ng nh c, b oướ ầ ạ ẳ ở ấ ấ ả ỉ ạ ễ ứ ắ ả
th m t cách hài h c đã vùi d p làm cho cái đp đ trong tình c m v ch ng, cái y uủ ộ ướ ậ ẹ ẽ ả ợ ồ ế
đu i, mong c đc chi u chu ng c a ng i ph n không có c h i ngóc đu. L i thố ướ ượ ề ộ ủ ườ ụ ữ ơ ộ ầ ờ ơ
c a Cao Bá Quát cũng nh ti ng th dài và lòng ng ng m tr c m t th văn hóa xa l ,ủ ư ế ở ưỡ ộ ướ ộ ứ ạ
nh ng t t c nh ng đi u ông h ng quan sát t v ch ng ng i thi u ph n ch là cái c ,ư ấ ả ữ ề ằ ừ ợ ồ ườ ế ụ ọ ỉ ớ
cái b phóng cho hàng v n nh ng c m xúc d n nén t đáy lòng b y lâu. Ch m t câu thệ ạ ữ ả ồ ừ ấ ỉ ộ ơ
cu i ta m i v l ra nh ng tâm t kín đáo y c a nhà th :ố ớ ỡ ẽ ư ư ấ ủ ơ
"Bi t đâu n i khách bi t ly này!"ế ỗ ệ
Hóa ra, nhà th đang nhìn c nh v ch ng h tình c m mà t th y xót xa cho thân ph n xaơ ả ợ ồ ọ ả ự ấ ậ
quê, xa gia đình c a mình đy , qu th t đng cay trăm ngàn. Chính tình c m l a đôi mủ ấ ư ả ậ ắ ả ứ ấ
n ng, khi n ng i ta ph i th n th c ghen t đn đ m t đã khi n ông m ng t ng vồ ế ườ ả ổ ứ ị ế ỏ ắ ế ườ ượ ề
ng i v n i quê nhà, n i khát khao v m t gia đình h nh phúc, ch ng v thu n hòa, haiườ ợ ơ ỗ ề ộ ạ ồ ợ ậ
bên đ đn mà l i tình c m nh th kia thì t t bi t m y. Câu th cu i là l i than c a sỡ ầ ạ ả ư ế ố ế ấ ơ ố ờ ủ ự
thi u v ng n i đt khách, đng th i cũng th hi n cái b n tính phóng khoáng , v đpế ắ ơ ấ ồ ờ ể ệ ả ẻ ẹ
th t nhân văn, m i m n i tâm h n ng i thi sĩ.ậ ớ ẻ ơ ồ ườ
D ng ph hành là m t tác ph m có tính nhân văn sâu s c, ph n ánh khát khao sâu th mươ ụ ộ ẩ ắ ả ẳ
bên trong con ng i, không phân bi t màu da, tôn giáo y là n i ni m khát khao v m tườ ệ ấ ỗ ề ề ộ
gia đình h nh phúc, m áp, mong c có đc tình c m g n gũi gi a v ch ng. Đngạ ấ ướ ượ ả ầ ữ ợ ồ ồ
th i bài th cũng th hi n m t góc nhìn m i, m t cái nhìn th t nhân văn, y là ng i phờ ơ ể ệ ộ ớ ộ ậ ấ ườ ụ
n có quy n đc ch che, đc nũng n u và đc th ng yêu sau t t c nh ng gì h hiữ ề ượ ở ượ ị ượ ươ ấ ả ữ ọ
sinh cho gia đình.