Tiểu luận tốt nghiệp: Trích xuất dữ liệu đất xây dựng trên địa bàn quận Thủ Đức, thành phố Hồ Chí Minh dựa trên ảnh vệ tinh

Quá trình đô thị hóa nhanh chóng tại các đô thị lớn luôn đặt ra thách thức về quản lý tài nguyên đất đai, đặc biệt là theo dõi biến động đất xây dựng. Quận Thủ Đức, TP. Hồ Chí Minh, là một điển hình cho sự phát triển mạnh mẽ này, với diện tích đất nông nghiệp giảm và dân số tăng nhanh, dẫn đến nhu cầu cấp thiết về giám sát và quy hoạch sử dụng đất hiệu quả. Trong bối cảnh đó, công nghệ viễn thám nổi lên như một công cụ đắc lực, cung cấp khả năng trích xuất và phân tích dữ liệu trên ảnh vệ tinh một cách chính xác. Nghiên cứu này nhằm ứng dụng ảnh viễn thám từ Sentinel 2A và Landsat 5 để đánh giá sự biến động đất xây dựng tại Quận Thủ Đức trong giai đoạn 1997–2016, từ đó cung cấp cái nhìn tổng thể về xu hướng phát triển đô thị và hỗ trợ các quyết định quản lý.

Các nhà nghiên cứu, sinh viên trong lĩnh vực viễn thám, GIS, quy hoạch đô thị và quản lý tài nguyên; các nhà hoạch định chính sách và cán bộ quản lý đất đai tại TP. Hồ Chí Minh.

Nghiên cứu này trình bày việc trích xuất dữ liệu đất xây dựng và đánh giá sự biến động của chúng tại Quận Thủ Đức, TP. Hồ Chí Minh, trong giai đoạn 1997–2016, thông qua việc ứng dụng công nghệ viễn thám tiên tiến. Phương pháp tiếp cận bao gồm thu thập và xử lý ảnh vệ tinh từ Landsat 5 (cho năm 1997) và Sentinel 2A (cho năm 2016), cùng các bước như cắt ảnh, gộp kênh, xây dựng hệ thống phân loại, khóa giải đoán, và chọn mẫu huấn luyện để thực hiện phân loại và đánh giá độ chính xác. Kết quả cho thấy sự thay đổi đáng kể trong cơ cấu sử dụng đất. Bản đồ phân loại thực phủ năm 1997, được xây dựng từ ảnh Landsat 5, xác định bốn loại hình chính: đất xây dựng (chiếm 44%), thực vật (34%), mặt nước (7%) và đất trống (6%), với độ chính xác toàn cục là 97,73% và chỉ số Kappa là 0,96. Đến năm 2016, phân loại từ ảnh Sentinel 2A cho thấy đất xây dựng đã tăng lên đáng kể, chiếm 80% diện tích, trong khi thực vật giảm xuống còn 4,3% và đất trống 2%, với độ chính xác toàn cục 95,22% và Kappa 0,93. Bản đồ biến động đất xây dựng giai đoạn 1997-2016 chỉ rõ sự mở rộng mạnh mẽ của đất xây dựng, với 1.681 ha đất xây dựng được giữ lại và 200 ha đất mới được chuyển đổi sang mục đích xây dựng từ các loại hình khác. Những phát hiện này cung cấp bức tranh chi tiết về quá trình đô thị hóa nhanh chóng tại Quận Thủ Đức, khẳng định hiệu quả của ảnh vệ tinh trong việc giám sát biến động lớp phủ đất. Dữ liệu và bản đồ biến động đất xây dựng có giá trị ứng dụng cao, hỗ trợ các nhà quản lý đô thị, quy hoạch viên và nghiên cứu sinh trong việc đưa ra các quyết định quy hoạch, quản lý tài nguyên và phát triển bền vững cho khu vực, góp phần vào việc theo dõi và kiểm soát chặt chẽ quá trình đô thị hóa.