§å ¸n tèt nghiÖp Bé m«n Tr¾c ®Þa ¶nh
TrÇn ThÞ ¸i Lan Tr¾c ®Þa A -K46
1
Môc lôc
Trang
Lêi nãi ®Çu ……………………………………………………………………..2
Ch¬ng 1: B¶n ®å ®Þa h×nh vµ c¸c ph¬ng ph¸p thµnh lËp
B§§H…………………...4
1.1.Giíi thiÖu chung vÒ b¶n ®å ®Þa h×nh………………………………………..4
1.2.C¸c ph¬ng ph¸p thµnh lËp b¶n ®å ®Þa h×nh…………………….................18
Ch¬ng 2: C«ng nghÖ thµnh lËp B§§H b»ng ph¬ng ph¸p ®o ¶nh sè…..23
2.1. Kh¸i niÖm chung vÒ ¶nh sè………………………………………………23
2.2. HÖ thèng tr¹m ®o vÏ ¶nh sè…………………….……..………………….27
2.3. Mét sè kü thuËt xö lý ¶nh sè……………………………………………..35
2.4. Kü thuËt khíp ¶nh………………………………………………………..36
2.5. Quy tr×nh ®o vÏ B§§H b»ng ph¬ng ph¸p ®o ¶nh sè……………….…..40
Ch¬ng3: §é chÝnh x¸c cña b¶n ®å ®Þa h×nh ®îc thµnh lËp
b»ng c«ng nghÖ ®o ¶nh sè …..……………………………………………...54
3.1. C¸c nguån sai sè ¶nh hëng ®Õn ®é chÝnh x¸c cña b¶n ®å ®Þa h×nh …….54
3.2 .Sai sè cña tÊm ¶nh hµng kh«ng…………………………………………..54
3.3. Sai sè trong qu¸ tr×nh ®o ¶nh …………………………………………….60
3.4. Sai sè cña ph¬ng ph¸p…………………………………………………..66
3.5. ¦u nhîc ®iÓm cña ph¬ng ph¸p..……………………………………....66
Ch¬ng 4: PhÇn thùc nghiÖm……………………………………...............69
4.1. Kh¸i qu¸t t×nh h×nh ®Æc ®iÓm khu ®o …………………………………...69
4.2 Thµnh lËp b¶n ®å ®Þa h×nh tû lÖ lín khu vùc Tïng L©m…..………………76
KÕt luËn vµ kiÕn nghÞ …………………………………………………………90
Tµi liÖu tham kh¶o………………………………………………………….....94
§å ¸n tèt nghiÖp Bé m«n Tr¾c ®Þa ¶nh
TrÇn ThÞ ¸i Lan Tr¾c ®Þa A -K46
2
Lêi nãi ®Çu
Trong nh÷ng n¨m gÇn ®©y khoa häc c«ng nghÖ ngµy cµng ph¸t triÓn ®Æc biÖt lµ
c«ng nghÖ tin häc nã ®· thóc ®Èy sù ph¸t triÓn hÇu hÕt c¸c ngµnh khoa häc trong ®ã
cã ngµnh khoa häc ®o ¶nh. Sù ph¸t triÓn m¹nh mÏ cña kü thuËt tÝnh to¸n vµ c«ng
nghÖ th«ng tin céng víi sù ph¸t triÓn ngµy cµng hoµn thiÖn cña lý thuyÕt ®o ¶nh
trong nh÷ng thËp kü gÇn ®©y ®· cho ra ®êi ph¬ng ph¸p ®o ¶nh míi ®o ¶nh míi ®ã
lµ ph¬ng ph¸p ®o ¶nh sè. Tríc ®©y viÖc xö lý c¸c tÊm ¶nh t¬ng tù trªn c¸c m¸y
toµn n¨ng cång kÒnh, s¶n phÈm lµm ra lu tr÷ rÊt khã kh¨n th× giê ®©y nhê cã viÖc
®o vÏ trªn c¸c tr¹m ¶nh sè chuyªn dïng, c¸c tÊm ¶nh ®îc xö lý nhanh chãng víi
sù tù ®éng hãa cao, cho ra nh÷ng s¶n phÈm nhanh chãng víi sù tù ®éng hãa cao,
cho ra nh÷ng s¶n phÈm ®a d¹ng vµ kh¶ n¨ng cËp nhËt th«ng tin nhanh, qu¶n lý lu
tr÷ rÊt thuËn lîi vµ dÔ dµng.
