Tài li u s 24
C N KI M LIÊM CHÍNH 1
Vì sao H Ch t ch đ ra kh u hi u: C n, Ki m, Liêm, Chính?
Vì C n, Ki m, Liêm, Chính là n n t ng c a Đi s ng m i , n n t ng c a Thi đua ái qu c.
Tr i có b n mùa: Xuân, H , Thu, Đông.
Đt có b n ph ng: Đông, Tây, Nam, B c. ươ
Ng i có b n đc: C n, Ki m, Liêm, Chính.ườ
Thi u m t mùa, thì không thành tr i.ế
Thi u m t ph ng, thì không thành đt.ế ươ
Thi u m t đc thì không thành ng i.ế ườ
T ngày Cách m ng Tháng Tám thành công, l p n n Dân ch C ng hoà, cho đn m y năm kháng chi n, ế ế
dân ta nh C n, Ki m, Liêm, Chính, mà đánh th ng đc gi c l t, gi c d t, gi c th c dân và gi c đói. ượ
Tuy v y, đng bào ta có ng i đã hi u rõ, có ng i ch a hi u rõ. Có ng i th c hành nhi u, có ng i ườ ườ ư ườ ườ
th c hành ít. Cho nên c n ph i gi i thích rõ ràng, đ cho m i ng i hi u rõ, m i ng i đu th c hành. ườ ườ
C N
T c là siêng năng, chăm ch , c g ng d o dai.
Ng i Tàu có câu: không có vi c gì khó. ườ Ch e ta không siêng.
T c ng ta có câu: N c ch y mãi, đá cũng mòn. Ki n tha lâu, cũng đy t . ướ ế
Nghĩa là C n thì vi c gì, dù khó khăn m y, cũng làm đc. ượ
Dao siêng mài thì s c bén. Ru ng siêng làm c thì lúa t t. Đi u đó r t d hi u.
Siêng h c t p thì mau bi t. ế
Siêng nghĩ ng i thì hay có sáng ki n. ế
Siêng làm thì nh t đnh thành công. Siêng ho t đng thì s c kho .
Ch C n ch ng nh ng có nghĩa h p, nh : Tay siêng làm thì hàm siêng nhai. Nó l i có nghĩa r ng là m i ư
ng i đu ph i ườ C n, c n c đu ph i ướ C n.
Ng i siêng năng thì mau ti n b .ườ ế
C nhà siêng năng thì ch c m no.
C làng siêng năng thì làng ph n th nh.
C n c siêng năng thì n c m nh giàu. ướ ướ
Mu n cho ch C n có nhi u k t qu h n, thì ph i có ế ơ k ho chế cho m i công vi c. Nghĩa là ph i tính
toán c n th n, s p đt g n gàng.
Cây g b t k to nh , đu có g c và ng n.
Công vi c b t k to nh , đu có đi u nên làm tr c, đi u nên làm sau. N u không có k ho ch, đi u ướ ế ế
nên làm tr c mà đ l i sau, đi u nên làm sau mà đa làm tr c, nh th thì s hao t n thì gi , m t côngướ ư ướ ư ế
nhi u mà k t qu ít. ế
C M nh T có nói: "Ng i th mu n làm khéo, thì tr c ph i s p s n công c c a mình". ườ ướ
M t thí d :
1 N i dung cu n sách này đã đc Ch t ch H Chí Minh vi t trong 4 bài báo v i bút danh Lê Quy t Th ng, đăng trên báo ượ ế ế C u qu c :
Th nào là c n,ế 30-5-1949; Th nào là ki mế , 31-5-1949; Th nào là liêm,ế 1-6-1949; Th nào là chính, ế2-6-1949 (B.T).
1
Ng i th m c mu n đóng m t cái t . Tr c h t, anh ta mài s n c a, bào, tràng, đc, v.v. và làm saoườ ướ ế ư
x p có th t h n hoi. R i anh l y g v a đ làm cái t . Khi các th đu s n sàng, anh ta bèn b t tay vàoế
vi c đóng t .
Nh th là anh th m c y làm vi c có ư ế k ho chế . Nh th là anh y s không hao thì gi , t n ư ế l c
l ngượ , mà vi c l i mau thành.
