Thuế hiệu quả và thuế tối ưu GVHD: TS. Lê Quang Cường
Nhóm 3 CHNH Đêm 1-K22 Trang 1
Tiểu luận
Thuế hiệu quả và thuế tối ưu
Thuế hiệu quả và thuế tối ưu GVHD: TS. Lê Quang Cường
Nhóm 3 CHNH Đêm 1-K22 Trang 2
MỤC LỤC
LỜI MỞ ĐẦU ...................................................................................................................... 4
CHƯƠNG I: THUẾ HIỆU QUẢ ......................................................................................... 5
1.1 Đánh thuế và hiệu quả kinh tế: ..................................................................................... 5
1.1.1 Giải thích ví dụ: ..................................................................................................... 6
1.1.2 Phân tích................................................................................................................ 7
1.2 Sự co giãn quyết định mức tổn thất xã hội .................................................................... 7
1.3 Đo lường gánh nặng phụ trội: ....................................................................................... 9
1.3.1 Đo lường tổn thất xã hội ........................................................................................ 9
1.3.2 Thí dụ dẫn chứng ................................................................................................. 10
1.4 Tổn thất xã hội và thiết kế hệ thống thuế hiệu quả ...................................................... 11
1.4.1 Tính hiệu quả của hệ thống thuế bị chi phối bởi sự bóp méo của thị trường trước đó.
..................................................................................................................................... 11
1.4.2 Hệ thống thuế lũy tiến có thể kém hiệu quả .......................................................... 12
1.4.3 Hệ thống thuế nên “bằng phẳng” thuế suất theo thời gian..................................... 15
CHƯƠNG II: PHÂN TÍCH THUẾ TỐI ƯU .................................................................... 17
2.3 Thuế hàng hóa tối ưu (thuế gián thu): ......................................................................... 19
2.3.1 Dẫn nhập ............................................................................................................. 19
2.3.2 Quy tắc Ramsey................................................................................................... 21
2.3.3 Những xem xét về tính công bằng trong mô hình Ramsey .................................... 22
2.3.3.1 Tính công bằng trong mô hình thuế tối ưu: .................................................. 22
2.3.3.2 Tính tối ưu theo quy luật Ramsey phụ thuộc vào hai khía cạnh ................... 22
2.4 Thuế thu nhập tối ưu (thuế trực thu) ........................................................................... 22
Thuế hiệu quả và thuế tối ưu GVHD: TS. Lê Quang Cường
Nhóm 3 CHNH Đêm 1-K22 Trang 3
2.4.1 Mô hình của Edgeworth: ...................................................................................... 22
2.4.2 Mô hình tổng quát về ảnh hưởng hành vi: ............................................................ 23
2.4.3 Tình hình thực tế thuế thu nhập cá nhân tại Việt Nam .......................................... 26
CHƯƠNG III: GẮN KẾT LỢI ÍCH – CHI PHÍ VÀ TÀI TRỢ CÁC CHƯƠNG TRÌNH
BẢO HIỂM XÃ HỘI ......................................................................................................... 30
3.1 Mô hình: .................................................................................................................... 30
3.2 Một số vấn đề cần lưu ý khi gắn kết thuế - lợi ích ....................................................... 32
3.3 Một số vấn đề cần xem xét ......................................................................................... 33
3.3.1 Vấn đề tái phân phối thu nhập và công bằng xã hội .............................................. 33
3.3.2 Vấn đề hiệu quả trong phân bổ nguồn lực ............................................................ 34
KẾT LUẬN ........................................................................................................................ 35
DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO ........................................................................... 36
Thuế hiệu quả và thuế tối ưu GVHD: TS. Lê Quang Cường
Nhóm 3 CHNH Đêm 1-K22 Trang 4
LỜI MỞ ĐẦU
Thuế là công cụ chủ yếu và lâu dài của Nhà nước nhằm huy động, tập trung một
phần của cải vật chất trong xã hội vào ngân sách Nhà nước. Thuế cũng chính là công
cụ tác động vào sự phân bổ nguồn lực trong xã hội, gắn liền vào sự tồn tại, phát triển
của Nhà nước và là công cụ quan trọng mà bất cứ quốc gia nào cũng sử dụng để thực
hiện chức năng, nhiệm vụ của mình Ngày nay, trong nền kinh tế hiện đại, thuế không
chỉ là công cụ thu ngân sách nhà nước mà còn là công cụ của Nhà nước để qủan lý
điều tiết nền kinh tế vĩ mô, bao gồm những tác động của việc đánh thuế ảnh hửơng đến
nền kinh tế như thế nào. Vì vậy khi xem xét chính sách thuế thì tác động cung, cầu
cũng như gánh nặng phụ trội lên xã hội thường là một trong những đặc tính cơ bản để
các nhà kinh tế phân tích tính hiệu quả và tối ưu của thuế. Do vậy việc nghiên cứu,
phân tích các mô hình thuế tối ưu sẽ giúp đưa ra được những chính sách thuế phù hợp
và hiệu quả hơn. Kết cấu của bài tiểu luận bao gồm 3 phần:
Chương I: Thuế hiệu quả
Chương II: Phân tích thuế tối ưu
Chương III: Gắn kết lợi ích – Chi phí và tài trợ các chương trình bào hiểm xã hội
Thuế hiệu quả và thuế tối ưu GVHD: TS. Lê Quang Cường
Nhóm 3 CHNH Đêm 1-K22 Trang 5
CHƯƠNG I: THUẾ HIỆU QUẢ
Thuế hiệu quả hay tính hiệu quả của thuế thể hiện như thế nào?
- Tính hiệu quả của thuế thể hiện gánh nặng phụ trội do thuế tạo ra phải ở mức
thấp nhất.
- Gánh nặng phụ trội (hay còn gọi là Chi phí phúc lợi xã hội hoặc Phần mất
trắng) là phần tổn thất phúc lợi xã hội vượt quá số thuế mà chính phủ thu được.
1.1 Đánh thuế và hiệu quả kinh tế:
Hiệu quả xã hội là tối đa hoá ở mức cân bằng thị trường, người bán tiêu thụ được
nhiều hàng hoá nhất mang lại doanh số cao, người mua sở hữu được nhiều hàng hoá
mong muốn ở mức thoả dụng cao nhất tại giá cả cân bằng thị trường. Như đã biết, mức
cân bằng thị trường nằm trên 1 đường giới hạn ngân sách nhất định mà ở đó thị trường
được tối đa hoá hiệu quả xã hội.
Tuy nhiên thuế xuất hiện đánh vào thị trường làm thay đổi đường giới hạn ngân
sách và kéo theo thay đổi trong tiêu dùng xã hội. Điều này dẫn đến tổn thất xã hội hơn
là phần thu được từ thuế.
Để làm rõ điều này chúng ta sẽ xem xét ví dụ sau: Tiến hành đánh thuế 50 cent
gallon vào người cung cấp dầu lửa. Khi đó, sự ảnh hưởng của thuế sẽ diễn ra như sau:
Hình 1.1: Tổn thất xã hội do thuế gây ra
4
3
5
2
6
1
A
ố
lư
ợ
ng gallons (Q)
Giá cả
Gallons (P)
2
= $ 1.80
1
= $ 1.50
Q
2
= 90 Q
1
= 100
DWL
B
C
1
S
2
D
1
$0.50