B¸o c¸o thùc tËp
§inh V¨n Dòng - Líp Tµi chÝnh KÕ to¸n K10A
1
Lêi nãi ®Çu
§Êt níc ta hiÖn nay ®· xo¸ bá nÒn kinh tÕ bao cÊp vµ chuyÓn sang nÒn
kinh tÕ thÞ trêng. Trong nÒn kinh tÕ thÞ trêng hiÖn nay víi nhiÒu thµnh phÇn
kinh tÕ ®· t¹o ra mét søc c¹nh tranh m¹nh mÏ v× thÕ c¸c doanh nghiÖp muèn
tån t¹i vµ ph¸t triÓn th× ®iÒu ®Çu tiªn c¸c doanh nghiÖp quan t©m ®ã chÝnh lµ
lîi nhuËn. Lîi nhuËn chÝnh lµ kho¶n chªnh lÖch gi÷a doanh thu vµ chi phÝ mµ
doanh nghiÖp bá ra. ViÖc t¨ng lîi nhuËn còng ®ång nghÜa víi viÖc t¨ng gi¸
b¸n cña s¶n phÈm hµng ho¸ vµ gi¶m chi phÝ, nhng trong nÒn kinh tÕ thÞ
trêng hiÖn nay viÖc t¨ng gi¸ b¸n cña c¸c s¶n phÈm hµng ho¸ lµ rÊt khã bëi
khi chóng ta t¨ng gi¸ b¸n nã sÏ lµm gi¶m møc cÇu cña s¶n phÈm trªn thÞ
trêng vµ t¹o c¬ héi cho c¸c s¶n phÈm hµng ho¸ cña ta. Do ®ã c¸c doanh
nghiÖp muèn pt kinh doanh bÒn v÷ng, l©u dµi æn ®Þnh th× c¸c doanh nghiÖp
ph¶i cã chÝnh s¸ch linh ho¹t vÒ gi¸, hiÓu râ chi phÝ bá ra trong qu¸ tr×nh s¶n
xuÊt ®Ó mang l¹i lîi nhuËn cao nhÊt, muèn vËy ph¶i cã mét ®éi ngò kÕ to¸n
lµnh nghÒ ®Ó h¹ch to¸n chi phÝ s¶n xuÊt vµ tÝnh gi¸ thµnh s¶n phÈm mét c¸ch
chÝnh x¸c, ®Çy ®ñ c¸c yÕu tè gi¸ trÞ ®· bá ra trong qu¸ tr×nh s¶n xuÊt kinh
doanh ®Ó cung cÊp ®Çy ®ñ c¸c th«ng tin kinh tÕ, tµi chÝnh cho qu¸ tr×nh s¶n
xuÊt vµ qu¶n lý cña doanh nghiÖp. V× vËy ho¹ch to¸n chi phÝ sn xuÊt vµ tÝnh
gi¸ thµnh s¶n phÈm lµ mét c«ng t¸c träng t©m kh«ng thÓ thiÕu trong c¸c doanh
nghiÖp s¶n xuÊt nãi riªng còng nh toµn x· héi nãi chung. Môc ®Ých chÝnh cña
vÊn ®Ò nµy lµ vËn dông lý luËn vÒ ho¹ch to¸n chi phÝ vµ tÝnh gi¸ thµnh cña
c«ng t¸c kÕ to¸n t¹i c«ng ty "G¹ch èp l¸t HN" Trªn c¬ së ®ã ph©n tÝch nh÷ng
tån t¹i nh»m gãp phÇn nhá vµo c«ng t¸c viÖc hoµn thiÖn c«ng t¸c kÕ to¸n trong
c«ng ty.
Víi ý nghÜa trªn em ®· chän ®Ò tµi thùc tËp cña m×nh lµ: "Tæ chøc c«ng
t¸c kÕ to¸n chi phÝ s¶n xuÊt vµ tÝnh gi¸ thµnh s¶n phÈm t¹i c«ng ty G¹ch èp
l¸t Hµ Néi".
Generated by Foxit PDF Creator © Foxit Software
http://www.foxitsoftware.com For evaluation only.
B¸o c¸o thùc tËp
§inh V¨n Dòng - Líp Tµi chÝnh KÕ to¸n K10A
2
Néi dung cña chuyªn ®Ò ®îc chia lµm 3 phÇn:
PhÇn I: Lý luËn chung vÒ tæ chøc c«ng t¸c kÕ to¸n tËp hîp chi phÝ s¶n
xuÊt vµ tÝnh gi¸ thµnh s¶n phÈm trong doanh nghiÖp s¶n xuÊt.
