BAN QUẢN LÝ KHU NÔNG NGHIỆP CÔNG NGHỆ CAO
TRUNG TÂM GIÁO DỤC NGHỀ NGHIỆP NÔNG NGHIỆP CÔNG NGHỆ CAO

TÀI LIỆU
ĐÀO TẠO THƢỜNG XUYÊN
“SẢN XUẤT NẤM RƠM ỨNG DỤNG
CÔNG NGHỆ CAO”
Cơ sở đào tạo: Khu Nông nghiệp Công nghệ cao - Ấp 1, xã Phạm Văn Cội, huyện
Củ Chi, TP.HCM. Điện thoại: (028) 3799 0547
Văn phòng giao dịch: 255 Trần Hưng Đạo, Phường Cô Giang, Quận 1, TP.HCM.
Điện thoại: (028) 3 8624703
Email: ttgdnn.ahtp@tphcm.gov.vn
Website: www.ahve.edu.vn
Thành phố Hồ Chí Minh, năm 2023
(Tài liệu lưu hành nội bộ)
i
M
TH ỆU M ĐUN ....................................................................................................... 1
1. ĐẶC Đ ỂM SINH HỌC CỦA NẤM RƠM ................................................................. 2
1.1. Đặc điểm h nh th i của nấm rơm ........................................................................... 2
1.2. Chu tr nh sống của nấm rơm .................................................................................. 3
1.3. Các nguồn dinh dư ng cho nấm rơm ..................................................................... 4
1.3.1. Chất đường ...................................................................................................... 4
1.3.2. Chất đạm ......................................................................................................... 4
1.3.4. Nước ................................................................................................................ 5
1.4. Ảnh hưởng của các yếu tố m i trường đến sự sinh trưởng và ph t triển của
nấm rơm ........................................................................................................................... 5
1.4.1. Nhiệt độ ........................................................................................................... 5
1.4.2. Độ ẩm .............................................................................................................. 6
1.4.3. pH .................................................................................................................... 6
1.4.4. Ánh sáng .......................................................................................................... 6
1.4.5. Độ thông thoáng .............................................................................................. 7
2. CHUẨN BỊ LAN TRẠI, DỤNG CỤ TRỒNG NẤM RƠM ........................................ 7
2.1. Lán trại trồng nấm rơm .......................................................................................... 7
2.1.1. Chọn địa điểm trồng nấm rơm ........................................................................ 7
2.1.2. Chuẩn bị nền đất, lán trại trồng nấm rơm ....................................................... 8
2.1.3. Khử trùng, vệ sinh nền đất, lán trại ............................................................... 10
2.2. Chuẩn bị dụng cụ trồng nấm rơm ........................................................................ 12
2.2.1. Dụng cụ đo sử dụng trong trồng nấm rơm .................................................... 12
2.2.2. Dụng cụ dùng để xử lý nguyên liệu và trồng nấm rơm ................................ 15
3. TRỒNG NẤM RƠM TRÊN RƠM............................................................................. 18
3.1. Quy trình trồng nấm rơm trên rơm ...................................................................... 18
3.2. Cách tiến hành ...................................................................................................... 18
3.2.1. Chọn nguyên liệu rơm ................................................................................... 18
3.2.2. Xử lý rơm ...................................................................................................... 19
3.2.3. Đóng m và cấy giống nấm rơm ................................................................... 27
3.2.4. Xếp mô và cấy giống ..................................................................................... 29
3.2.5. Nuôi sợi ......................................................................................................... 40
3.2.6. Chăm sóc và thu hái nấm rơm ....................................................................... 41
4. TRỒNG NẤM RƠM TRÊN B N HẠT ................................................................. 47
4.1. Quy trình trồng nấm rơm trên b ng hạt ............................................................... 47
4.2. Cách tiến hành ...................................................................................................... 48
4.2.1. Chọn bông hạt ............................................................................................... 48
4.2.2. Xử lý bông hạt ............................................................................................... 48
