Tổng hợp tạp chất A và B của rifampicin

Rifampicin là một kháng sinh bán tổng hợp phổ rộng, được sử dụng rộng rãi, nhưng việc kiểm soát chất lượng đòi hỏi phải kiểm tra các tạp chất liên quan như rifampicin quinone (tạp chất A) và rifampicin N-oxide (tạp chất B). Hiện tại, Việt Nam phụ thuộc vào nguồn chất chuẩn nhập khẩu, vốn có chi phí cao và thời gian cung ứng kéo dài, đồng thời thiếu các quy trình tổng hợp nội địa được công bố. Nghiên cứu này nhằm mục tiêu tổng hợp thành công hai tạp chất A và B của rifampicin với độ tinh khiết cao, phục vụ thiết lập các chất chuẩn đối chiếu trong nước, qua đó tăng cường khả năng tự chủ kiểm soát chất lượng thuốc và phát triển ngân hàng chất chuẩn quốc gia.

Các nhà hóa dược, dược sĩ kiểm nghiệm, và các nhà khoa học trong lĩnh vực tổng hợp và kiểm soát chất lượng thuốc.

Nghiên cứu này tập trung vào việc tổng hợp và xác định cấu trúc của hai tạp chất quan trọng của rifampicin là rifampicin quinone (tạp chất A) và rifampicin N-oxide (tạp chất B) với độ tinh khiết cao để sử dụng làm chất đối chiếu. Đối với tạp chất A, rifampicin được oxy hóa bằng K3[Fe(CN)6] ở tỷ lệ mol 1:1, thực hiện ở 30°C trong 4 giờ, sau đó được tinh chế bằng phương pháp chiết pha rắn (SPE). Đối với tạp chất B, rifampicin được oxy hóa bằng H2O2 trong metanol dưới chiếu xạ UV 254nm ở nhiệt độ phòng trong 24 giờ, và được tinh chế bằng sắc ký cột nhanh. Cấu trúc của cả hai tạp chất được xác nhận bằng các kỹ thuật phổ IR, MS và NMR. Kết quả, đã tổng hợp được 1.600 mg tạp chất A với hiệu suất 56,46% và độ tinh khiết HPLC 99,33%; 466,5 mg tạp chất B với hiệu suất 16,10% và độ tinh khiết HPLC 98,44%. Thành công của nghiên cứu cung cấp vật liệu chất chuẩn cần thiết, góp phần giải quyết vấn đề phụ thuộc vào nguồn nhập khẩu, nâng cao năng lực kiểm nghiệm và kiểm soát chất lượng thuốc rifampicin tại Việt Nam, đồng thời đặt nền móng cho việc xây dựng ngân hàng chất chuẩn quốc gia.