Nh chóng ta ®· biÕt c«ng t¸c thµnh lËp b¶n ®å trªn tr¹m ¶nh sè th× sù thay ®æi
lín nhÊt so víi ph¬ng ph¸p t¬ng tù vµ gi¶i tÝch lµ thiÕt bÞ m¸y mãc, c«ng nghÖ vµ
c¸c c«ng cô hç trî ë yÕu tè con ngêi tham gia vµo qu¸ tr×nh s¶n xuÊt vµ c¸c s¶n
phÈm míi ®îc t¹o ra. Tuy nhiªn ¶nh sè kh«ng lµm thay ®æi nguyªn lý ®o vÏ ¶nh.
ViÖc thµnh lËp, ®o vÏ b¶n ®å trªn tr¹m ¶nh sè nhê ¸p dông nh÷ng thµnh tùu tin
häc ®· cho chóng ta nh÷ng s¶n phÈm cã chÊt lîng cao vµ nhanh chãng, tÝnh kinh
tÕ cao. ¶nh sè kh«ng nh÷ng ph¶n ¸nh chÝnh x¸c kh¸ch quan c¸c ®èi tîng cÇn ®o
vÏ bëi v× nã thÓ hiÖn ë d¹ng kh«ng gian ba chiÒu (X, Y, Z) mµ b¶o qu¶n nã còng rÊt
dÔ dµng vµ thuËn tiÖn. Ngµy nay khoa häc kü thuËt kh«ng ngõng ph¸t triÓn ®Æc biÖt
lµ trong lÜnh vùc th«ng tin. Muèn n©ng cao chÊt lîng, kh¶ n¨ng tù ®éng hãa cña
qu¸ tr×nh s¶n xuÊt b¶n ®å th× cÇn ph¶i cã nh÷ng quy tr×nh s¶n xuÊt hîp lý. §Ó lµm
râ ®îc ®iÒu nµy chóng ta cÇn hiÓu râ vÒ qu¸ tr×nh s¶n xuÊt b¶n ®å tõ ®ã cã nh÷ng
thay ®æi phï hîp víi sù ph¸t triÓn míi lµ ®iÒu hÕt søc cÇn thiÕt ®èi víi mçi ngêi
®Æc biÖt lµ chóng t«i nh÷ng sinh viªn s¾p ra trêng. C¨n cø vµo ®iÒu kiÖn, c¬ së cña
§å ¸n tèt nghiÖp Bé m«n Tr¾c ®Þa ¶nh
TrÇn ThÞ ¸i Lan Tr¾c ®Þa A -K46
3
bé m«n tr¾c ®Þa ¶nh cïng víi sù híng dÉn tËn t×nh cña thÇy gi¸o TS. TrÇn §×nh
TrÝ t«i ®· thùc hiÖn ®å ¸n tèt nghiÖp nµy víi ®Ò tµi:
“Thµnh lËp b¶n ®å ®Þa h×nh tû lÖ lín b»ng c«ng nghÖ ®o ¶nh sè”.
Néi dung cña ®å ¸n ®îc tr×nh bµy cô thÓ vµ chi tiÕt trong bèn ch¬ng nh sau:
Lêi nãi ®Çu
Ch¬ng 1: B¶n ®å ®Þa h×nh vµ c¸c ph¬ng ph¸p thµnh lËp b¶n ®å ®Þa h×nh
Ch¬ng 2: Quy tr×nh thµnh lËp b¶n ®å ®Þa h×nh b»ng c«ng nghÖ ®o ¶nh sè.
Ch¬ng 3: §é chÝnh x¸c b¶n ®å ®Þa h×nh ®îc thµnh lËp b»ng c«ng nghÖ ®o
¶nh sè.
Ch¬ng 4: Thùc nghiÖm ®o vÏ b¶n ®å ®Þa h×nh tû lÖ 1 : 2000.
KÕt luËn vµ kiÕn nghÞ.