4.2.3. Đóng m và cấy giống nấm rơm ................................................................... 51
4.2.4. Nuôi sợi ......................................................................................................... 53
4.2.5. Chăm sóc và thu h i nấm rơm ....................................................................... 54
5. SÂU BỆNH HẠI NẤM RƠM VÀ B ỆN PHAP PHÒNG TRỪ ............................... 57
5.1. Bệnh hại sợi nấm rơm .......................................................................................... 57
5.1.1. Bệnh sinh lý và biện pháp phòng trừ ............................................................ 57
ii
5.2. Bệnh nhiễm vi sinh vật và biện pháp phòng trừ .................................................. 59
5.2.1. Bệnh nhiễm do nấm mốc ............................................................................... 59
5.2.2. Bệnh nhiễm các loại nấm dại ........................................................................ 60
5.2.3. Bệnh nhiễm do vi khuẩn ............................................................................... 61
5.2.4. Bệnh nhiễm do vi rút ..................................................................................... 61
5.3. Bệnh do động vật hại và cách phòng trừ.............................................................. 61
5.4. Bệnh hại quả thể nấm rơm ................................................................................... 62
5.4.1. Bệnh sinh lý ở quả thể nấm rơm ................................................................... 62
5.4.2. Bệnh nhiễm vi sinh vật ở quả thể nấm rơm và biện pháp phòng trừ ............ 63
5.4.3. Bệnh do động vật hại quả thể và cách phòng trừ .......................................... 64
6. BẢO QUẢN VÀ SƠ CHẾ NẤM RƠM ..................................................................... 64
6.1. Bảo quản lạnh nấm rơm ....................................................................................... 64
6.1.1. Nguyên tắc bảo quản lạnh nấm rơm tươi ...................................................... 64
6.1.2. Bảo quản nấm rơm tươi ăn tại gia đ nh ......................................................... 64
6.2. Phơi, sấy nấm rơm ............................................................................................... 67
6.2.1. Nguyên tắc phơi, sấy nấm rơm ..................................................................... 67
6.2.2. Phơi nấm rơm ................................................................................................ 67
6.2.3. Sấy nấm rơm ................................................................................................. 71
6.3. Muối nấm rơm ..................................................................................................... 72
6.3.1. Tác dụng của muối ăn trong qu tr nh muối nấm ......................................... 72
6.3.2. Quy trình muối nấm rơm ............................................................................... 73
6.3.3. Cách tiến hành muối nấm rơm ...................................................................... 73
T i liệu tham hảo ............................................................................................................. 76
1
TH ỆU M ĐUN
M đun trồng nấm rơm là m đun chu ên m n nghề, mang tính tích hợp giữa kiến
thức và kỹ năng thực hành trồng nấm rơm; nội dung m đun tr nh bà c c đặc điểm sinh
học của nấm rơm, c ch thực hiện chuẩn bị lán trại, dụng cụ, nguyên liệu để trồng nấm
rơm, qu tr nh và c ch tiến hành trồng nấm rơm trên rơm và trên b ng hạt; cách phòng
trừ sâu bệnh và c ch sơ chế, bảo quản nấm rơm. Đồng thời m đun cũng tr nh bà hệ
thống các bài tập, bài thực hành cho từng bài dạy và bài thực hành khi kết thúc m đun.
Học xong m đun nà , học viên có được những kiến thức cơ bản về c c bước công việc
trồng nấm rơm trên nguyên liệu rơm và b ng hạt và có kỹ năng thực hiện xử lý nguyên
liệu, đóng mô, cấy giống, chăm sóc và thu h i nấm rơm theo đúng tr nh tự, đảm bảo yêu
cầu kỹ thuật, an toàn; phát hiện và xử lý được các hiện tượng sâu bệnh hại nấm rơm; sơ
chế và bảo quản nấm rơm sau thu hoạch đảm bảo chất lượng và vệ sinh an toàn thực
phẩm.
T ệ ƣ ả N N ệ P T ể N T
2
1. ĐẶC ĐIỂM SINH HỌC CỦA NẤM RƠM
M c tiêu
Mô tả được chu trình sống của nấm rơm
Nêu được các nguồn dinh dư ng cần thiết để trồng nấm rơm
Giải thích được ảnh hưởng của các yếu tố m i trường đến sự sinh trưởng và phát
triển của nấm rơm
1.1. Đ ể ủ ấ ơ
Nấm thường mọc trên rơm rạ mục nên có tên thông dụng là nấm rơm.
Nấm rơm là loại nấm ưa nhiệt, nên nấm rơm được trồng chủ yếu vào mùa nắng,
nóng.
Nấm rơm có nhiều màu sắc khác nhau: màu xám, xám trắng, x m đen,...
Nấm rơm là một loại nấm ăn rất ngon và giàu chất dinh dư ng
H 1.1. nấm rơm
Nấm rơm có cấu tạo gồm các phần: mũ nấm, phiến nấm, cuống nấm, bao nấm, sợi
nấm.
H 1.2. cấu tạo nấm rơm