THI T K & THI CÔNG XE LĂN ĐI NẾ Ế Ệ GVHD: ThS. TR N VI T TH NGẦ Ế Ắ
CH NG I ƯƠ - GI I THI U V XE ĐI NỚ Ệ Ề Ệ
1.1 Các lo i hình xe đi n đang hi n hành trên th gi i và t i Vi t Namạ ệ ệ ế ớ ạ ệ :
Tr c tình hình giá xăng d u th gi i ngày càng tăng nh hi n nay, và cácướ ầ ế ớ ư ệ
nguyên li u ch t đ t cũng nh ngu n d u khí ngày càng c n ki t thì nhu c u s d ngệ ấ ố ư ồ ầ ạ ệ ầ ử ụ
ngu n nguyên li u m i thay th nh ng ngu n nguyên li u đang s d ng hi n th i –ồ ệ ớ ế ữ ồ ệ ử ụ ệ ờ
trong vi c v n hành các lo i ph ng ti n v n chuy n(xe, tàu,…) là m t nhu c u c pệ ậ ạ ươ ệ ậ ể ộ ầ ấ
thi t. Chính vì v y năng l ng đi n là ngu n nguyên li u phù h p nh t đ thay thayế ậ ượ ệ ồ ệ ợ ấ ể
th cho các lo i nguyên li u hi n nay.ế ạ ệ ệ
Chúng ta s không có gì ng c nhiên khi h th ng xe đi n ra đ i và ngày càngẽ ạ ệ ố ệ ờ
phát tri n trên th gi i hi n nay. H u h t các nhà s n xu t t p trung phát tri n hể ế ớ ệ ầ ế ả ấ ậ ể ệ
th ng xe đi n ph c v nhu c u c a “th ng đ ”, và là nh ng ph ng ti n ph bi nố ệ ụ ụ ầ ủ ượ ế ữ ươ ệ ổ ế
nh : xe h i đi n, xe moto đi n, xe đ p đi n ,….Công ngh ngày càng phát tri n vàư ơ ệ ệ ạ ệ ệ ể
hi n đ i trong lĩnh v c thi t k b đi u khi n v i nhi u tính năng cho xe đi n, t oệ ạ ự ế ế ộ ề ể ớ ề ệ ạ
nhi u thu n ti n cho vi c đi u khi n cũng nh thích ng v i ph ng ti n s d ngề ậ ệ ệ ề ể ư ứ ớ ươ ệ ử ụ
ngu n nguyên li u m i này.ồ ệ ớ
Các lo i xe đi n cũng ngày càng đ c tân trang và thi t k đ p h n, đ ng th iạ ệ ượ ế ế ẹ ơ ồ ờ
cũng có nhi u tính năng nh các ph ng ti n ch y b ng xăng, d u… Nhi u hãng xeề ư ươ ệ ạ ằ ầ ề
h i l n nh Mittshubisi, Toyota,…cũng đã b t đ u chuy n h ng đ u t qua các lo iơ ớ ư ắ ầ ể ướ ầ ư ạ
hình xe h i đi n có k t c u và hình dáng đ p, đ m b o các ch c năng v n hành nhơ ệ ế ấ ẹ ả ả ứ ậ ư
xe h i hi n t i.ơ ệ ạ
Hình 1.1 Chi c xe h i đi n do hãng Mittshubisi s n xu tế ơ ệ ả ấ .
SVTH: LÊ NGUYÊN TU NẤ Trang 1
THI T K & THI CÔNG XE LĂN ĐI NẾ Ế Ệ GVHD: ThS. TR N VI T TH NGẦ Ế Ắ
Tuy nhiên trên th tr ng hi n nay lo i ph ng ti n xe đi n ph bi n nh t l iị ườ ệ ạ ươ ệ ệ ổ ế ấ ạ
là xe đ p đi n, m t s n c phát tri n Châu Á cũng đã và đang phát tri n m nhạ ệ ộ ố ướ ể ở ể ạ
lo i ph ng ti n nh xe đ p đi n và xe motor đi n...Vi c phát tri n h th ng xe đ pạ ươ ệ ư ạ ệ ệ ệ ể ệ ố ạ
đi n d a trên c s nhu c u th c t c a ng i s d ng. M t xe đi n nói chung, thìệ ự ơ ở ầ ự ế ủ ườ ử ụ ộ ệ
nh c đi m l n nh t chính là ngu n đi n cung c p cho xe ho t đ ng, chính vì v yượ ể ớ ấ ồ ệ ấ ạ ộ ậ
vi c phát tri n các lo i xe motor đi n hay xe h i đi n l i kém phát tri n h n xe đ pệ ể ạ ệ ơ ệ ạ ể ơ ạ
đi n. Chính vì các y u t v ngu n đi n cung c p, quãng đ ng di chuy n ng n,ệ ế ố ề ồ ệ ấ ườ ể ắ
