Phân tích thực trạng nợ công Việt Nam: Tác động và thảo luận nhóm (2008-2013)

Ả

Ậ

TH O LU N Ế KINH T VĨ MÔ 1

Ộ

N I DUNG CHÍNH

Ề Đ TÀI

ợ

ợ ộ

ủ

ề

ộ

ệ ủ ạ ự ệ ự ủ ạ Phân tích th c tr ng n công c a Vi Phân tích th c tr ng n công c a Vi t Nam trong vài t Nam trong vài ế ở ạ ở ạ ủ ề ế năm tr l i đây và tác đ ng c a nó đ n quá trình b n năm tr l i đây và tác đ ng c a nó đ n quá trình b n II ạ ữ ở ệ ữ ở ạ t Nam (giai đo n 20082013) v ng t Nam (giai đo n 20082013) v ng

ệ Vi

Trình bày: Nhóm 11 Trình bày: Nhóm 11

III

NG I Ề Ợ

CH Ế

ƯƠ LÝ THUY T V N CÔNG

Ợ

Ệ

1. KHÁI NI M N CÔNG

Ủ Ợ

Ặ

Ơ Ả 2. Đ C TR NG C B N C A N CÔNG

Ợ

Ệ

KHÁI NI M N CÔNG

ề

ả

ợ

ổ

ị

N công là t ng giá tr các kho n ti n mà chính

ọ ấ ừ

ủ

ộ

ươ

ế

ị

ươ

ph thu c m i c p t

trung

ng đ n đ a ph

ng đi

ệ

ằ

ả

ợ

vay. Vi c đi vay này nh m tài tr cho các kho n thâm

ụ

ợ

h t ngân sác

h nên nói cách khác, n công

ụ

là thâm h t ngân

sách tích lũy

ể

ộ

ờ ể ế m t th i đi m nào đó k đ n

Ợ

Ệ

KHÁI NI M N CÔNG

ậ

ị

ợ

t Nam, n công

ượ

ể

 Theo quy đ nh c a pháp lu t Vi ệ ủ ồ c hi u bao g m ba nhóm là:

ợ

ủ

• N Chính ph

ợ ượ

ủ ả

• N đ

c Chính ph b o lãnh

ề

ợ

ị

ươ

• N chính quy n đ a ph

Ầ

Ớ Ủ

Ủ

NGUYÊN NHÂN: NHU C U CHI TIÊU CÔNG QUÁ L N C A CHÍNH PH

Ủ Ồ

CÁC KHO NẢ VAY CHÍNH PH G M:

Ủ Ợ

Ơ Ả

Ặ

Đ C TR NG C B N C A N CÔNG

1. N công là kho n n ràng bu c trách nhi m tr n c a

ả ợ ủ ệ ả ộ ợ

cướ :

ị ợ ả ướ ợ Nhà n  N công đ ợ

ồ ề ẩ ộ c ướ c có th m quy n) có trách

ả ệ

i hai ả

ợ ượ c xác đ nh là m t kho n n mà Nhà n ơ (bao g m các c quan nhà n ả ợ ấ nhi m tr kho n n y  Trách nhi m tr n c a Nhà ả ợ ủ ệ ể ệ ướ ướ ượ c đ c th hi n d ộ ả ợ ự ế góc đ tr n tr c ti p và tr ế n gián ti p

Ủ Ợ

Ơ Ả

Ặ

Đ C TR NG C B N C A N CÔNG

ẽ ớ ự

ủ

ặ c qu n lý theo quy trình ch t ch v i s tham gia c a ướ

ượ ợ 2. N công đ ơ c quan nhà n

ả ề ẩ c có th m quy n

ụ

ủ

ệ

ả

ợ

 M c đích c a vi c qu n lí n công

ả

ả ợ ủ

ị ử ụ

ố

ả ả

ữ

ả

• Đ m b o kh năng tr n c a đ n v s d ng v n vay và cao ả ơ h n n a là đ m b o cán cân thanh toán vĩ mô và an ninh tài chính ố qu c gia

ụ

ề ạ ượ

ử ụ

ố c nh ng m c tiêu c a quá trình s d ng v n ướ

ệ

t Nam: Nhà n

ả c qu n lý ổ ử ụ phân b , s d ng

• Đ đ t đ ắ ấ ế

ộ ụ

ủ ữ  Nguyên t c qu n lí n công c a Vi ủ ả ợ ừ ệ ợ ệ ố vi c huy đ ng, th ng nh t, toàn di n n công t ả ả ợ ể ả ệ ố v n vay đ n vi c tr n đ đ m b o hai m c tiêu ơ ả c b n trên

