BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ XÂY DỰNG
TRƯỜNG ĐẠI HỌC KIẾN TRÚC TP. HỒ CHÍ MINH
PHẠM VIỆT QUANG
CẢNH QUAN VĂN HOÁ THÍCH ỨNG VỚI LŨ LỤT KHU
VỰC DÂN CƯ HẠ LƯU SÔNG KÔN VÀ SÔNG HÀ THANH
TỈNH BÌNH ĐỊNH
Ngành: Quy hoạch vùng và đô thị
Mã số: 9 58 01 05
TÓM TẮT LUẬN ÁN TIẾN SĨ QUY HOẠCH VÙNG VÀ ĐÔ THỊ
Thành phố Hồ Chí Minh, năm 2025
Công trình được hoàn thành tại:
TRƯỜNG ĐẠI HỌC KIẾN TRÚC THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH
Người hướng dẫn khoa học
PGS.TS.KTS. PHẠM ANH DŨNG
Phản biện 1:
Phản biện 2:
Phản biện 3
Luận án sẽ được bảo vệ trước Hội đồng chấm luận án cấp trường tại
TRƯỜNG ĐẠI HỌC KIẾN TRÚC TP.HCM
Vào hồi ……….giờ……….ngày………tháng………..năm………
Có thể tìm hiểu luận án tại:
THƯ VIỆN TRƯỜNG ĐẠI HỌC KIẾN TRÚC TP.HCM
THƯ VIỆN KHOA HỌC TỔNG HỢP TP.HCM
PHẦN I. MỞ ĐẦU ................................................................................... 1
1. Tính cấp thiết của đề tài.................................................................. 1
2. Vấn đề và Giả thuyết nghiên cứu ................................................... 1
3. Mục đích và Mục tiêu nghiên cứu .................................................. 1
4. Đối tượng và Phạm vi nghiên cứu .................................................. 2
5. Ý nghĩa khoa học & thực tiễn ......................................................... 2
6. Đóng góp mới của nghiên cứu ........................................................ 3
7. Phương pháp nghiên cứu ................................................................ 3
8. Khái niệm & thuật ngữ ................................................................... 3
9. Cấu trúc luận án .............................................................................. 4
PHẦN II. NỘI DUNG ............................................................................ 4
CHƯƠNG 1. TỔNG QUAN CẢNH QUAN VĂN HÓA THÍCH ỨNG
VỚI LŨ LỤT Ở KHU VỰC DÂN CƯ HẠ LƯU SÔNG KÔN VÀ
SÔNG HÀ THANH ................................................................................. 4
1.1. Thực trạng cảnh quan văn hoá khu vực dân cư hạ lưu sông Kôn-
sông Hà Thanh ...................................................................................... 4
1.1.1. Vị trí và điều kiện tự nhiên khu vực nghiên cứu khu dân cư hạ lưu
sông Kôn- sông Hà Thanh ...................................................................... 4
1.1.2. Sơ lược điều kiện kinh tế, văn hoá, xã hội và môi trường ...... 4
1.1.3. Thực trạng hệ thống cảnh quan văn hoá khu vực dân cư ............. 5
1.1.4. Thực trạng hệ thống cơ sở hạ tầng khu vực dân cư ...................... 6
1.1.5. Tác động rủi ro lũ lụt đến cảnh quan văn hoá khu vực dân cư ..... 6
1.2. Quá trình biến đổi không gian cảnh quan văn hoá khu vực dân
cư hạ lưu sông Kôn – sông Hà Thanh ................................................. 6
1.2.1. Biến đổi lớp phủ đất công trình kiến trúc khu dân cư .................. 6
1.2.2. Biến đổi không gian cảnh quan khu vực hạ sông Kôn- sông Hà
thanh giai đoạn 2005-2015-2025 ............................................................ 7
1.2.3. Chuyển đổi cơ cấu sản xuất khu dân cư ....................................... 7
1.3. Tổng quan cảnh quan văn hoá thích ứng với lũ lụt ................... 7
1.3.1. Tổng quan cảnh quan văn hoá thích ứng lũ lụt trên thế giới ........ 8
1.3.2. Tổng quan cảnh quan văn hoá thích ứng lũ lụt ở Việt Nam ......... 8
1.4. Tổng quan giá trị cảnh quan văn hoá thích ứng lũ lụt khu vực
dân cư hạ lưu sông Kôn- sông Hà Thanh ........................................... 9
1.5. Đánh giá những vấn đề nghiên cứu ............................................. 9
CHƯƠNG 2. CƠ SỞ KHOA HỌC CẢNH QUAN VĂN HÓA THÍCH
ỨNG LŨ LỤT KHU VỰC DÂN CƯ HẠ LƯU SÔNG KÔN VÀ SÔNG
HÀ THANH. 10
2.1. Cơ sở lý luận ................................................................................ 10
2.1.1. Lý luận của Carl O. Sauer về không gian cảnh quan văn hoá .... 10
2.1.2. Góc nhìn xã hội về cảnh quan văn hoá ....................................... 10
2.1.3. Cảnh quan Đô thị Lịch sử (HUL) – UNESCO/ICOMOS .......... 10