Em xin ch©n thµnh c¶m ¬n thÇy gi¸o TiÕn SÜ TrÇn §×nh TrÝ ®· nhiÖt t×nh chØ
b¶o em trong suèt qu¸ tr×nh lµm ®å ¸n. Em xin ch©n thµnh c¶m ¬n c¸c thÇy gi¸o
trong trêng, khoa tr¾c ®Þa, mé m«n tr¾c ®Þa ®· d¹y b¶o em trong suèt n¨m n¨m
häc qua.
Xin ch©n thµnh c¶m ¬n c¸c b¹n ®ång nghiÖp ®· gióp ®ì, ®éng viªn.
MÆc dï ®· cã nhiÒu cè g¾ng t×m tßi häc hái nhng víi tr×nh ®é vµ kinh nghiÖm
cßn h¹n chÕ nªn ®å ¸n kh«ng tr¸nh khái nh÷ng thiÕu sãt chÝnh v× vËy em rÊt mong
®îc sù chØ b¶o cña c¸c thÇy c« gi¸o trong Bé m«n ®ãng gãp ý kiÕn cña c¸c b¹n
®ång nghiÖp.
Hµ néi, th¸ng 10/2006
Sinh viªn:
TrÇn ThÞ ¸i Lan
§å ¸n tèt nghiÖp Bé m«n Tr¾c ®Þa ¶nh
TrÇn ThÞ ¸i Lan Tr¾c ®Þa A -K46
4
Ch¬ng 1
b¶n ®å ®Þa h×nh vµ c¸c ph¬ng ph¸p thµnh
lËp b¶n ®å ®Þa h×nh
1.1. Giíi thiÖu chung vÒ b¶n ®å ®Þa h×nh
1.1.1. Kh¸i niÖm vÒ b¶n ®å ®Þa h×nh
C«ng t¸c ®o vÏ b¶n ®å ®Þa h×nh lµ mét nhu cÇu thiÕt yÕu vµ nã ®ãng gãp mét
vai trß hÕt søc quan träng trong ngµnh tr¾c ®Þa b¶n ®å vµ c¸c ngµnh kh¸c cã liªn
quan. B¶n ®å ®Þa h×nh kh«ng nh÷ng cã vai trß trß quan träng trong ®êi sèng x· héi,
phôc vô cho s¶n xuÊt, nghiªn cøu khoa häc vµ an ninh quèc phßng mµ nã cßn c¬ së
dùa vµo ®ã ®Ó thµnh lËp c¸c b¶n ®å chuyªn ®Ò.
B¶n ®å ®Þa h×nh lµ h×nh ¶nh thu nhá mét phÇn hay toµn bé bÒ mÆt tr¸i ®Êt dùa
trªn mét quy luËt to¸n häc nhÊt ®Þnh, c¸c yÕu tè néi dung ®îc thÓ hiÖn b»ng ng«n
ng÷ b¶n ®å vµ ®· th«ng qua mét qu¸ tr×nh tæng qu¸t ho¸ nh»m ph¶n ¸nh sù ph©n bè
c¸c tÝnh chÊt, c¸c mèi quan hÖ, sù biÕn ®æi c¸c ®èi tîng vµ c¸c hiÖn tîng tù
nhiªn, kinh tÕ x· héi phï hîp víi môc ®Ých sö dông ®Ò tµi, tû lÖ b¶n ®å vµ c¸c ®Æc
®iÓm ®Þa lý l·nh thæ.
B¶n ®å ®Þa h×nh thuéc lo¹i b¶n ®å ®Þa lý chung. Néi dung b¶n ®å ®Þa h×nh bao
gåm c¸c yÕu tè sau: thuû hÖ, ®êng giao th«ng, d¸ng ®Êt, líp phñ thùc vËt, thæ
nhìng… Tuú theo møc ®é ®Çy ®ñ cña néi dung mµ møc ®é tû mØ, chi tiÕt cña c¸c
®Æc trng cho c¸c ®èi tîng vµ hiÖn tîng ®îc biÓu thÞ b¶n ®å ®Þa h×nh thuéc
nhãm b¶n ®å trang trÝ .
