BỘ Y TẾ
CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM
Độc lập - Tự do - Hạnh phúc
Số: /QĐ-BYT
Hà Nội, ngày tháng năm 2025
QUYẾT ĐỊNH
Về việc ban hành tài liệu chuyên môn “Hƣớng dẫn chẩn đoán và điều trị bệnh
theo y học cổ truyền, kết hợp y học cổ truyền với y học hiện đại”, tập II
BỘ TRƢỞNG BỘ Y TẾ
Căn cứ Luật Khám bệnh, chữa bệnh số 15/2023/QH15;
Căn cứ Nghị định số 42/2025/NĐ-CP ngày 27 tháng 2 năm 2025 của Chính phủ
quy định chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và cơ cấu tổ chức của Bộ Y tế;
Theo đề nghị của Cục trưởng Cục Quản lý Y, Dược cổ truyền, Bộ Y tế.
QUYẾT ĐỊNH:
Điều 1. Ban hành kèm theo Quyết định này tài liệu chuyên môn, bao gồm 16
“Hướng dẫn chẩn đoán và điều trị bệnh theo y học cổ truyền, kết hợp y học cổ truyền
với y học hiện đại” tập II.
Điều 2. Tài liệu chuyên môn “Hướng dẫn chẩn đoán và điều trị bệnh theo y học
cổ truyền, kết hợp y học cổ truyền với y học hiện đại” áp dụng tại các cơ sở khám
bệnh, chữa bệnh trong toàn quốc. Căn cứ nội dung tài liệu này và năng lực, thiết bị y
tế, cơ sở vật chất cụ thể tại đơn vị, cơ sở khám bệnh, chữa bệnh xây dựng ban hành tài
liệu hướng dẫn chẩn đoán và điều trị bệnh theo y học cổ truyền, kết hợp y học cổ
truyền với y học hiện đại để thực hiện tại đơn vị.
Điều 3. Quyết định này có hiệu lực kể từ ngày ký ban hành.
Bãi bỏ Quyết định số 1537/QĐ-BYT ngày 29/4/2014 của Bộ Y tế ban hành tài
liệu chuyên môn “Hướng dẫn chẩn đoán và điều trị Sốt xuất huyết Dengue bằng Y học
cổ truyền” của Bộ Y tế kể từ ngày Quyết định này có hiệu lực.
Điều 4. Các Ông/Bà: Chánh Văn phòng Bộ; Cục trưởng Cục Quản lý Y, Dược cổ
truyền; Cục Quản lý Khám, chữa bệnh; các Vụ, Cục thuộc Bộ Y tế; Giám đốc các
Bệnh viện, Viện có giường trực thuộc Bộ Y tế; Giám đốc Sở Y tế các tỉnh, thành phố;
Thủ trưởng Y tế các Bộ, ngành và Thủ trưởng các đơn vị có liên quan chịu trách
nhiệm thi hành Quyết định này./.
Nơi nhận:
- Như Điều 4;
- Bộ trưởng (để báo cáo);
- Các đ/c Thứ trưởng;
- Cổng thông tin điện tử Bộ Y tế;
- Cổng thông tin Cục Quản lý Y, Dược cổ truyền;
- Lưu: VT, YDCT.
KT. BỘ TRƢỞNG
THỨ TRƢỞNG THƢỜNG TRỰC
Vũ Mạnh Hà
tuannm.ydct_Nguyen Manh Tuan_29/12/2025 15:31:05
3991
29
12
1
BỘ Y TẾ
HƢỚNG DẪN
CHẨN ĐOÁN VÀ ĐIỀU TRỊ BỆNH THEO Y HỌC CỔ TRUYỀN KẾT HỢP
Y HỌC CỔ TRUYỀN VỚI Y HỌC HIỆN ĐẠI
(Ban hành kèm theo Quyết định số /QĐ-BYT ngày / /2025 của Bộ Y tế)
TẬP II
tuannm.ydct_Nguyen Manh Tuan_29/12/2025 15:31:05
3991
29
12
2
LỜI GIỚI THIỆU
Năm 2020, Bộ Y tế đã ban hành “Hướng dẫn chẩn đoán bệnh y học cổ truyền,
kết hợp y học cổ truyền với y học hiện đại” tập I. Nhằm tiếp tục chuẩn hóa, cập nhật
chuyên môn về chẩn đoán, điều trị tại các cơ sở khám bệnh, chữa bệnh, đồng thời nâng
cao năng lực chuyên môn cho người hành nghề, Bộ Y tế tiếp tục xây dựng và ban hành
tài liệu chuyên môn “Hướng dẫn chẩn đoán bệnh y học cổ truyền, kết hợp y học cổ
truyền với y học hiện đại” tập II. Tài liệu được xây dựng với sự nỗ lực cao, tâm huyết,
trí tuệ, kinh nghiệm quý báu và cập nhật thông tin quốc tế của các nhà khoa học, các
cơ sở khám bệnh, chữa bệnh y học cổ truyền và kinh nghiệm của các chuyên gia đầu
ngành của Việt Nam về y, dược cổ truyền.