Trái l i, n u anh y không s p đt s n sàng tr c, khi c n đn c a m i ch y đi l y c a, khi c n đn ế ướ ế ư ư ế
đc thì ph i ch y đi tìm đc. Nh v y thì m t thì gi ch y lăng xăng c ngày, mà công vi c đc ít. ư ư
Vi c to, vi c nh , muôn vi c đu nh v y. ư
Vì v y, siêng năng và k ho chế ph i đi đôi v i nhau.
K ho chế l i đi đôi v i phân công.
Trong m t gia đình, m t x ng máy, m t c quan, v.v. đã ph i có k ho ch, l i ph i phân công cho ưở ơ ế
khéo.
Phân công ph i nh m vào 2 đi u:
1. Công vi c: Vi c gì g p thì làm tr c. Vi c gì hoãn thì làm sau. ướ
2. Nhân tài: Ng i nào có năng l c làm vi c gì, thì đt vào vi c y.ườ
N u dùng không đúng, ng i gi i ngh th m c thì giao cho vi c th rèn, ng i gi i ngh rèn thì giaoế ườ ườ
cho vi c th m c, nh th thì hai ng i đu th t b i c hai. ư ế ườ
C n và chuyên ph i đi đôi v i nhau. Chuyên nghĩa là d o dai, b n b . N u không chuyên, n u m t ngày ế ế
c n mà m i ngày không ườ c n, thì cũng vô ích. Nh th ch ng khác gì m t t m v i ph i m t hôm mà ngâmư ế ơ
n c m i hôm, thì t hoàn t.ướ ườ ướ ướ
C n không ph i là làm x i. N u làm c ch t c s ng trong m t ngày, m t tu n, hay m t tháng, đn n i ế ế ế
sinh m đau, ph i b vi c. Nh v y không ph i là ư c n.
C n là luôn luôn c g ng, luôn luôn chăm ch , c năm c đi. Nh ng không làm quá tr n. Ph i bi t nuôi ư ế
d ng tinh th n và ưỡ l c l ng ượ c a mình, đ làm vi c cho lâu dài.
L i bi ngườ ế là k đch c a ch c n.
Vì v y, l i bi ng cũng là ườ ế k đch c a dân t c .
M t ng i l i bi ng, có th nh h ng tai h i đn công vi c c a hàng nghìn hàng v n ng i khác. ườ ườ ế ưở ế ườ
M t thí d :
Trong th i k kháng chi n c a dân t c ta, các v k s thì chăm lo phát minh nh ng th khí gi i m i. ế ư
Đng bào thì chăm lo cung c p các th nguyên li u. Nh ng ng i v n t i thì chăm lo đa nh ng nguyên ườ ư
li u y đn các x ng máy. Anh em công nhân thì chăm lo rèn đúc ra nh ng th khí gi i m i. Các chi n sĩ ế ưở ế
chăm lo luy n t p dùng nh ng vũ khí y đ gi t cho nhi u gi c. ế
T t c m i ng i đó nh k t thành m t s i dây chuy n, quan h r t ch t ch v i nhau. M i ng i đu ườ ư ế ườ
C n, thì dây chuy n y ch y r t thu n l i và nhanh chóng. K t qu là đch mau thua, ta mau th ng. ế
N u trong nh ng ng i đó mà có ng i l i bi ng, thì công vi c c a nh ng ng i khác t ch m l i,ế ườ ườ ườ ế ườ
khác nào s i dây chuy n có m t khúc h ng. K t qu s tai h i th nào, r t là d hi u. ế ế
L i m t thí d n a: Toàn dân t c ta đoàn k t thành m t kh i. Công vi c c a m i ng i, m i đa ế ườ
ph ng, m i ngành đu ph i h p v i nhau, nh m t chuy n xe l a. T t c m i ng i, m i đa ph ng,ươ ư ế ườ ươ
m i ngành đu c g ng, đu siêng năng, thì n c ta s ti n b r t nhanh chóng. Cũng nh chuy n xe l a ướ ế ư ế
ch y đu, ch y nhanh, mau đn ga. N u có m t ng i, m t đa ph ng ho c m t ngành mà l i bi ng, thì ế ế ườ ươ ườ ế
khác nào toàn chuy n xe ch y, mà m t bánh xe tr t ra ngoài đng ray. H s làm ch m tr c chuy n xe.ế ườ ế
Vì v y, ng i l i bi ng là có t i v i đng bào, v i T qu c. ườ ườ ế
K t qu ch ế C n là th nào?ế
K t qu ch ế C n r t là to l n. M t thí d :
Trong 20 tri u đng bào ta, cho 10 tri u là thanh niên và thành nhân có s c làm vi c. N u m i ng i, ế ườ
m i ngày ch làm thêm m t ti ng đng h , thì: ế
2
M i tháng s thêm lên 300 tri u gi .
