i
LỜI CAM ĐOAN
˜&™
Tôi xin cam đoan rằng luận văn “Phân tích các yếu tố tâm lý tác động đến ý định
đầu tư cổ phiếu của nhà đầu tư cá nhân trên thị trường chứng khoán Việt Nam” là
công trình nghiên cứu của cá nhân tôi.
Ngoại trừ những tài liệu tham khảo được trích dẫn trong luận văn này, tôi cam đoan
rằng toàn phần hay những phần nhỏ của luận văn này chưa từng được công bố hoặc được
sử dụng để nhận bằng cấp ở những nơi khác.
Không có sản phẩm/nghiên cứu nào của người khác được sử dụng trong luận văn
này mà không được trích dẫn theo đúng quy định.
Luận văn này chưa bao giờ được nộp để nhận bất kỳ bằng cấp nào tại các trường đại
học hoặc cơ sở đào tạo khác.
TP. Hồ Chí Minh, ngày tháng năm 2013
Người thực hiện luận văn
TRẦN MINH NGỌC
ii
LỜI CẢM ƠN
˜&™
Trong suốt quá trình học tập chương trình cao học Tài chính - Ngân hàng và thực hiện
luận văn tốt nghiệp, bên cạnh sự nỗ lực, cố gắng của bản thân, tôi đã nhận được rất nhiều sự
giúp đỡ, hỗ trợ, động viên, hướng dẫn từ gia đình, thầy cô, đồng nghiệp, bạn bè…
Đầu tiên, tôi xin được gửi lời cảm ơn đến các thầy, cô Ban Giám hiệu nhà trường, Khoa
Đào tạo Sau đại học và đội ngũ giảng viên giảng dạy chương trình cao học Tài chính - Ngân
hàng đã tổ chức chương trình, truyền đạt kiến thức, kinh nghiệm giúp tôi thêm nhiều hiểu
biết.
Đặc biệt, tôi xin được gửi lời cảm ơn trân trọng nhất đến Tiến sĩ Lê Thị Khoa Nguyên -
cô đã tận tụy chỉ bảo, hướng dẫn tôi không chỉ về ý tưởng, kiến thức trong phạm vi luận văn
mà còn là phương pháp nghiên cứu khoa học để tôi tiếp tục quá trình nghiên cứu sau này.
Bên cạnh đó, tôi xin được gửi lời cảm ơn đến cô Nguyễn Thị Mộng Thúy - người đã hướng
dẫn và tạo điều kiện thuận lợi cho việc học tập của các học viên chương trình cao học Tài
chính - Ngân hàng nói chung và bản thân tôi nói riêng.
Tiếp theo, tôi xin gửi lời cảm ơn trân trọng đến PGS Tiến sĩ Vũ Hữu Đức và tập thể
đồng nghiệp tại Khoa Kế toán - Kiểm toán, Trường Đại học Mở thành phố Hồ Chí Minh đã
giúp đỡ, tạo điều kiện thuận lợi trong công việc để tôi có thể học tập và hoàn thành luận văn
này.
Xin chân thành cảm ơn các thầy cô đồng nghiệp, nhà đầu tư tại các sàn chứng khoán đã
giúp đỡ tôi thực hiện và hoàn thiện các bảng câu hỏi nghiên cứu, giúp tôi có căn cứ để thực
hiện đề tài.
Cuối cùng, tôi xin gửi lời cảm ơn tràn đầy yêu thương đến gia đình, những người thân
yêu nhất đã luôn bên cạnh, giúp đỡ tôi cả về vật chất và tinh thần, tạo sự an tâm đế tôi dồn
hết sự tập trung vào việc học tập và thực hiện luận văn này.