PhÇn II: Thùc tÕ c«ng t¸c kho¸n vµ h¹ch to¸n chi phÝ s¶n xuÊt vµ tÝnh
gi¸ thµnh s¶n phÈm ë c«ng ty g¹ch èp l¸t Hµ Néi .
PhÇn III: NhËn xÐt vµ ý kiÕn ®Ò xuÊt hoµn thiÖn c«ng t¸c h¹ch to¸n, kÕ
to¸n chi phÝ sn xuÊt vµ tÝnh gi¸ thµnh s¶n phÈm ë c«ng ty G¹ch èp l¸t Hµ
Néi.
Do ®Ò tµi cßn míi vµ tr×nh ®é nhËn thøc cïng víi thêi gian thùc tËp cã
h¹n, mÆc dï ®· hÕt søc cè g¾ng nhng bµi viÕt ch¾c ch¾n kh«ng tr¸nh khái
nh÷ng thiÕu sãt. V× vËy rÊt mong ®îc sù ®ãng gãp ý kiÕn cña c¸c thÇy c«
gi¸o, ban l·nh ®¹o c«ng ty vµ c¸c b¹n sinh viªn quan t©m tíi ®Ò tµi nµy.
T«i xin ch©n thµnh c¶m ¬n.
Hµ Néi ngµy 9/2/2004.
Generated by Foxit PDF Creator © Foxit Software
http://www.foxitsoftware.com For evaluation only.
B¸o c¸o thùc tËp
§inh V¨n Dòng - Líp Tµi chÝnh KÕ to¸n K10A
3
PhÇn I
Lý luËn chung vÒ c«ng t¸c kÕ to¸n. TËp hîp chi phÝ
s¶n xuÊt vµ tÝnh gi¸ thµnh s¶n phÈm trong doanh
nghiÖp s¶n xuÊt.
I. B¶n chÊt néi dung kinh tÕ vµ sù cÇn thiÕt cña c«ng t¸c h¹ch
to¸n chi phÝ s¶n xuÊt tÝnh gi¸ thµnh s¶n phÈm.
1. Chi phÝ s¶n xuÊt vµ ph©n lo¹i chi phÝ s¶n xuÊt.
a. Chi phÝ s¶n xuÊt.
S¶n xuÊt cña c¶i vËt chÊt lµ ho¹t ®éng c¬ b¶n cña x· héi loµi ngêi,®©y
chÝnh lµ ®iÒu kiÖn quyÕt ®Þnh cña sù tån t¹i vµ ph¸t triÓn trong mäi chÕ ®é x·
héi. Trong nÒn kinh tÕ thÞ trêng hiÖn nay ho¹t ®éng s¶n xuÊt x©y dùng cña
c¸c doanh nghiÖp thùc chÊt lµ viÖc sn xuÊt ra c¸c s¶n phÈm theo yªu cÇu cña
thÞ trêng nh»m môc ®Ých kiÕm lêi. §Ó ®¹t ®îc môc®Ých nµy th× c¸c doanh
nghiÖp ph¶i bá ra nh÷ng chi phÝ nhÊt ®Þnh. Do vËy ®Ó tån t¹i vµ ph¸t triÓn kinh
doanh mang l¹i lîi nhuËn th× buéc c¸c doanh nghiÖp ph¶i gi¶m ®Õn møc tèi
thiÓu c¸c chi phÝ cña m×nh bá ra trong qu¸ tr×nh s¶n xuÊt.
C¸c nhµ kinh häc thêng quan niÖm r»ng chi phÝ lµ c¸c kho¶n phÝ tæn
ph¶i bá ra khi s¶n xuÊt hµng ho¸, dÞch vô trong kú kinh doanh. §èi víi c¸c
nhµ qu¶n trÞ doanh nghiÖp th× chi phÝ lµ c¸c kho¶n ph¶i mua c¸c yÕu tè cÇn
thiÕt cho viÖc t¹o ra s¶n phÈm nh»m mang l¹i lîi Ých kinh tÕ cho doanh
nghiÖp. Cßn c¸c nhµ kÕ to¸n thêng quan niÖm chi phÝ nh mét kho¶n hy sinh
hay bá ra ®Ó ®¹t ®îc môc ®Ých nhÊt ®Þnh. Nã xem nh mét lîng tiÒn ph¶i tr¶
cho c¸c ho¹t ®éng cña doanh nghiÖp trong viÖc t¹o ra s¶n phÈm. Nh vËy c¸c
quan niÖm trªn thùc chÊt chØ lµ sù nh×n nhËn, b¶n chÊt cña chi phÝ tõ c¸c gãc
®é kh¸c nhau. Theo M¸c khi ph©n tÝch chi phÝ «ng còng cho r»ng chi phÝ s¶n
xuÊt hµng ho¸ lµ chi phhÝ do t b¶n ®· thùc hiÖn vµo s¶n xuÊt hµng ho¸ cÊu
Generated by Foxit PDF Creator © Foxit Software
http://www.foxitsoftware.com For evaluation only.