ph ng ti n nh g n và t c đ v a ph i là u đi m l n đ nghành s n xu t xe đ pươ ệ ỏ ọ ố ộ ừ ả ư ể ớ ể ả ấ ạ
đi n ngày càng phát tri n; Trung Qu c là m t trong nh ng n c phát tri n m nh côngệ ể ố ộ ữ ướ ể ạ
ngh s n xu t xe đ p đi n và xe motor đi n. Nhi u lo i xe đ p đi n ra đ i v i nhi uệ ả ấ ạ ệ ệ ề ạ ạ ệ ờ ớ ề
ch c năng và có tính m thu t cao.ứ ỹ ậ
Hình 1.2 M t lo i xe đ p đi n leo núi.ộ ạ ạ ệ
K t c u m t chi c xe đ p đi n khá đ n gi n, bao g m: m t khung xe đ pế ấ ộ ế ạ ệ ơ ả ồ ộ ạ
thông th ng, m t đ ng c đùm, m t b đi u khi n và b ngu n cung c p, cùng v iườ ộ ộ ơ ộ ộ ề ể ộ ồ ấ ớ
h th ng truy n đ ng nh xích, líp,...Chính vì y u t đ n gi n và thu n ti n trongệ ố ề ộ ư ế ố ơ ả ậ ệ
vi c d ch chuy n nên xe đ p đi n d n đ c ng i tiêu dùng quan tâm và s d ngệ ị ể ạ ệ ầ ượ ườ ử ụ
ngày càng nhi u.Và nhu c u đó cũng đ c ng i tiêu dùng t i Vi t Nam (m t đ cề ầ ượ ườ ạ ệ ộ ấ
n c có truy n th ng g n bó v i chi c xe đ p) a chu ng.ướ ề ố ắ ớ ế ạ ư ộ
SVTH: LÊ NGUYÊN TU NẤ Trang 2
THI T K & THI CÔNG XE LĂN ĐI NẾ Ế Ệ GVHD: ThS. TR N VI T TH NGẦ Ế Ắ
Hình 1.3: Đ ng c xe đ p đi n đ c g n v i h th ng xích, líp ộ ơ ạ ệ ượ ắ ớ ệ ố
và các c c u truy n đ ng.ơ ấ ề ộ
Ngoài h th ng xe đ p đi n đ c phát tri n khá m nh hi n nay thì h th ngệ ố ạ ệ ượ ể ạ ệ ệ ố
xe máy đi n cũng đ c các nhà s n xu t quan tâm nh nhà s n xu t Vino hay Biancoệ ượ ả ấ ư ả ấ
c a Yamaha. H đã b t tay vào vi c ch t o các lo i xe máy ch y b ng đi n cóủ ọ ắ ệ ế ạ ạ ạ ằ ệ
nh ng ch c năng t ng t nh xe máy ch y b ng xăng. Theo m t s tài li u đ cữ ứ ươ ự ư ạ ằ ộ ố ệ ươ
nghi n c u v tình hình phát tri n hi n nay c a xe đi n t i Vi t Nam ta th y:ệ ứ ề ể ệ ủ ệ ạ ệ ấ
“Nh ng chi c xe máy đi n trên th tr ng đ c thi t k ch y u theo 2 m u xe c aữ ế ệ ị ườ ượ ế ế ủ ế ẫ ủ
Yamaha là Bianco và Vino, m t s gi ng lo i xe máy tay ga hi n hành. Tuy ch yộ ố ố ạ ệ ạ
b ng đi n nh ng nhà s n xu t v n đ m t n p bình xăng gi phía sau cho gi ng v iằ ệ ư ả ấ ẫ ể ộ ắ ả ố ớ
xe ch y b ng xăng. Do v y hình th c lo i xe này khá b t m t, nh t là có nhi u màuạ ằ ậ ứ ạ ắ ắ ấ ề
s c nh vàng hay h ng, ít th y xe máy thông th ng. Xe cũng đ c l p vành đúc vàắ ư ồ ấ ở ườ ượ ắ
gi m xóc nh xe g n máy. Tuy nhiên, n u quan sát k s th y m t đ ng h nhìnả ư ắ ế ỹ ẽ ấ ặ ồ ồ
không nét, còn các chi ti t mà cũng không đ c sáng. Do bình c-quy không quá l nế ượ ắ ớ
nên các xe đ u có m t c p xe r t r ng d i yên. D i g m xe, thay vào ch c aề ộ ố ấ ộ ướ ướ ầ ỗ ủ
đ ng c là m t bình c-quy dùng đ t o năng l ng. M i c-quy này c n ch ng ítộ ơ ộ ắ ể ạ ượ ỗ ắ ầ ừ
nh t 3 ti ng đ ng h đ n p đ y, đ đ ch y m t quãng đ ng ch ng 80km, thíchấ ế ồ ồ ể ạ ầ ủ ể ạ ộ ườ ừ
