B GIÁO D C VÀ ĐÀO T O Ộ Ụ Ạ
TR NG Đ I H C S PH M THÀNH PH H CHÍ MINHƯỜ Ạ Ọ Ư Ạ Ố Ồ
KHOA V T LÝẬ
Đ TÀIỀ :
Giáo viên h ng d nướ ẫ : Lê Văn Hoàng
Sinh viên th c hi n:ự ệ Nguy n Lê Th y Anễ ủ
Phùng Thu H ngằ
Nguy n Th Trung Kiênễ ị
L p Lý 3Aớ
Niên khóa: 2008 - 2009
2
M Đ UỞ Ầ
LÍ DO CH N Đ TÀIỌ Ề
Nhóm ch n đ tài “Sóng đi n t ” do các lí do chính sau:ọ ề ệ ừ
_Vi c nghiên c u “Sóng đi n t ” giúp chúng ta hi u rõ h n v chi c c u n iệ ứ ệ ừ ể ơ ề ế ầ ố
gi a “đi n – t h c” và “quang h c”.ữ ệ ừ ọ ọ
_“Sóng đi n t ” là m t v n đ r t quan tr ng trong V t lý h c cũng nhệ ừ ộ ấ ề ấ ọ ậ ọ ư
trong đ i s ng.ờ ố
_“Sóng đi n t ” có nhi u ng d ng trong khoa h c k thu t, thông tin liênệ ừ ề ứ ụ ọ ỹ ậ
l c, y h c, quân s , đ i s ng hàng ngày…ạ ọ ự ờ ố
Đ I T NG NGHIÊN C UỐ ƯƠ Ứ
H c sinh và sinh viên.ọ
3
M C L CỤ Ụ
M C L CỤ Ụ ............................................................................................................................. 3
Ch ng 1. L CH S SÓNG ĐI N Tươ Ị Ử Ệ Ừ ................................................................................ 5
1.1 S tiên đoán v sóng đi n t c a Maxwell năm 1864ự ề ệ ừ ủ ............................................... 5
1.1.1 Vài nét tiêu bi u:ể ................................................................................................... 5
1.1.2 S tiên đoán v sóng đi n t c a Maxwellự ề ệ ừ ủ ........................................................ 6
1.2 Heinrich Hertz xác nh n ý t ng c a Maxwellậ ưở ủ .......................................................... 7
1.2.1 Vài nét tiêu bi uể .................................................................................................... 8
1.2.2 Thí nghi m c a Hertz v sóng đi n tệ ủ ề ệ ừ ................................................................ 9
Ch ng 2. PH NG TRÌNH SÓNG ĐI N Tươ ƯƠ Ệ Ừ ............................................................... 11
2.1 Khái ni m sóng đi n t ệ ệ ừ ............................................................................................ 11
2.2 H ph ng trình Maxwell mô t tr ng đi n t t doệ ươ ả ườ ệ ừ ự ........................................... 11
2.3 Ph ng trình sóng đi n tươ ệ ừ ........................................................................................ 11
Ch ng 3. PHÂN LO I SÓNG ĐI N Tươ Ạ Ệ Ừ ......................................................................... 13
Ch ng 4. NG D NG SÓNG ĐI N Tươ Ứ Ụ Ệ Ừ ........................................................................ 15
4.1 Radio waves: ............................................................................................................. 15
4.1.1 Đ nh nghĩaị ........................................................................................................... 15
4.1.2 L ch sị ử ................................................................................................................. 15
4.1.3 ng d ngỨ ụ ............................................................................................................ 16
4.2 Micro waves ............................................................................................................... 20
4.2.1 Đ nh nghĩaị ........................................................................................................... 20
4.2.2 Tính ch tấ ............................................................................................................. 20
4.2.3 ng d ng: Lò vi baỨ ụ ............................................................................................. 21
4.3 T- rays ......................................................................................................................... 22
4.3.1 Đ nh nghĩaị ........................................................................................................... 22
4.3.2 L ch sị ử ................................................................................................................. 23
4.3.3 ng d ngỨ ụ ............................................................................................................ 23
4.4 Infrared (Tia h ng ngo i)ồ ạ .......................................................................................... 27