Tài liệu bao gồm 16 bài hướng dẫn chẩn đoán bệnh y học cổ truyền, kết hợp y
học cổ truyền với y học hiện đại. Trong đó, tập trung vào hướng dẫn chẩn đoán và điều
trị, vì vậy sẽ rất hữu ích cho người hành nghề với chức danh chuyên môn là bác sĩ, y sĩ
y học cổ truyền và chức danh chuyên môn liên quan khác. Tài liệu này là căn cứ để các
cơ sở khám bệnh, chữa bệnh xây dựng hướng dẫn chẩn đoán bệnh y học cổ truyền, kết
hợp y học cổ truyền với y học hiện đại tại đơn vị.
Chúng tôi trân trọng cảm ơn ông Đỗ Xuân Tuyên, Thứ trưởng Bộ Y tế đã chỉ đạo
biên soạn tài liệu này, thành viên Ban biên soạn, thành viên Hội đồng chuyên môn
thẩm định, chuyên gia về y dược cổ truyền và cơ sở khám bệnh, chữa bệnh đã dành
nhiều thời gian biên soạn, thẩm định, đóng góp nhiều ý kiến quý báu để hoàn thiện tài
liệu này.
Trong quá trình biên soạn tài liệu khó có thể tránh được các thiếu sót, chúng tôi
rất mong nhận được ý kiến đóng góp của đồng nghiệp, của các nhà khoa học trong lĩnh
vực y học cổ truyền và y học hiện đại để tài liệu này ngày càng hoàn thiện hơn. Ý kiến
đóng góp gửi về Cục Quản lý Y, Dược cổ truyền, Bộ Y tế, số 138A Giảng Võ, phường
Giảng Võ, Thành phố Hà Nội.
tuannm.ydct_Nguyen Manh Tuan_29/12/2025 15:31:05
3
CHỈ ĐẠO BIÊN SOẠN
Đồng chí Đỗ Xuân Tuyên - Thứ trưởng Bộ Y tế.
GS.TS.BS. Trịnh Thị Diệu Thường, Cục trưởng Cục Quản lý Y, Dược cổ truyền
CHỦ BIÊN
PGS.TS.BS. Nguyễn Thị Thu Hà
BIÊN SOẠN VÀ THẨM ĐỊNH
PGS.TS.BS. Vũ Nam
PGS.TS.BS. Vũ Thường Sơn
PGS.TS.BS. Phạm Văn Trịnh
PGS.TS.BS. Tạ Văn Bình
PGS.TS.BS. Lê Thành Xuân
PGS.TS.BS. Nguyễn Văn Toại
PGS.TS.BS. Dương Trọng Nghĩa
PGS.TS.BS. Nguyễn Thị Thanh Tú
PGS.TS.BS. Trần Thị Hồng Phương
PGS.TS.DS. Hoàng Minh Chung
PGS.TS.BS. Trần Thị Thu Vân
TS.BS. Trần Thị Hồng Ngãi
THƢ KÝ
TS.BS. Trịnh Thị Lụa
ThS.BS. Phạm Thị Ánh Tuyết
ThS.BS. Đặng Trúc Quỳnh
Ths.BS. Phan Thị Thu Hiền
tuannm.ydct_Nguyen Manh Tuan_29/12/2025 15:31:05
4
MỤC LỤC
1. Cảm mạo (Cảm mạo) ................................................................................................ 5
2. Viêm mũi do vận mạch và dị ứng (Tỵ cừu, tỵ uyên) .......................................... 21
3. Sốt xuất huyết Dengue (Ôn bệnh) ............................................................................ 28
4. Bệnh trào ngược dạ dày - thực quản (Vị khí nghịch) .............................................. 37
5. Hội chứng ruột kích thích (Tiết tả, táo bón hoặc xen kẽ) ....................................... 46
6. Táo bón (Tiện bí) ......................................................................................................... 57
7. Đái dầm (Di niệu) ........................................................................................................ 68
8. Sỏi tiết niệu (Thạch lâm) ............................................................................................ 78
9. Tăng sinh lành tính tuyến tiền liệt (Long bế) ........................................................... 85
10. Loãng xương không kèm gẫy xương bệnh lý (Cốt tý) .......................................... 91
11. Đái tháo đường không phụ thuộc insulin (Tiêu khát) .................................... 101
12. Suy nhược cơ thể (khó ở và mệt mỏi) (Hư lao) .................................................... 111
13. Mất ngủ không thực tổn (Thất miên) ....................................................................... 131
14. Rối loạn chức năng tiền đình (Huyễn vựng) ........................................................... 142
15. Nhồi máu não (Trúng phong thiên khô) ................................................................... 153
16. Xuất huyết não (Trúng phong) .................................................................................. 173
tuannm.ydct_Nguyen Manh Tuan_29/12/2025 15:31:05