Ủ Ợ

Ơ Ả

Ặ

Đ C TR NG C B N C A N CÔNG

3. M c tiêu cao nh t trong vi c huy đ ng và s d ng n công

ợ ụ ộ

ể ế ợ ấ là phát tri n kinh t ệ ộ – xã h i vì l ử ụ ồ . ộ i ích c ng đ ng

ượ ử ụ ộ ợ ủ c huy đ ng và s d ng vì l i ích chung c a

 N công đ ợ ộ c ng đ ng

ồ

ế ị ượ ả ả ợ

ủ ề

c quy t đ nh ph i t Nam, các kho n n công đ ể ụ ể i ích c a nhân dân, c th là đ phát tri n kinh ệ ề ki n quan ả c và ph i coi đó là đi u

 Vi Ở ệ ự d a trên l ế – xã h i c a đ t n t ọ tr ng nh t.

ợ ộ ủ ấ ướ ấ

NG II

Ự

Ủ

Ệ

ƯƠ Ợ Ạ TH C TR NG N CÔNG C A VI T NAM (2008 2013)

1. TÌNH HÌNH N CÔNG

Ợ

2. DI N BI N N CÔNG

Ế Ợ Ễ

3. D BÁO QUY MÔ N CÔNG

Ợ Ự

Ạ Ợ 4. NGUYÊN NHÂN D N Đ N TÌNH TR NG N

Ế Ệ Ở Ệ Ẫ VI T NAM HI N NAY CÔNG

Ệ

TÌNH HÌNH NỢ CÔNG C AỦ VI T NAM (2008 – 2013)

ổ

ộ ủ

ế

ệ

t Nam tính đ n cu i

 Theo B Tài chính (5/2010), t ng s d n công c a Vi ả

ố ư ợ ố năm 2009 ợ ệ n công

kho ng 44,7% GDP theo khái ni m

ệ

ủ c a Vi

t Nam.

ợ ướ

ợ

ướ ủ

ủ

ướ

 N n

c ngoài và n trong n

ng gia tăng,

ế

ệ

ố

c c a Chính ph có xu h ủ

ớ

vi c phát hành trái phi u chính ph thành công cùng v i vi c thu hút v n

ứ ợ ướ

ổ

ủ

ODA t

ừ ướ n

c ngoài làm cho t g m c n n

ố

lên trung bình 30% GDP tronng su t giai đo n

c ngoài c a Chính ph tăng ạ 20072013 và tăng m nh ạ

ươ

trong t

ng lai.

ố ợ ướ

ủ

ệ

c ngoài c a Vi

t Nam đã gia tăng thêm

ầ

ỷ

 Trong vòng 1 năm, kh i n n USD.

g n 4,6 t

Ễ

Ế Ợ

Ạ

DI N BI N N CÔNG TRONG GIAI ĐO N 2008 2011

ừ

ứ

ế

ả

ạ

ợ

 T 2008 đ n h t 2011, n công đã tăng kho ng 22,5%, đ t m c trung

ỉ ầ

ữ

ợ

ớ

ệ

bình 5,6%/năm. V i đà tăng này, ch c n 8 năm n a, n công Vi

t Nam

ớ

ẽ s lên t

i 100% GDP.

ả

ợ

ồ ạ ế ụ

ọ ừ

ỉ

 N công ch suy gi m chút ít vào năm 2008 r i l

i ti p t c tăng v t t

ố ả

ả

ồ

năm 2009. Trong b i c nh này, cách gi

i thích lôgic là ngu n chi tiêu

ượ

ả ứ

ủ ế

ề

ằ

ạ

ợ

công đ

c tài tr ch y u b ng phát hành ti n và l m phát ph n ng

ộ ề ỳ ọ

ộ ệ

ấ

ồ

ủ c a xã h i v k v ng m t giá đ ng n i t

Ả

I T Ệ NAM

Ố Ệ Ợ B NG S LI U N CÔNG C A V Ạ GIAI ĐO N 2008

Ủ 2013 (USD)

37.210.655.7 42.741.369.8

47.999.178.0 48.771.204.7 67.674.000.00

70.576000.00

Năm 2008 2009 2010 2011 2012 2013

T ng ổ ợ n công

434,43

494,47

550,52

760

756,9

787,9

N ợ công/ iườ

49,6%

49,4%

56,3%

54,9%

55,7%

49,5%

N ợ công/ GDP

24,2%

14,9%

12,3%

14%

11,2%

Thay đ iổ

Ợ

Ự

QUY MÔ N CÔNG TĂNG NHANH NGOÀI D BÁO

ệ

ủ

ế

ộ t, tính đ n 31/12/2012, t

ợ ướ

ươ ng B Tài chính V ng Đình Hu cho ỷ ệ ợ n Chính ph là l ợ c ngoài là 42,2%; n công là

