Tiểu luận
Mạch khởi động sao -
tám giác
Tiểu Luận Tốt Nghiệp GVHD : Thầy Đoàn Phú Cường
SVTH : Trần Văn Dẫn Trang 2
Contents
Chương I ................................................................................................ 4
1.1 Giới thiệu chung ............................................................................... 4
1.2 Mục đích của đề tài .......................................................................... 4
1.3 Phương pháp thực hiện đề tài ......................................................... 4
1.4 Thời gian và địa điểm thực hiện đề tài ............................................ 4
Chương II ............................................................................................... 5
2.1 Giới thiệu về phương pháp khởi động động cơ đổi nối sao – tam
giác .......................................................................................................... 5
2.1.1 Khởi động động cơ đổi nối sao – tam giác (Y/∆). ........................... 5
2.1.2 Dòng điện khởi động động cơ đổi nối sao – tam giác (Y/∆) ........... 5
2.1.3 Moment khởi động động cơ đổi nối sao – tam giác (Y/∆) .............. 7
2.1.3.1 Moment quay của động cơ .......................................................... 7
2.1.3.2 Moment khởi động của động cơ khi đấu sao (Y) ........................ 8
2.1.3.3 Moment khởi động của động cơ khi chuyển sang đấu tam giác
(∆)............................................................................................................ 8
2.1.3.4 Moment khởi động của động cơ cần tìm là :.............................. 9
Mà, .......................................................................................................... 9
Suy ra, ..................................................................................................... 9
2.1.4 Đặc tính cơ khởi động động cơ đổi nối sao – tam giác (Y/∆) ......... 9
M = f(s).................................................................................................. 10
2.1.5 Thời gian khởi động động cơ đổi nối sao – tam giác (Y/∆).......... 11
2.1.6 Nhận xét ...................................................................................... 14
2.1.7 Ứng dụng ..................................................................................... 14
2.2 Cấu tạo và nguyên lý hoạt động của một số khí cụ điện thường sử
dụng trong mạch khởi động động cơ đổi nối sao – tam giác.............. 14
Dòng định mức trên contactor thường chọn : Iđm = (1.2 :1.5).Itt ....... 17
Đặc tính của rơle ON DELAY............................................................. 23
Tiểu Luận Tốt Nghiệp GVHD : Thầy Đoàn Phú Cường
SVTH : Trần Văn Dẫn Trang 3
2.3 Mạch khởi động động cơ đổi nối sao – tam giác dùng 2 contactor
và 1 timer .............................................................................................. 28
2.4 Mạch khởi động động cơ đổi nối sao – tam giác dùng 2 contactor
và 2 timer .............................................................................................. 31
2.5 Mạch khởi động động cơ đổi nối sao – tam giác dùng 3 contactor
và 1 timer .............................................................................................. 34
Tiểu Luận Tốt Nghiệp GVHD : Thầy Đoàn Phú Cường
SVTH : Trần Văn Dẫn Trang 4
Chương I
ĐẶT VẤN ĐỀ
1.1 Giới thiệu chung
Nước ta là một nước đi lên từ nền nông nghiệp, công nghiệp kém phát
triển và lạc hậu.Tuy nhiên, những năm gần đây ngành công nghiệp nước ta đã
thay đổi tích cực, nhanh chóng và hiện đại hóa mạnh mẽ. Nhưng so với các
nước công nghiệp phát triển khác và các nước công nghiệp trong khu vực thì
nền công nghiệp nước ta còn một khoảng cách khá xa. Để đảm bảo chất lượng
phát triển công nghiệp như thời buổi hiện nay thì việc nâng cao tính năng hoạt
động và năng suất của các thiết bị máy móc là yêu cầu chủ yếu, thiết thực nhất.