B¸o c¸o thùc tËp
§inh V¨n Dòng - Líp Tµi chÝnh KÕ to¸n K10A
4
thµnh, nã ®óng b»ng gi¸ trÞ tb¶n ®· chi ra vµ hoµn toµn kh«ng ph¶i lµ mét
kho¶n môc chØ cã trong kÕ to¸n t b¶n chñ nghÜa tÝnh ®éc lËp chñ yÕu ®ã
trong gi¸ trÞ thùc tiÔn kh«ng ngõng ®îc biÓu hiÖn ra trong qu¸ tr×nh s¶n xuÊt
thùc tÕ cña hµng ho¸. MÆc dï c¸c hao phÝ bá ra cho s¶n xuÊt x©y dùng bao
gåm nhiÒu lo¹i kh¸c nhau nhng trong ®iÒu kiÖn tån t¹i cña quan hÖ hµng ho¸
tiÒn tÖ chãng cÇn ®îc tËp hîp vµ biÓu hiÖn díi h×nh thøc tiÒn tÖ. Tõ ®ã ra cã
thÓ ®i ®Õn mét c¸ch biÓu hiÖn chung nhÊt vÒ chi phÝ s¶n xuÊt nh sau:
Chi phÝ lµ biÓu hiÖn b»ng tiÒn nh hao phÝ vÒ lao ®éng sèng vµ lao ®éng
vËt ho¸ mµ doanh nghiÖp thùc tÕ chi ra ®Ó tiÕn hµnh ho¹t ®éng s¶n xuÊt trong
mét kú kinh doanh nhÊt ®Þnh. C¸c chi phÝ nµy ph¸t sinh cã tÝnh chÊt thêng
xuyªn vµ g¾n liÒn víi qu¸ tr×nh s¶n xuÊt s¶n phÈm cña mét doanh nghiÖp.
Trong ®¬n vÞ s¶n xuÊt, ngoµi nh÷ng chi phÝ cã tÝnh chÊt s¶n xuÊt cßn cã
nh÷ng chi phÝ kh«ng cã tÝnh chÊt s¶n xuÊt v× vËy chóng ta cÇn ph©n biÖt chi
phÝ víi hao phÝ vµ chi tiªu.
VÝ dô. Cã nh÷ng chi phÝ bá ra ®Ó tiÕn hµnh ho¹t ®éng s¶n xuÊt míi ®îc
gäi lµ chi phÝ s¶n xuÊt vËt t, tiÒn vèn trong doanh nghiÖp kh«ng kÓ nã ®îc
dïng vµo viÖc g×. Chi tiªu lµ c¬ së ph¸t sinh chi phÝ, kh«ng cã chi tiªu th×
kh«ng cã chi phÝ, song gi÷a chóng l¹i cã sù kh¸c nhau vÒ lîng vµ thêi gian,
chi tiªu cã thÓ lµ chi phÝ (nh mua vËt t ®a ngay vµo s¶n xuÊt) hoÆc còng cã
thÓ cha ph¶i lµ chi phÝ s¶n xuÊt (nh mua vËt t ®a vÒ kho cha xuÊt
dïng…) mÆt kh¸c còng cã kho¶n chi tiªu cha x¶y ra ë kú h¹ch to¸n tríc
®îc tÝnh vµo chi phÝ ë kú nµy.
b. Ph©n lo¹i chi phÝ s¶n xuÊt.