SVTH: LÊ NGUYÊN TU NẤ Trang 3
THI T K & THI CÔNG XE LĂN ĐI NẾ Ế Ệ GVHD: ThS. TR N VI T TH NGẦ Ế Ắ
h p v i m t ng i có nhu c u đi l i ph m vi h p. Xe có th đ t v n t c kho ngợ ớ ộ ườ ầ ạ ở ạ ẹ ể ạ ậ ố ả
40km/ gi . So v i xe đ p đi n, xe máy đi n khác ch có công su t l n h n, do đóờ ớ ạ ệ ệ ở ỗ ấ ớ ơ
có t c đ cao h n. Tuy nhiên, do dáng xe “nhái” theo ki u xe ga c a các hãng n iố ộ ơ ể ủ ổ
ti ng, nên không có ế
bàn đ p, khi h t đi n, ng i s d ng ch còn cách... d t b .ạ ế ệ ườ ử ụ ỉ ắ ộ
V m t k thu t, xe máy đi n đ c v n hành theo nguyên lý truy n đ ng,ề ặ ỹ ậ ệ ượ ậ ề ộ
d ng đ ng c đi n m t chi u truy n đ ng b ng tr c chính c a đ ng c qua h pạ ộ ơ ệ ộ ề ề ộ ằ ụ ủ ộ ơ ộ
gi m t c đ kéo xe thông qua xích ho c bánh răng v i năng l ng l y t bình c-quyả ố ể ặ ớ ượ ấ ừ ắ
khô đ c đ t bên trong thân xe. Bình c-quy dùng cho xe đi n đ c n p b ng ngu nượ ặ ắ ệ ượ ạ ằ ồ
đi n t 90 đ n 204V. V i xe đi n s n xu t trong n c, bình c-quy đ c s d ngệ ừ ế ớ ệ ả ấ ướ ắ ượ ử ụ
th ng là hàng c a Nh t, có đ tr lâu, ch t l ng n đ nh. Ng c l i bình c-quyườ ủ ậ ộ ữ ấ ượ ổ ị ượ ạ ắ
xe đi n nh p t Trung Qu c hay b h , ch y n c và cháy. Khi ch n mua, nên l u ýệ ậ ừ ố ị ư ả ướ ọ ư
xem xét k bình c-quy vì đây là m t trong nh ng b ph n quan tr ng c a xe đi n.ỹ ắ ộ ữ ộ ậ ọ ủ ệ
Mang xe đi b o hành 2 đ n 3 tháng/l n đ đ m b o an toàn cho xe, đ ng th i khôngả ế ầ ể ả ả ồ ờ
nên đ bánh xe m m quá, cũng không nên b m bánh xe căng quá. N u không c n thi tể ề ơ ế ầ ế
nên tránh l p thêm còi nh c, đèn nháy, máy hát... vì s làm nh h ng đ nắ ạ ẽ ả ưở ế
bình c–quy ắ”
Hình
1.4:
M t sộ ố
m u xeẫ
đi nệ
hi nệ
nay t iạ
Vi tệ
Nam
SVTH: LÊ NGUYÊN TU NẤ Trang 4
THI T K & THI CÔNG XE LĂN ĐI NẾ Ế Ệ GVHD: ThS. TR N VI T TH NGẦ Ế Ắ
1.2 Vai trò và công d ng c a xe lăn đi n hi n nayụ ủ ệ ệ :
Hi n nay ệ heä thoáng xe đi n phát tri n khá m nh trên c ệ ể ạ ơ s đó ởvi cệ
nghiên c u và cho ra đ i chi c xe lăn đi n làm ph ng ti n đi l i ph c v cho ng iứ ờ ế ệ ươ ệ ạ ụ ụ ườ
khuy t t t là m t yêu c u phù h p và kh thi trong vi c m r ng và phát tri n hế ậ ộ ầ ợ ả ệ ở ộ ể ệ
th ng xe lăn đi n trên th gi i cũng nh t i Vi t Nam. Hi n nay cũng có m t s hãngố ệ ế ớ ư ạ ệ ệ ộ ố
xe lăn n i ti ng cũng đã đ u t và phát tri n xe lăn đi n nh m ph c v nhu c u c aổ ế ầ ư ể ệ ằ ụ ụ ầ ủ
ng i tiêu dùng nh hãng xe lăn Ki n T ng…Nhìn chung các m u xe lăn có ki uườ ư ế ườ ẫ ể
dáng đ p và phù h p v i th hi u c a các đ i t ng ng i tiêu dùng. M t s m u xeẹ ợ ớ ị ế ủ ố ượ ườ ộ ố ẫ
lăn đi n hi n nay nh :ệ ệ ư
Hình 1.5 Xe lăn đi n Ki n T ng m t ch ngệ ế ườ ộ ỗ iồ
Hình 1.6 Xe lăn đi n Ki n T ng hai ch ng i.ệ ế ườ ỗ ồ
SVTH: LÊ NGUYÊN TU NẤ Trang 5