M i năm thêm lên 3.600 tri u gi .
Ch nh ng gi y đã b ng đng viên 400 tri u ng i làm trong m t ngày 9 gi . ườ
C tính m t gi làm là đáng giá m t đng b c, thì m i năm n c ta đã thêm đc 3.600 tri u đng. ư ượ
Đa s ti n đó thêm vào kháng chi n, thì kháng chi n t mau th ng l i, thêm vào ki n qu c, thì ki n qu cư ế ế ế ế
t mau thành công.
Đó là k t qu rõ ràng c a ch C N.ế
KI M
Ki m là th nào?ế
Là ti t ki m, không xa x , không hoang phí, không b a bãi.ế
C N v i KI M, ph i đi đôi v i nhau, nh hai chân c a con ng i. ư ườ
C N mà không KI M, "thì làm ch ng nào xào ch ng y". Cũng nh m t cái thùng không có đáy; n c ư ướ
đ vào ch ng nào, ch y ra h t ch ng y, không l i hoàn không. ế
KI M mà không C N, thì không tăng thêm, không phát tri n đc. Mà v t gì đã không ti n t c ph i ượ ế
thoái. Cũng nh cái thùng ch đng m t ít n c, không ti p t c đ thêm vào, lâu ngày ch c n c đó s haoư ướ ế ướ
b t d n, cho đn khi khô ki t. ế
C Kh ng T nói: "Ng i s n xu t nhi u, ng i tiêu xài ít. Làm ra mau, dùng đi ch m thì c a c i luôn ườ ườ
luôn đy đ".
Ti t ki mế cách th nào?ế
Ch c đng bào ai cũng đc nghe câu chuy n phong bì c a H Ch t ch. ượ
H Ch t ch dùng m t cái phong bì h n 2, 3 l n. C nói: ơ
"Trung bình, cái phong bì là 180 phân vuông gi y (0,018 m2).
M i ngày, các c quan, đoàn th và t nhân trong n c ta ít nh t cũng dùng h t m t v n cái phong bì, ơ ư ướ ế
t c là 180 th c vuông gi y. M i tháng là 5.400 th c. M i năm là 64.800 th c vuông gi y. ướ ướ ướ
N u ai cũng ti t ki m, dùng m t cái phong bì 2 l n, thì m i năm ch t n m t n a gi y, t c là 32.400ế ế
th c vuông. Còn 32.400 th c thì đ dành cho các l p bình dân h c v , thì ch ng t t sao?ướ ướ
H n n a, nh s ti t ki m gi y, mà ti n b c và công phu làm gi y có th thêm vào vi c ki n thi tơ ế ế ế
khác, thì càng ích l i h n n a...". ơ
Cái thí d y r t rõ r t, d hi u. Đi v i gi y nh th , đi v i m i th v t li u khác đu nh th . ư ế ư ế
Th i gi cũng c n ph i ti t ki mế nh c a c i.ư
C a c i n u h t, còn có th làm thêm. Khi th i gi đã qua r i, không bao gi kéo nó tr l i đc. Có ai ế ế ượ
kéo l i ngày hôm qua đc không? ượ
Mu n ti t ki m th i gi , thì vi c gì ta cũng ph i làm cho nhanh chóng, mau l . Không nên ch m rãi. ế
Không nên "nay l n mai l a".
Ti t ki m th i gi là Ki m, và cũng là C n.ế
B t k làm vi c gì, ngh gì, khi đã làm thì ph i hăng hái, chăm ch , chuyên chú, làm cho ra trò làm.
Ti t ki mế th i gi c a mình, l i ph i ti t ki mế th i gi c a ng i. Không nên ng i lê, nói chuy n ườ
phi m, làm m t th i gi ng i khác.ế ườ
Thánh hi n có câu: "M t t c bóng là m t th c vàng". ướ
T c ng Âu nói: "Th i gi t c là ti n b c".
Ai đa vàng b c v t đi, là ng i điên r . Thì ai đa th i gi v t đi, là ng i ngu d i.ư ư ư ườ
Ti tế ki m không ph i là b n x n.
