Thuốc làm liền sẹo
Khi gặp tai nạn (bị thương, bị bỏng) hay khi phẫu thuật đặc biệt là ở những
vị trí có tính thẩm mỹ (như ở mặt), thầy thuốc và người bệnh thường quan
tâm đến việc liền sẹo nhanh hay muộn, đẹp hay xấu… Vậy tác dụng và cách
dùng thuốc làm liền sẹo này như thế nào?
Rau má và các chế phẩm
Các nhà khoa học nghiên cứu thấy trong rau má có chất asiaticosid. Chất này
có tác dụng điều hòa sự tăng sinh tế bào sợi, tăng quá trình tạo ra các chất
sinh cơ, giúp các tế bào sợi ưu tiên tổng hợp các chất sinh cơ, do đó làm tái
sinh mô, giúp các mô liên kết tái tạo nhanh. Từ rau má người ta có thể chế ra
cao rau má có hoạt chất asiaticosid ổn định. Dùng cao này chế ra các biệt
dược có tên madecasol với các dạng khác nhau: dạng bột (lọ 2g -10g chứa
2% cao rau má, dùng rắc mỗi ngày 1-2 lần vào vết loét); dạng mỡ (tuýp 10-
40g chứa 1% cao rau má, mỗi ngày bôi 1-2 lần vào vết thương, vết bỏng);
dạng gạc thấm (mỗi miếng gạc chứa 2g cao rau má, dùng băng vết loét, vết
thương); dạng tiêm (ống tiêm 1ml chứa một lượng hoạt chất tương đương
với 20g rau má chuẩn, mỗi ngày tiêm 1 ống vào bắp)…
Nhân dân dùng rau má rửa sạch (có thể thêm một ít muối), giã nhỏ (không
nên nhai), rồi vắt kiệt lấy nước đắp lên vết loét, vết bỏng. Tuy thô sơ nhưng
cách làm trên cũng có hiệu lực như dùng bột rắc hay thuốc mỡ madecasol
chế theo cách hiện đại. Hai cách làm đều bảo tồn được hoạt chất asiaticosid
nên đảm bảo được hiệu lực của thuốc.
Nghệ và chế phẩm từ nghệ
Trong củ nghệ phần thân rễ có chứa các flavononid, quan trọng nhất là
curcumin, curcumon turmeron, turmrin… Các chất này có tính kháng viêm,
làm cho tổn thương chóng lên da non, đỡ sẹo (sẹo nhỏ mờ) không để lại sẹo
lồi, làm đẹp da (da không bị thâm). Thường có dạng thuốc hay dạng mỹ
phẩm bôi lên da kết hợp cao nghệ với vitamin A, E. Vitamin A giúp cơ thể
tái tạo tế bào, các mô đặc biệt là tế bào da, niêm mạc, do đó giúp cho quá
trình liền sẹo. Vitamin E là chất chống ôxy hóa, giúp da chống các gốc tự
do, bảo vệ tế bào da niêm mạc. Trong thực tế những tác dụng này của
vitamin A và E chủ yếu ở dạng uống, còn dưới dạng dùng ngoài thì hạn chế
(mặc dù cũng có thể có một ít thuốc thấm vào bên trong). Muốn chóng liền
sẹo, có thể dùng cao nghệ kết hợp với vitamin A và E dạng uống trừ người
có thai không được uống liều cao, kéo dài (vì gây dị tật cho thai). Ngoài ra,
còn có thể uống hay bôi dầu gấc. Dầu gấc chứa tiền chất của vitamin A là
beta-caroten. Khi vào cơ thể, chất này sẽ chuyển thành vitamin A (có vai trò
như vitamin A nói trên) đồng thời nó là chất chống ôxy hóa mạnh nên chống
lại gốc tự do bảo vệ tế bào da và niêm mạc (có vai trò như vitamin E nói
trên).
Nhân dân thường dùng cách thô sơ: cạo vỏ, rửa sạch củ nghệ (có thể cho
thêm ít muối) giã nhỏ, vắt kiệt, lấy nước đắp lên các vết mụn, vết thương.
Tại các hiệu thuốc Nam – Bắc đôi khi thấy bán cao nghệ phết lên giấy bản.
Cao này không chỉ có nghệ mà còn có nhiều dược liệu khác.