4.4.1 Đ nh nghĩaị ........................................................................................................... 27
4.4.2 L ch sị ử ................................................................................................................. 28
4.4.3 Tính ch tấ ............................................................................................................. 28
4.4.4 ng d ngỨ ụ ............................................................................................................ 29
4.5 Visible light ................................................................................................................ 36
4.5.1 Đ nh nghĩaị ........................................................................................................... 36
4.5.2 ng d ngỨ ụ ............................................................................................................ 36
4.6 Ultra Violet ( Tia t ngo i)ử ạ ........................................................................................ 41
4.6.1 Đ nh nghĩaị ........................................................................................................... 41
4.6.2 L ch sị ử ................................................................................................................. 41
4.6.3 Tính ch tấ ............................................................................................................. 41
4.6.4 ng d ngỨ ụ ............................................................................................................ 42
4.6.5 Tác h iạ ................................................................................................................ 44
4.7 X rays ......................................................................................................................... 45
4.7.1 Đ nh nghĩaị ........................................................................................................... 45
4.7.2 Tính ch tấ ............................................................................................................ 45
4
4.7.3 ng d ngỨ ụ ............................................................................................................ 46
4.7.4 Tác h iạ ................................................................................................................ 49
4.8 Gamma rays ................................................................................................................ 51
4.8.1 Đ nh nghĩaị ........................................................................................................... 51
4.8.2 ng d ng Ứ ụ ........................................................................................................... 51
TÀI LI U THAM KH OỆ Ả ................................................................................................... 57
5
CH NG 1.ƯƠ L CH S SÓNG ĐI N TỊ Ử Ệ Ừ
1.1 S tiên đoán v sóng đi n t c a Maxwell năm 1864ự ề ệ ừ ủ
Hình 1.1. James Clerk Maxwell
1.1.1 Vài nét tiêu bi u:ể
James Clerk Maxwell, sinh ngày 13 tháng 6 năm 1831, t i Edinburgh,ạ
Scotland), m t ngày 5 tháng 11 năm 1879. Ông là m t nhà v t lý h c ng iấ ộ ậ ọ ườ
Scotland. Ông đã đ a ra h ph ng trình miêu t nh ng đ nh lu t c b n v đi nư ệ ươ ả ữ ị ậ ơ ả ề ệ
tr ng và t tr ng đ c bi t đ n v i tên g i h ph ng trình Maxwell. Đây làườ ừ ườ ượ ế ế ớ ọ ệ ươ
h ph ng trình ch ng minh r ng đi n tr ng và t tr ng là thành ph n m tệ ươ ứ ằ ệ ườ ừ ườ ầ ộ
tr ng th ng nh t: đi n t tr ng. Ông cũng đã ch ng minh r ng tr ng đi n tườ ố ấ ệ ừ ườ ứ ằ ườ ệ ừ
có th truy n đi trong không gian d i d ng sóng v i t c đ không đ i là 300000ể ề ướ ạ ớ ố ộ ổ
Km/s và đ a ra gi thuy t ánh sáng là sóng đi n t .ư ả ế ệ ừ
Có th nói Maxwell là nhà v t lý h c th k 19 có nh h ng nh t t i n nể ậ ọ ế ỷ ả ưở ấ ớ ề
v t lý c a th k 20, ng i đã đóng góp vào công cu c xây d ng mô hình toán h cậ ủ ế ỉ ườ ộ ự ọ
m i c a n n khoa h c hi n đ i. Vào năm 1931, nhân k ni m 100 năm ngày sinhớ ủ ề ọ ệ ạ ỉ ệ
c a Maxwell, Albert Einstein đã ví công trình c a Maxwell là “ sâu s c nh t vàủ ủ ắ ấ
hi u qu nh t mà v t lý h c có đ c t th i c a Issac Newton”.ệ ả ấ ậ ọ ượ ừ ờ ủ