3
Khi không nên tiêu xài thì m t đng xu cũng không nên tiêu. Khi có vi c đáng làm, vi c ích l i cho đng
bào, cho T qu c, thì dù bao nhiêu công, t n bao nhiêu c a, cũng vui lòng. Nh th m i đúng là ư ế ki m.
Vi c đáng tiêu mà không tiêu, là b n x n, ch không ph i là ki m.
Ti t ki m ph i kiên quy t ế ế không xa x .
Vi c đáng làm trong m t gi , mà kéo dài đn 2, 3 gi , là xa x . ế
Hao phí v t li u, là xa x .
Ăn sang m c đp trong lúc đng bào đang thi u c m, thi u áo, là xa x . ế ơ ế
Ăn không ng i r i, trong lúc đang c n kháng chi n và xây d ng, là xa x . ế
Vì v y, xa x là có t i v i T qu c, v i đng bào.
Ti t ếki m nghĩa là:
1 gi làm xong công vi c c a 2, 3 gi .
1 ng i làm b ng 2, 3 ng i.ườ ườ
1 đng dùng b ng giá tr 2, 3 đng.
Cho nên, mu n ti t ki m có k t qu t t, thì ph i khéo ế ế t ch c . Cái thí d ng i th m c nói trên, đã ườ
ch ng t r ng: bi t t ch c thì ti t ế ế ki m đc s c l c, th i gi , và v t li u.ượ
Không bi t t ch c thì không bi t ti t ki m. Thí d : n u 1 nhà 10 ng i, m i ng i n u riêng m t n iế ế ế ế ườ ườ
c m, thì t n bi t bao nhiêu n i, bao nhiêu c i và n c, bao nhiêu công phu. Góp nhau l i n u chung m t n i,ơ ế ướ
thì l i bi t bao nhiêu. ế
Vì v y, góp s c làm vi c (lao đng t p đoàn), và h p tác xã, là m t cách ti t ki mế t t nh t.
K T QU C A TI T KI M
Trên kia đã thu t l i cái thí d ti t ki mế phong bì, mà H Ch t ch đã d y chúng ta. Đây tôi xin thêm m t
thí d n a:
N c ta có 20 tri u ng i. Nhi u bù ít, m i ng i m i ngày ăn 700 gam g o, m i tháng là 21 kilô g o.ướ ườ ườ
N u m i ngày m i ng i ch ế ườ ti t ki mế n a bát c m (vi c đó r t d , ai cũng làm đc), thì m i tháng c ơ ượ
n c s ti t ki m đc 20 tri u kilô g o, nghĩa là đ nuôi m t tri u chi n sĩ trong m t tháng.ướ ế ượ ế
Hi n nay, m y xã Liên khu I có sáng ki n làm "Hũ g o kháng chi n". M i nhà m i ngày c b vào hũ ế ế
m t v c g o. Ch th thôi, mà s g o đ nuôi anh em dân quân du kích trong xã. ế
Đó là m t sáng ki n ế ti t ki mế hay, mà các n i nên làm theo. N u toàn dân ta THI ĐUA TI T KI M:ơ ế
Các c quan ti t ki m ti n công và c a công, đ đ t n ngân qu ;ơ ế
Chi n sĩ thi đua ti t ki m thu c đn, b ng cách b n phát nào trúng phát y;ế ế
Công nhân thi đua ti t ki m nguyên li u;ế
H c sinh thi đua ti t ki m gi y bút; ế
Đng bào h u ph ng thi đua ti t ki m ti n b c và l ng th c, đ giúp đ b đi; ươ ế ươ
M i ng i, thi đua ti t ki m th i gi ; ườ ế
Thì k t qu thi đua ti t ki m cũng b ng k t qu thi đua tăng gia s n xu t.ế ế ế
M t m t, chúng ta thi đua KI M.
M t m t, chúng ta thi đua C N.
K t qu C N c ng v i k t qu KI M là: b đi s đy đ, nhân dân s m no, kháng chi n s mauế ế ế
th ng l i, ki n qu c s mau thành công, n c ta s mau giàu m nh ngang hàng v i các n c ti n ti n trên ế ướ ướ ế
th gi i.ế
K t qu ch C N ch KI M to l n nh v y đó.ế ư
Cho nên ng i yêu n c thì ph i thi đua ườ ướ th c hành ti t ki m. ế
4
LIÊM
Liêm là trong s ch, không tham lam.
