BÁO CÁO CHUYÊN ĐỀ 11
Hệ thống lương thực thực phẩm phát thải
thấp tại Đồng bằng sông Cửu Long
Chính sách và thực tiễn
Phạm Thu Thủy
Trần Ngọc Mỹ Hoa
Nguyễn Thị Vân Anh
Nguyễn Thị Thủy Anh
Nguyễn Tuấn Việt
Nguyễn Đức Tú
Tăng Thị Kim Hồng
Nguyễn Đình Yên Khuê
Nguyễn Trung Sơn
Trần Văn Nhường
Hệ thống lương thực thực phẩm phát thải
thấp tại Đồng bằng sông Cửu Long
Chính sách và thực tiễn
Phạm Thu Thủy
Đại học Adelaide, Australia - Tổ chức Nghiên cứu Lâm nghiệp Quốc tế (CIFOR) - Tổ chức Nông lâm Thế giới (ICRAF)
Trần Ngọc Mỹ Hoa
CIFOR-ICRAF
Nguyễn Thị Vân Anh
CIFOR-ICRAF
Nguyễn Thị Thủy Anh
CIFOR-ICRAF
Nguyễn Tuấn Việt
Global Alliance for Inclusion and Nature Positive
Nguyễn Đức Tú
Đại học Adelaide, Australia
Tăng Thị Kim Hồng
Trường Đại học Nông lâm, Thành phố Hồ Chí Minh
Nguyễn Đình Yên Khuê
Đại học Kinh tế, Đại học Quốc Gia Hà Nội
Nguyễn Trung Sơn
Đại học Công Đoàn
Trần Văn Nhường
Trung tâm Nghề cá Thế giới
Báo Cáo Chuyên Đề 11
CIFOR-ICRAF
Báo cáo chuyên đề 11
©2023 CIFOR-ICRAF
Nội dung trong ấn phẩm này được cấp quyền bởi Giấy phép bản quyền Ghi nhận công của tác giả
- Phi thương mại, không chỉnh sửa, thay đổi hay phát triển - Không phát sinh 4.0. http://
creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/4.0/
ISBN: 978-9966-108-81-4
DOI: 10.17528/cifor-icraf/009041
Phạm TT, Trần NMH, Nguyễn TVA, Nguyễn TTA, Nguyễn TV, Nguyễn DT, Tăng TKH, Nguyễn DYK, Nguyễn TS và Trần
VN. 2023. Hệ thống lương thực thực phẩm phát thải thấp tại Đồng bằng sông Cửu Long: Chính sách và thực tiễn.
Báo cáo chuyên đề 11. Bogor, Indonesia: Tổ chức Nghiên cứu Lâm nghiệp Quốc tế (CIFOR); Nairobi, Kenya: Tổ
chức Nông Lâm Thế Giới (ICRAF).
Ảnh được chụp bởi Lê Phát Quới/Trung tâm Khoa học, Môi trường và Sinh thái Thành phố Hồ Chí Minh.
Hệ thống nông lâm kết hợp ở tỉnh An Giang.
CIFOR
Jl. CIFOR, Situ Gede
Bogor Barat 16115
Indonesia
T +62 (251) 8622622
F +62 (251) 8622100
E cifor@cifor-icraf.org
ICRAF
United Nations Avenue, Gigiri
PO Box 30677, Nairobi, 00100
Kenya
T +254 (20) 7224000
F +254 (20) 7224001
E worldagroforestry@cifor-icraf.org
cifor-icraf.org
Tất cả các thiết kế về hình ảnh và tài liệu trong ấn phẩm này không thể hiện bất cứ quan điểm nào của CIFOR-
ICRAF, các đối tác hay các nhà tài trợ về các quy định hiện hành của quốc gia.