 B tr ộ ưở ế bi 45,7% GDP, n n 57,3%. ề

ệ

ị

ợ ả

 Đi u ki n n ngày càng ng t ặ ợ nghèo h n ơ  D ch v n tăng nhanh, h s ệ ố ụ ợ an toàn n gi m

Ợ Ế Ở

Ẫ Ệ Ệ Ạ NGUYÊN NHÂN D N Đ N TÌNH TR NG N CÔNG VI T NAM HI N NAY

ƯƠ NG III

Ố Ớ

Ộ

Ệ

TÁC Đ NG C A N CÔNG Đ I V I VI T

NAM

CH Ủ Ợ

Ủ

R I RO TRONG CHI TIÊU CÔNG

ấ

ề

ế ộ ử ụ ồ

ụ

ễ

ấ

ộ

 V n đ chi tiêu không đúng ch đ , s d ng tài chính không đúng m c tiêu, không đúng ngu n, tình ổ ạ tr ng b i chi, lãng phí và th t thoát di n ra khá ph bi nế

ự

ề

 Vi c ệ c t ắ gi mả đ uầ t công đôi khi còn không hi uệ quả, nhi u d án ộ ầ ư ị ừ đang đ u t b d ng đ t ng tộ

Ả Ợ

Ủ

R I RO TRONG TR N CÔNG

 Đ i v i v n đ n trong n

ề ợ

ố ớ ấ ệ ướ ề ặ ấ ề ề ả

ệ ố ệ c, hi n nay h th ng ngân hàng ấ Vi t Nam đang g p r t nhi u v n đ v tính thanh kho n ợ ấ và n x u.

ệ ủ ả ủ

ề ấ ợ t, r i ro v tính thanh kho n c a nh ng kho n n ỷ ệ ự d c ngoài ng n h n là đi u r t đáng lo ng i khi t ả l

 Đ c bi ặ ướ n ữ tr ngo i h i

ệ ề ạ ắ ạ ố c a ủ Vi ữ ạ trên t ngổ dư n ợ t Nam

ng nắ h nạ đã và đang s t ụ giảm v iớ t c ố đ ộ r tấ nhanh, từ m cứ 100 l n ầ năm 2007 xu ngố còn 28 l n ầ năm 2008, còn 3 l n ầ năm 2009 và ch ỉ ấ còn g p kho ng ầ ả g n 2 l n ầ năm 2010.

Ộ

Ề Ợ

Ề

Ở Ệ

Ấ TÁC Đ NG TI M TÀNG V N Đ N CÔNG VI T NAM

ứ

ể

ộ

ố

ứ ộ ợ ự ả

ấ ợ ưở

ấ

ả

 M c đ n công l n có th tác đ ng b t l ớ năng l c s n xu t và làm gi m tăng tr

i lên m c tích lũy v n, ế ề .

ng n n kinh t

ế

ả ủ

ơ ấ

ế

ỉ

 Các kho n thu không b n v ng chi m t tr ng cao ề ồ ỉ ọ : ngu n thu ế thu nh ng c c u thu thu ch chi m

ủ ừ ổ

ả

ữ ế ồ

chính c a chính ph t kho ng 40% trong t ng ngu n th

ư u

 Mô hình tăng tr

i c a Vi

ệ ạ ủ ệ ạ

ủ ế

ố

ệ i lai đ

ố ự t Nam d a vào ngu n v n ượ ử ụ t và

ồ c s d ng không t

ưở ng hi n t ố ồ ch y u. Mà ngu n v n hi n t gây lãng phí kéo dài

ể ầ ế

ượ ấ

ấ ổ

ế ng phát hành trái phi u và vay m n đ đ u ẫ ớ i lãi su t trái phi u d n t và chi tiêu quá cao. ị ầ ư ư nhân, gây b t n th t m c cao, làm toái lui đ u t