Đó là đưa thiết bị máy móc vào dây truyền tự động và bán tự động bằng các
mạch điều khiển điện công nghiệp hiện nay. Trong đó, mạch khởi động động
cơ đổi nối sao – tam giác (Y/∆) là rất quan trọng và cần thiết.Vì vậy, việc tìm
hiểu và vận hành kiểm tra thử nghiệm thực tế các thiết bị công nghiệp là vốn
kiến thức không thể thiếu cho sinh viên ngành điện. Do đây là một vấn đề chủ
yếu và cần thiết cho việc vận hành bão dưỡng kinh tế các thiết bị công nghiệp
nhằm nâng cao năng suất sản xuất của các xí nghiệp vừa và nhỏ hiện tại.
Về cấu tạo thì các mạch điều khiển điện công nghiệp nói chung và mạch
khởi động động cơ đổi nối sao – tam giác (Y/∆) nói riêng thực chất là tổ hợp
của các thiết bị điện cơ bản đơn giản. Nhưng việc tìm hiểu và nắm bắt phương
pháp vận hành các thiết bị công nghiệp có hiệu quả là một sự trãi nghiệm
không thể xem nhẹ, coi thường.
1.2 Mục đích của đề tài
Nhằm tìm hiểu sâu cơ sở lý thuyết và nắm bắt phương pháp vận hành thực
tế mạch điều khiển động cơ bằng mạch khởi động động cơ đổi nối sao – tam
giác (Y/∆). Từ kết quả đạt được có thể tìm ra hướng khắc phục hoặc hạn chế sự
sai lệch giữa cơ sở lý thuyết và thực tập thực tế nhằm để vận hành bảo dưỡng
các thiết bị công nghiệp làm việc ổn định, lâu dài và kinh tế.
1.3 Phương pháp thực hiện đề tài
Tham khảo tài liệu, nghiên cứu thực tế và kết hợp với vốn kiến thức đã
học để vận hành kiểm tra thử nghiệm đem đến kết quả xác thực trên các thiết bị
điện công nghiệp về mạch khởi động động cơ đổi nối sao – tam giác (Y/∆).
1.4 Thời gian và địa điểm thực hiện đề tài
Thời gian : Từ ngày 04/09/2010 đến ngày 19/11/2010.
Địa điểm thực hiện : Tại phòng thí nghiệm điện công nghiệp – Bộ môn
Kỹ thuật điện - Khoa Công Nghệ - Trường Đại học Cần Thơ.
Tiểu Luận Tốt Nghiệp GVHD : Thầy Đoàn Phú Cường
SVTH : Trần Văn Dẫn Trang 5
Chương II
LÝ THUYẾT VỀ MẠCH KHỞI ĐỘNG SAO – TAM GIÁC (Y/∆)
2.1 Giới thiệu về phương pháp khởi động động cơ đổi nối sao – tam giác
2.1.1 Khởi động động cơ đổi nối sao – tam giác (Y/∆).
Khởi động - sao tam giác là một trong các biện pháp khởi động của động
cơ có công suất trung bình. Chỉ áp dụng được với động cơ hoạt động với sơ đồ
tam giác. Khi khởi động, động cơ được nối sao, lúc này điện áp trên mỗi cuộn
dây chỉ là U pha (220V với lưới điện hạ áp của Việt nam). Sau một khoảng thời
gian thì chuyển sang đấu tam giác, lúc này điện áp trên các cuộn dây là U dây.
Bằng cách này giúp cho dòng khởi động nhỏ xuống, nhưng có nhược điểm là
moment khởi động cũng giảm theo. Về sơ đồ đấu dây thì chúng ta có thể dễ
dàng tìm kiếm, thiết bị sử dụng cũng đơn giản. Tuy nhiên đòi hỏi người vận
hành phải được hướng dẫn cẩn thận. Đối với động cơ nhỏ tới 7.5KW thì khởi
động trực tiếp. Đối với động cơ từ 11KW tới 45KW thì khởi động sao - tam
giác (Y/∆) và thường là các loại động cơ không đồng bộ ba pha như động cơ
rotor dây quấn, động cơ lồng sóc v.v…
Ta có mạch khởi động động cơ đổi nối sao – tam giác như sau :
2.1.2 Dòng điện khởi động động cơ đổi nối sao – tam giác (Y/∆)
2.1.2.1 Dòng điện khởi động của động cơ khi đấu sao (Y)
Gọi UdY là điện áp dây của lưới điện.