2.1.4. Lý thuyết hành vi văn hoá & văn hoá ứng xử ............................ 11
2.1.5. Hệ thống xã hội–sinh thái & tính bền vững. .............................. 11
2.2. Cơ sở pháp lý ............................................................................... 11
2.2.1. Pháp lý bảo tồn bản sắc văn hoá................................................. 11
2.2.2. Pháp lý tổ chức không gian thích ứng ........................................ 12
2.2.3. Pháp lý hạ tầng mềm và sinh thái. .............................................. 12
2.2.4. Pháp lý bảo vệ môi trường ......................................................... 12
2.2.5. Sự tham gia cộng đồng ............................................................... 13
2.2.6. Quy hoạch định hướng phát triển đô thị tại khu vực nghiên cứu 13
2.2.7. Quy hoạch định hướng phát triển khu vực đô thị ....................... 14
2.3. Cơ sở thực tiễn cảnh quan văn hóa thích ứng lũ lụt ở Việt Nam
và Thế giới ........................................................................................... 14
2.3.1. Kinh nghiệm tổ chức cảnh quan văn hoá ở Việt Nam. ............... 14
2.3.2. Kinh nghiệm tổ chức cảnh quan văn hoá quốc tế ....................... 15
2.3.3. Bài học kinh nghiệm tổ chức cảnh quan văn hoá thích ứng ở Việt
Nam 15
2.4. Khung cảnh quan văn hoá thích ứng lũ lụt .............................. 16
2.4.1. Khung cảnh quan văn hoá thích ứng .......................................... 16
2.4.2. Nguyên tắc khung cảnh quan văn hoá thích ứng lũ lụt dựa vào hệ
sinh thái–xã hội..................................................................................... 16
2.4.3. Khảo sát bằng hình ảnh (Photovoice)......................................... 16
2.4.4. Điều tra khả năng thích ứng lũ lụt .............................................. 16
2.4.5. Phỏng vấn chuyên gia ................................................................ 17
CHƯƠNG 3. ĐỀ XUẤT MÔ HÌNH VÀ GIẢI PHÁP KHÔNG GIAN
CẢNH QUAN VĂN HOÁ THÍCH ỨNG LŨ LỤT KHU VỰC DÂN
CƯ HẠ LƯU SÔNG KÔN VÀ SÔNG HÀ THANH .......................... 18
3.1. Quan điểm nghiên cứu ............................................................... 18
3.2. Vận dụng khung lý thuyết cảnh quan văn hoá thích ứng lũ lụt
vào quy hoạch khu dân cư vùng hạ lưu sông Kôn – sông Hà Thanh .
...................................................................................................... 18
3.2.1. Dự báo mức độ rủi ro lũ lụt khu vực dân cư hạ lưu sông Kôn - sông
Hà Thanh giai đoạn 2030 -2050 ........................................................... 18
3.2.2. Mô hình phát triển không gian cảnh quan văn hóa thích ứng lũ lụt
khu dân cư hạ lưu sông Kôn – sông Hà Thanh ..................................... 19
3.3. Giải pháp tổ chức không gian cảnh quan văn hoá thích ứng lũ
lụt khu dân cư hạ lưu sông Kôn- sông Hà Thanh giai đoạn 2035- 2050
...................................................................................................... 19
3.3.1. Giải pháp quy hoạch sử dụng đất và phân bố dân cư hạ lưu sông
Kôn- sông Hà Thanh) ........................................................................... 19
3.3.2. Giải pháp quy hoạch không gian và tổ chức kiến trúc cảnh quan hạ
lưu sông Kôn- sông Hà Thanh .............................................................. 21
3.3.3. Giải pháp quy hoạch hạ tầng kỹ thuật (giao thông, thoát nước, đê
điều, hồ điều hòa…) ............................................................................. 22
3.3.4. Giải pháp kiến trúc công trình (nhà ở, công trình công cộng thích
ứng lũ) ............................................................................................ 22
3.3.5. Giải pháp phát triển sinh kế và tổ chức cộng đồng thích ứng lũ lụt
............................................................................................ 23
3.4. Bàn luận kết quả nghiên cứu ..................................................... 23
PHẦN III. KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ ............................................ 24