ườ

 Chính ph tăng c ươ ủ ư ự ầ ư t do áp l c đ u t ủ ở ứ chính ph ố tr

ng v n

Ộ

Ề Ợ

Ề

Ở Ệ

Ấ TÁC Đ NG TI M TÀNG V N Đ N CÔNG VI T NAM

ấ ổ

ế

ề

 Các chi tiêu kinh t

ự

ố

ả ị ườ

ướ

vĩ mô b t n và các chính sách đi u hành gây ế ẽ ấ m t long tin s khi n cho gia tăng chi phí v n vay, tăng áp l c ợ n trên c th tr ng trong và ngoài n

ạ

ồ

ừ

ế

ắ

ừ i dàu h n, ngu n thu t ả trình c t gi m thu quan t

ế ẽ ị ả thu s b nh ặ ừ các m t hàng

ạ ớ trung h n t ớ ộ i l

ạ ng m nh t ẩ

 Nhìn t ưở h ậ ấ xu t nh p kh u

ậ

ẽ ẫ

ệ

ị

 Vi c nh p kh u kh u hàng hóa và d ch v cũng s d n đ n s ế ự

ể

ả

ụ ướ

ẩ ẩ ượ ủ ị d ch chuy n ng

c c a dòng tài s n ra n

c ngoài.

ạ

ẽ

ồ

ờ

ụ ầ ư

ạ ầ ư ể

ưở

ể

 Bên c nh đó ngu n chi cũng tăng lên m nh m trong th i gian ộ cho dân sinhxã h i ng và phát tri n.

ạ i. nguyên nhân là dô các h ng m c đ u t ầ đ tăng tr

ớ t ể tăng lên đang k , nhu c u đ u t

Ố Ả

Ả

MỘT S GI

Ế Ợ I QUY T N CÔNG

Ủ

I PHÁP GI Ệ C A VI T NAM

ự ạ ợ ợ

 Chính ph c n xây d ng k ho ch vay n công phù h p v i ớ ạ xã h i, k ho ch thu, chi ngân

ộ

ừ ạ ế ủ ầ ế ể ế c phát tri n kinh t ờ ỳ ướ c trong t ng giai đo n, th i k . ế ượ chi n l sách nhà n

 Đ m b o tính b n v ng v quy mô và t c đ tăng tr

ả ữ ề ề ố

ưở ố ộ ề ợ

ả ế ủ ạ ả ng ủ c a n công, có kh năng thanh toán trong nhi u tình hu ng khác nhau và h n ch r i ro, chi phí.

ể

 Ki m soát ch t ch các kho n ả ẽ ặ ả ể i và các kho n vay đ cho vay l ủ ả ượ c Chính ph b o lãnh. vay đ

ạ

Ố Ả

Ả

MỘT S GI

Ế Ợ I QUY T N CÔNG

Ủ

I PHÁP GI Ệ C A VI T NAM

 Nâng cao hi u qu và tăng c ệ ố ệ

ườ

ả ng ử ụ ể ki m soát vi c s d ng v n vay, ủ ả ố ượ v n đ c Chính ph b o lãnh.

ạ

 Công khai, minh b ch và trách ợ i trình trong qu n lý n

ả ả

ệ nhi m gi công.

ể

ượ ị

ệ ợ

 Ki m toán Nhà n ớ ư ướ c v i t cách là ộ ậ ể ề ơ c quan đ c l p v ki m tra tài ướ ầ c quy đ nh c c n đ chính nhà n ể ụ rõ nhi m v ki m toán n công ả ậ trong Lu t Qu n lý n công và Lu t Ki m toán nhà n

ể ậ ợ ướ c

Ậ

Ế

K T LU N

ợ ả ở Nhìn chung cho đ n nay, qu n lý n công

ự

ệ Vi ả ủ ậ ợ ạ

ế ệ ộ ầ ế ụ

ế ợ

t Nam ự ả Năm 2012, s phá s n c a t p ệ ư ẫ v n ch a th c hi n hi u qu . ữ ả ạ i m t l n n a c nh báo tình tr ng n công đoàn Vinalines l ủ ẫ ệ ủ t Nam v n ti p t c tăng nhanh và theo đánh giá c a c a Vi ủ ố ế (IMF), đ n năm 2015, n công c a ề ệ ỹ Qu c t Qu Ti n t ả tệ Nam có kh năng Vi là 86,2 tỷ USD, chi m ế 65% GDP.

ậ Vì v y, vi

ệ ệ ộ ệc tri nể khai k pị th iờ các chính sách và bi n ệ pháp qu n lýả nợ công là m t ộ phủ và nhi m ệ vụ quan tr ngọ đ iố v i Chính ớ các ngành, các c pấ để có thể qu nả lý nợ công ạ t ả an toàn, hi u qu . t Nam m t cách i Vi