TP. Hồ Chí Minh, ngày tháng năm 2013
Người thực hiện luận văn
TRẦN MINH NGỌC
iii
MỤC LỤC
Trang
LỜI CAM ĐOAN ...................................................................................................................... i
LỜI CẢM ƠN ........................................................................................................................... ii
MỤC LỤC ................................................................................................................................ iii
DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT................................................................................................... vi
DANH MỤC BẢNG ............................................................................................................... vii
DANH MỤC HÌNH ................................................................................................................. ix
CHƯƠNG 1: PHẦN MỞ ĐẦU
1.1 Lý do chọn đề tài ........................................................................................................... 1
1.2 Mục tiêu nghiên cứu ...................................................................................................... 2
1.3 Phạm vi và đối tượng nghiên cứu .................................................................................. 2
1.4 Phương pháp nghiên cứu .............................................................................................. 3
1.5 Ý nghĩa thực tiễn của đề tài ........................................................................................... 3
1.6 Kết cấu của đề tài .......................................................................................................... 3
CHƯƠNG 2: CƠ SỞ LÝ THUYẾT
2.1 Sự khác biệt giữa lý thuyết tài chính truyền thống và lý thuyết tài chính hành vi ........ 5
2.1.1. Lý thuyết tài chính truyền thống ...................................................................... 5
2.1.2. Lý thuyết tài chính hành vi .............................................................................. 6
2.1.3. Điều kiện để lý thuyết tài chính hành vi tồn tại ............................................... 7
2.2 Khái niệm ý định đầu tư ................................................................................................ 8
2.3 Lý thuyết hành vi có kế hoạch (TPB) ............................................................................ 9
2.4 Các nhân tố tài chính hành vi ảnh hưởng đến ý định của nhà đầu tư ........................ 10
2.4.1. Lý thuyết nhận định dựa trên kinh nghiệm .................................................... 10
2.4.2. Lý thuyết triển vọng ....................................................................................... 14
2.4.3. Hiệu ứng bầy đàn ........................................................................................... 16
2.4.4. Sở thích nhà đầu tư......................................................................................... 17
2.4.5. Các nhân tố thị trường .................................................................................... 17
2.5 Các nghiên cứu trước ................................................................................................. 19
2.6 Mô hình nghiên cứu đề xuất ....................................................................................... 21
iv
CHƯƠNG 3: PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
3.1 Quy trình nghiên cứu .................................................................................................. 23
3.2 Xây dựng thang đo ...................................................................................................... 24
3.2.1. Các thông tin cá nhân ..................................................................................... 24
3.2.2. Nhân tố nhận định của nhà đầu tư .................................................................. 24
3.2.3. Nhân tố tâm lý của nhà đầu tư ....................................................................... 26
3.2.4. Nhân tố ảnh hưởng của nhà đầu tư khác ........................................................ 28
3.2.5. Nhân tố thị trường .......................................................................................... 28
3.2.6. Nhân tố sở thích nhà đầu tư ........................................................................... 29
3.2.7. Nhân tố ý định của nhà đầu tư ....................................................................... 30
3.3 . Nghiên cứu chính thức ................................................................................................ 30
3.3.1. Phương pháp thu thập dữ liệu ........................................................................ 30
3.3.2. Kích thước mẫu .............................................................................................. 30
3.3.3. Phương pháp xử lý dữ liệu ............................................................................. 31
CHƯƠNG 4: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU
4.1. Mô tả mẫu nghiên cứu ................................................................................................ 33
4.1.1 Giới tính ......................................................................................................... 33
4.1.2 Độ tuổi ............................................................................................................ 33
4.1.3 Trình độ học vấn ............................................................................................ 34
4.1.4 Thời gian đầu tư trên sàn chứng khoán .......................................................... 34
4.1.5 Tham gia các khóa học đầu tư chứng khoán .................................................. 35
4.2. Thống kê mô tả cho các biến định lượng.................................................................... 35
4.2.1 Yếu tố “Nhận định của nhà đầu tư” ............................................................... 35
4.2.2 Yếu tố “Tâm lý của nhà đầu tư” .................................................................... 36
4.2.3 Yếu tố “Ảnh hưởng của nhà đầu tư khác” ..................................................... 37
4.2.4 Yếu tố “Sở thích của nhà đầu tư” ................................................................... 38
4.2.5 Yếu tố “Thị trường” ....................................................................................... 38
4.3. Kiểm tra độ tin cậy của các thang đo đối với các biến tiềm ẩn ................................. 39
4.3.1 Kiểm định độ tin cậy của thang đo bằng hệ số Cronbach Alpha ................... 39
4.3.2 Phân tích nhân tố khám phá ........................................................................... 44
4.4. Phân tích tương quan và xây dựng mô hình hồi quy .................................................. 51
v
4.4.1 Phân tích tương quan...................................................................................... 51
4.4.2. Phân tích hồi quy ............................................................................................ 52
CHƯƠNG 5: KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
5.1. Kết luận ....................................................................................................................... 55
5.2. Kiến nghị ..................................................................................................................... 57
5.2.1. Các chính sách tác động đến các “yếu tố thị trường” .................................... 57
5.2.2. Các chính sách tác động đến “thông tin cổ phiếu được giao dịch trên
thị trường chứng khoán” ................................................................................ 58
5.2.3. Các chính sách tác động đến “thông tin người thân” và “nhận định
của bản thân” .................................................................................................. 59
5.4 Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp theo ..................................................................... 61
TÀI LIỆU THAM KHẢO .................................................................................................... 62
PHỤ LỤC ............................................................................................................................... 65