Chi phÝ s¶n xuÊt cña c¸c doanh nghiÖp bao gåm nhiÒu lo¹i cã néi dung
kh¸c nhau, môc ®Ých vµ c«ng dông cña chóng trong qu¸ tr×nh s¶n xuÊt còng
kh¸c nhau do ®ã yªu cÇu qu¶n lý ®èi víi tõng lo¹i còng kh¸c nhau. §Ó phôc
vô cho c«ng t¸c qu¶n lý chi phÝ s¶n xuÊt vµ kÕ to¸n tËp hîp chi phÝ s¶n xuÊt cã
thÓ tiÕn hµnh ph©n lo¹i chi phÝ s¶n xuÊt tõng tiªu thøc kh¸c nhau, viÖc h¹ch
to¸n chi phÝ s¶n xuÊt theo tõng lo¹i sÏ n©ng cao tÝnh chi tiÕt cña th«ng tin
h¹ch to¸n lµ c¬ së tin cËy cho viÖc phÊn ®Êu gi¶m chi phÝ. Díi ®©y lµ mét sè
Generated by Foxit PDF Creator © Foxit Software
http://www.foxitsoftware.com For evaluation only.
B¸o c¸o thùc tËp
§inh V¨n Dòng - Líp Tµi chÝnh KÕ to¸n K10A
5
c¸ch ph©n lo¹i chñ yÕu:
* Ph©n lo¹i theo yÕu tè.
Theo c¸ch ph©n lo¹i nµy ta c¨n cø vµo tÝnh chÊt néi dung kinh tÕ cña chi
phÝ s¶n xuÊt kh¸c nhau ®Ó chia ra c¸c yÕu tè chi phÝ, mçi yÕu tè chi phÝ chØ
bao gåm c¸c chi phÝ cã cïng néi dung kinh tÕ kh«ng ph©n biÖt chi phÝ ®· ph¸t
sinh ë lÜnh vùc nµo, ë ®©u vµ môc ®Ých t¸c dông cña chi phÝ nh thÕ nµo. V×
vËu c¸ch ph©n lo¹i nµy ®îc gäi lµ ph©n lo¹i chi phÝ s¶n xuÊt theo yÕu tè.
Toµn bé chi phÝ s¶n xuÊt trong kú ®îc chia lµm c¸c yÕu tè sau:
Chi phÝ nguyªn vËt liÖu: Bao gåm toµn bé gi¸ trÞ nguyªn vËt liÖu chÝnh,
vËt liÖu phô, phô tïng thay thÕ nhiªn liÖu ®éng lùc, c«ng cô, dông cô … sö
dông nhiªn liÖu ®éng lùc, c«ng cô, dông cô … sö dông vµo s¶n xuÊt kinh
doanh.
- Chi phÝ nh©n c«ng: Gåm tiÒn l¬ng vµ c¸c kho¶n phô cÊp l¬ng, ph¶n
¸nh tæng sè tiÒn l¬ng vµ phô cÊp l¬ng, ph¶n ¸nh tæng sè tiÒn l¬ng vµ phô
cÊp mang tÝnh l¬ng ph¶i tr¶ cho toµn bé c«ng nh©n viªn chøc vµ tiÒn l¬ng
thuª ngoµi.
Gåm c¶ c¸c chi phÝ vÒ BHXH, BHYT, KPC§ tÝnh theo quy ®Þnh.
- Chi phÝ khÊu hao tµi s¶n cè ®Þnh: Ph¶n ¸nh tæng sè khÊu hao TSC§
ph¶i trÝch trong kú cña tÊt c¶ tµi s¶n cè ®Þnh dïn trong s¶n xuÊt kinh doanh.
- Chi phÝ dÞch vô mua ngoµi: Ph¶n ¸nh toµn bé chi phÝ dÞch vô mua
ngoµi dïng vµo s¶n xuÊt kinh doanh.
- Chi phÝ kh¸c b»ng tiÒn: Ph¶n ¸nh toµn bé c¸c chi phÝ kh¸c b»ng tiÒn
cha ph¶n ¸nh vµo c¸c yÕu tè ë trªn trong kú s¶n xuÊt kinh doanh.
* Ph©n lo¹i chi phÝ theo môc ®Ých vµ c«ng dông cña chi phÝ (theo kho¶n
môc)
Mçi yÕu tè chi phÝ s¶n xuÊt ph¸t sinh trong kú ®Òu cã môc ®Ých vµ c«ng
dông nhÊt ®Þnh ®èi víi ho¹t ®éng sn xuÊt kinh doanh. Theo c¸ch ph©n lo¹i
nµy ta c¨n cø vµo môc ®Ých c«ng dông cña chi phÝ trong sn xuÊt ®Ó chia ra
c¸c kho¶n môc kh¸c nhau, mçi kho¶n môc chi phÝ chØ bao gåm nh÷ng chi phÝ
cã cïng môc ®Ých vµ c«ng dông kh«ng ph©n biÖt chi phÝ ®ã cã néi dung kinh
Generated by Foxit PDF Creator © Foxit Software
http://www.foxitsoftware.com For evaluation only.