Ngày x a, d i ch đ phong ki n, nh ng ng i làm quan không đc khoét dân, thì g i là LIÊM, chư ướ ế ế ườ
liêm y ch có nghĩa h p.
Cũng nh ngày x a ư ư trung là trung v i vua. Hi u là hi u v i cha m mình thôi. ế ế
Ngày nay, n c ta là Dân ch C ng hoà, ch LIÊM có nghĩa r ng h n; là m i ng i đu ph i LIÊM.ướ ơ ườ
Cũng nh ưtrung là trung v i T qu c, hi u ếlà hi u v i nhân dân; ta th ng cha m ta, mà còn ph i th ngế ươ ươ
cha m ng i, ph i cho m i ng i đu bi t th ng cha m . ườ ườ ế ươ
Ch LIÊM ph i đi đôi v i ch KI M. Cũng nh ch KI M ph i đi đôi v i ch C N. ư
Có KI M m i LIÊM đc. ượ Vì xa x mà sinh tham lam.
Tham ti n c a, tham đa v , tham danh ti ng, tham ăn ngon, s ng yên đu là B T LIÊM. ế
Ng i cán b , c y quy n th mà đc khoét dân, ăn c a đút, ho c tr m c a công làm c a t .ườ ế ư
Ng i buôn bán, mua 1 bán 10, ho c mua gian bán l u ch đen ch đ, tích tr đu c .ườ ơ
Ng i có ti n, cho vay c t c , bóp h u bóp h ng đng bào.ườ
Ng i cày ru ng, không ra công đào m ng mà l y c p n c ru ng c a láng gi ng.ườ ươ ướ
Ng i làm ngh (b t c ngh gì) nhân lúc khó khăn mà b t ch t đng bào.ườ
Ng i c b c, ch mong xoay c a ng i làm c a mình. Đu là tham lam, đu là B T LIÊM.ườ ườ
Dìm ng i gi i, đ gi đa v và danh ti ng c a mình là đo v (đo là tr m).ườ ế
G p vi c ph i, mà s khó nh c nguy hi m, không dám làm, là tham v t uý l o.
G p gi c mà rút ra, không dám đánh là tham sinh uý t .
Đu làm trái v i ch LIÊM.
Do B T LIÊM mà đi đn t i ác tr m c p. Công khai hay bí m t, tr c ti p hay gián ti p, b t liêm t c là ế ế ế
tr m c p.
C Kh ng T nói: "Ng i mà không Liêm, không b ng súc v t". ườ
C M nh T nói: "Ai cũng tham l i, thì n c s nguy". Đ th c hi n ch Liêm, c n có tuyên truy n và ư
ki m soát, giáo d c và pháp lu t, t trên xu ng, t d i lên trên. ướ
Tr c nh t là cán b các c quan, các đoàn th , c p cao thì quy n to, c p th p thì quy n nh . Dù to hayướ ơ
nh , có quy n mà thi u l ng tâm là có d p đc khoét, có d p ăn c a đút, có d p "dĩ công vi t ". ế ươ ư
Vì v y, cán b ph i th c hành ch LIÊM tr c, đ làm ki u m u cho dân. ướ
"Quan tham vì dân d i". N u dân hi u bi t, không ch u đút lót, thì "quan" dù không liêm cũng ph i hoá ra ế ế
LIÊM.
Vì v y dân ph i bi t quy n h n c a mình, ph i bi t ki m soát cán b , đ giúp cán b th c hi n ch ế ế
LIÊM.
Pháp lu t ph i th ng tay tr ng tr nh ng k b t liêm, b t k k y đa v nào, làm ngh nghi p gì.
M i ng i ph i nh n r ng tham lam là m t đi u r t x u h , k tham lam là có t i v i n c, v i dân. ườ ướ
Cán b thi đua th c hành liêm khi t, thì s gây nên tính liêm khi t trong nhân dân. ế ế
M t dân t c bi t c n, ki m, bi t liêm, là m t dân t c giàu v v t ch t, m nh v tinh th n, là m t dân ế ế
t c văn minh ti n b . ế
Dân t c ta đang kháng chi n và ki n qu c, đang xây d ng m t Đi s ng m i trong n c Vi t Nam m i. ế ế ướ
Ch ng nh ng chúng ta ph i c n ki m, chúng ta còn ph i th c hành ch LIÊM.
5