B¶n ®å ®Þa h×nh cã vai trß rÊt lín trong thùc tÕ s¶n xuÊt, trong nghiªn cøu khoa
häc vµ trong nghiªn cøu qu©n sù, c¸c b¶n ®å ®Þa h×nh lµ c¸c tµi liÖu c¬ b¶n dïng ®Ó
thµnh lËp b¶n ®å tû lÖ bÐ h¬n.
§å ¸n tèt nghiÖp Bé m«n Tr¾c ®Þa ¶nh
TrÇn ThÞ ¸i Lan Tr¾c ®Þa A -K46
5
Phô thuéc vµo tû lÖ b¶n ®å mµ møc ®é sö dông chóng kh¸c nhau. vÝ dô: ®Ó lËp
mét kÕ ho¹ch chung cho mét c«ng tr×nh x©y dùng thêng dïng lo¹i b¶n ®å ®Þa h×nh
kh¸i qu¸t. Nhng ®Ó kh¶o s¸t c«ng tr×nh vµ thiÕt kÕ c¸c c«ng tr×nh th× ngêi ta l¹i
dïng b¶n ®å ®Þa h×nh lín.
§Ó gi¶i quyÕt mét c«ng t¸c thiÕt kÕ, kh¶o s¸t nµo ®ã vÒ tæ chøc kinh tÕ hoÆc
b¶o vÖ ®Êt níc, ngêi ta dïng mét bé b¶n ®å ë c¸c tû lÖ kh¸c nhau cña tõng l¶nh
thæ kh¸c nhau.V× vËy yªu cÇu néi dung cña b¶n ®å ®Þa h×nh ë c¸c tû lÖ kh¸c nhau
ph¶i phï hîp víi nhau .
1.1.2. Néi dung cña b¶n ®å ®Þa h×nh
C¸c yÕu tè c¬ b¶n cña b¶n ®å ®Þa h×nh lµ: thuû hÖ, c¸c ®iÓm d©n c, c¸c ®èi
tîng c«ng nghiÖp, n«ng nghiÖp, v¨n ho¸, m¹ng líi c¸c ®êng giao th«ng, d¸ng
®Êt, líp phñ thùc vËt vµ thæ nhìng, c¸c ®êng ranh giíi…tÊt c¶ c¸c ®èi tîng nãi
trªn ®îc ghi chó c¸c ®Æc trng chÊt lîng. Khi sö dông b¶n ®å ®Þa h×nh th× viÖc
®Þnh híng cã ý nghÜa quan träng. Do vËy c¸c vËt ®Þnh híng còng lµ yÕu tè cña
néi dung cña b¶n ®å ®Þa h×nh.
Trong b¶n ®å ®Þa h×nh yÕu tè ®Æc trng lµ ®é cao cña c¸c yÕu tè ®Þa h×nh ®Þa
vËt. Do ®ã trªn b¶n ®å ®Þa h×nh ph¶i cã ®Çy ®ñ c¸c yÕu tè x©y dùng c¬ së to¸n häc
bao gåm:
- C¬ së tr¾c ®Þa lµ c¸c ®iÓm cña líi tr¾c ®Þa nhµ níc vµ c¸c ®iÓm cña líi ®o
vÏ mÆt b»ng.
- C¬ së ®é cao lµ c¸c ®iÓm mµ ®é cao cña chóng ®îc x¸c ®Þnh b»ng ph¬ng
ph¸p h×nh häc hoÆc ®é cao lîng gi¸c.
B¶n ®å ®Þa h×nh cßn thÓ hiÖn néi dung vÒ c¸c yÕu tè ®Þa h×nh ®Þa vËt, d©n c.
- C¸c ®Þa vËt ®Æc trng, ®éc lËp cã thÓ lµm nh÷ng vËt ®Þnh híng.
- HÖ thèng ®êng giao th«ng, ®Æc ®iÓm chÊt lîng ®êng vµ c¸c c«ng tr×nh x©y
dùng phô cËn.
- HÖ thèng thuû hÖ vµ c¸c c«ng tr×nh x©y dùng trªn nã.
- D©n c vµ ghi chó d©n c theo ®Æc ®iÓm vÒ lo¹i c tró, sè lîng ngêi.