iii
Mục lục
Danh mục bảng và hình iv
Lời cảm ơn v
Tóm tắt tổng quan vi
1 Mở đầu 1
2 Hệ thống lương thực phát thải thấp 3
3 Quan điểm của Việt Nam về an ninh lương thực và hệ thống lương thực thực phẩm phát
thải thấp 5
3.1 An ninh lương thực 5
3.2 Giảm phát thải trong hệ thống lương thực thực phẩm 5
4 Cơ hội cho việc phát triển hệ thống sản xuất lương thực phát thải thấp tại Việt Nam và
Đồng bằng sông Cửu Long 10
4.1 Cam kết nguồn lực tài chính cho biến đổi khí hậu và giảm phát thải hệ thống lương
thực thực phẩm của Chính phủ và các bên liên quan đã được đẩy mạnh 10
4.2 Nền tảng pháp lý về an ninh lương thực đang dần được hoàn thiện và có nhiều chính
sách đột phá 11
4.3 Ưu thế về thương hiệu và chiếm lĩnh thị trường của các mặt hàng nông sản ĐBSCL
trên thị trường quốc tế 22
4.4 Cơ cấu tổ chức liên cấp và liên ngành 22
4.5 Ngày càng có nhiều hợp tác xã đầu tư chuỗi liên kết khép kín từ khâu tổ chức sản
xuất vùng nguyên liệu xây dựng nhãn hiệu sản phẩm nông nghiệp 25
4.6 Đã có nhiều mô hình sản xuất nông nghiệp phát thải thấp tồn tại trong thực tế tại
ĐBSCL cung cấp những dẫn chứng khoa học để có thể nhân rộng 25
5 Thách thức cho sản xuất phát triển hệ thống sản xuất lương thực giảm phát thải thấp
tại ĐBSCL 27
5.1 Khó khăn về các yếu tố môi trường 28
5.2 Khó khăn về chính trị, chính sách và thể chế 29
5.3 Thách thức về xã hội 32
5.4 Thách thức về kinh tế 33
5.5 Khó khăn cho từng loại hình thực phẩm 35
6 Kết luận 36
Tài liệu tham khảo 37
iv
Danh mục bảng và hình
Bảng
1 Chiến lược giảm phát thải của một số ngành hàng nông lâm thủy sản quan trọng của
Việt Nam 11
2 Chính sách vĩ mô có ảnh hưởng lớn đến thực thi hệ thống sản xuất lương thực phát
thảithấp ở vùng ĐBSCL 14
3 Các chính sách của tỉnh các ĐBSCL trong phát triển kinh tế xã hội, môi trường và an
ninh lương thực 19
4 Chức năng và nhiệm vụ chính của các bên có liên quan trong việc xây dựng, thực thi
và giám sát chính sách kinh tế, xã hội và môi trường tại ĐBSCL 23
5 Một số hướng dẫn và đề xuất cho hệ thống thực thực phẩm phát thải thấp tại ĐBSCL 26
6 Rủi ro tiềm năng từ việc thực hiện các chính sách phát triển kinh tế - xã hội đối với hệ
sinh thái ven biển và giảm phát thải trong hệ thống sản xuất lương thực tại ĐBSCL 30
7 Khó khăn thách thức cho một số loại hình thực phẩm 35
Hình
1 Tổng quan về hệ thống lương thực 4
2 Định nghĩa và mục tiêu của Việt Nam về an ninh lương thực trên các cấp độ quản lí
khác nhau 6
3 Quan điểm của Việt Nam về đảm bảo an ninh lương thực quốc gia đến năm 2030 7
4 Mục tiêu của chương trình an ninh lương thực quốc gia đến năm 2030 8
5 Các giải pháp đảm bảo an ninh lương thực đến năm 2023 17
6 Giải pháp cho hệ thống lương thực phát thải thấp tại Việt Nam 18
7 Các thách thức về thể chế, môi trường, kinh tế và xã hội để phát triển bền vững ĐBSCL 27
8 Khó khăn trong việc thực hiện chính sách giảm phát thải trong hệ thống lương thực
thực phẩm tại ĐBSCL được đề cập trong các báo cáo của 13 tỉnh thuộc vùng ĐBSCL
trong giai đoạn 2018–2023 28